Hindi siya fan ng bandang Callalily, kundi miyembro ng Moro Islamic Liberation Front o MILF, grupong nakikipaglaban para sa paglaya ng sambayanang Moro, at isa sa mga orihinal na nagsuot ng telang pinasikat ni Kean Cipriano. Napakarami nang kasalanan sa Mindanao ng rehimeng Arroyo: Mula sa pandarayang “Hello Garci” hanggang sa paggamit sa usapang pangkapayapaan sa MILF para sa makasariling interes na maglunsad ng Cha-Cha.

Rehimen Lampas 2010

 

Ang sigurado tayo, may inilulutong malaki ang rehimeng Arroyo. Wala nang ibang makabuluhang paliwanag sa mga ginawa nito sa nakaraang ilang linggo.

 

 

MOA sa MILF

 

Pangunahing tinutukoy ang pagtutulak nito ng isang memorandum of agreement (MOA) hinggil sa mga lupaing katutubo (ancestral domain) sa Mindanao kasama ang Moro Islamic Liberation Front (MILF) – armadong grupong lumalaban para sa paglaya at pagsasarili ng sambayanang Moro. Malinaw ang suri ng maraming taong nagbasa sa nasabing MOA: Pabor na pabor ito sa MILF. Pero pahabol ng mga taong kritikal dito: Marami ang nakalatag na balakid sa pagkakaapruba nito. Para kang nagbigay ng kendi sa paslit, kending nakakandado sa kaha-de-yero. 

 

Bakit pabor sa MILF ang MOA? Dahil isang hakbang ito pasulong tungo sa pagkakaroon ng nagsasariling estado – malayo pa rin naman sa gayong layunin, pero isa nang hakbang pasulong: Panimulang pagtatakda ito ng teritoryo at pagtatakda ng awtoridad, tipong gobyerno, na sasaklaw sa teritoryo. Anu-ano ang balakid sa pag-apruba rito? Ang maingay na pagtutol ng mga komunidad ng mga Kristiyano at ng mga panginoong maylupa – na lokal ding mga pulitiko – na napasama sa teritoryo. Bukod pa ang pagtutol mula sa gobyerno at ibang lugar.

 

Paano mo ipapaliwanag na – taliwas sa kontra-Moro at kontra-mamamayang katangian nito – itinulak ng rehimen ang isang kasunduang positibong tugon sa mithiin ng sambayanang Moro na lumaya sa mapang-api at mapanupil na estado ng Pilipinas? Na – tugma naman sa kontra-Moro at kontra-mamamayang katangian nito – itinulak ng rehimen ang gayong kasunduang sa totoo lang ay imposibleng maaprubahan, dahil sa samu’t saring balakid dito – na iniluwal din, sa isang banda, ng napakamalihim at napakabilis na proseso ng pagbuo rito?

 

 

 

Cha-Cha ni Gloria

 

Mabilis ang pagbulong ng ilan, gayundin ang pagsigaw ng iba: “Cha-Cha!”

 

Ang tunay na layunin ay hindi ang ibigay ang mithiin ng MILF at sambayanang Moro – sabi nga ng isang kanta ng bandang The Jerks, “Walang libreng kalayaan! Ito’y pinagbabayaran!” – kundi ang takamin pang lalo ang pagnanasa nitong magkaroon ng sariling estado. Kung kikilos ang MILF para igiit ang mithiing ito – at sa kasaysayan ay marahas ang pagkilos nito – magkakaroon na ng isang pwersang maggigiit ng pagbabago, na pwedeng makaimpluwensya sa iba. Para mapatahimik ito, dapat dumulo sa pagbago sa Konstitusyong 1987.

 

Mantakin mo, ninyo, nating lahat: Ang lumalaganap noong hinala ng ilan, kinumpirma mismo ni Gloria Macapagal-Arroyo, nitong nanawagan siya ng paglipat patungong pederal na porma ng gobyerno. Iyun pala ang gustong tumbukin ng retorika ng mga “super-rehiyon” sa ilang State of the Nation Address niya! May pag-aaral na pinagbabatayan ang taktika at panawagan ng rehimen na itulak ang pederalismo – at hindi ito pag-aaral tungkol sa pang-ekonomiyang bentahe nito sa mga mamamayan kung ikukumpara sa kasalukuyang kaayusan.

 

Malamang, sang-ayon sa pag-aaral ng rehimen, pinakamagandang batayan para maggiit ng Cha-cha ang paglipat sa pederal na sistema. Kahit si Sen. Aquilino “Nene” Pimentel, Jr., lider-oposisyon, nakabig nito. Pero marami pa bukod sa kanya ang pwedeng makabig at mapakilos. Dahil ilang beses itong nahirapang pagkaisahin ang bansa sa kabutihan ng Cha-Cha, pinili ng rehimen na buklurin, pagkaisahin ang mga uring naghahari sa bansa – na nakatanim sa kanya-kanyang kaharian sa sari-sariling probinsya – na watak-watakin ang republika.

 

Idagdag pa ang mga akademikong pabor sa pederalismo, na tatanga-tangang nagpapagamit kay Gloria – malawak-lawak na ang hanay ng pabor sa Cha-Cha.

 

Sa tingin ko, napaka-insensitibong
gawing imahen ng MILF ang demonyo.
Wala na bang ibang maisip ang kartunistang
si Rene Aranda ng Philippine Star?

 

Interes ni Gloria, ng US

 

Oo nga naman, muntik na naman nating makalimutan – sa gitna ng kapal-mukhang pangangampanya ng mga gustong tumakbong presidente at opisyal ng gobyerno – na pinakamainam sa interes ng rehimeng Arroyo na maghari ito lampas 2010. Na laging mulat ang rehimen sa pinakamabuti sa interes nito – at tuso at brutal ito sa pagsusulong ng sariling interes. Palalabasin nitong taimtim itong naniniwalang mesiyas ang sarili, tagapagligtas ng ekonomiya, handang maging di-popular para lang magawa ang itinuturing nitong tama para sa bansa.

 

Mas gugustuhin nitong magmukhang baliw sa pagsusulong ng ikabubuti ng maralita kaysa maging matapat sa pagsusulong ng sariling kapakanan. Ang totoo, natatakot ang mga miyembro ng pangkating Arroyo sa kahihinatnan nila pagkatapos ng nakaw na termino sa 2010. Kapag wala na sa pwesto ang pangkatin, pwede na itong papanagutin, gipitin, gantihan – at gilitan? – ng mga kalaban nito, kahit iyung nasa mga uring naghahari. Layunin nitong baguhin ang Konstitusyon para makatagal sa pwesto, kahit maging punong ministro si Gloria.

 

Dahil wala pa ang malaki at tuluy-tuloy na protestang masang magtutulak ditong bitawan ang rehimen, handa pa ang US na “tumulong” sa rehimen na itulak ang Cha-Cha. Tugma ang interes ng rehimen at ng US dito. Sa maksimum, kung matutuloy ang Cha-Cha, gusto ng US na tanggalin ang natitirang mga probisyon ng Konstitusyon na naglalagay ng kaunting hadlang sa todong “paggo-globalisa” ng ekonomiya, sa todong liberalisasyon, pribatisasyon at deregulasyon. Sa ganitong direksyon, itinulak na ng US na mag-Cha-Cha ang maraming bansa.

 

Sa minimum, sa paggamit ng MOA para itulak ang Cha-Cha, gusto ng US na pumuslit at magkaroon ng mas malaking papel sa Mindanao. Gusto nitong mas mahigpit na kontrolin ang likas na yaman sa lugar. Gusto rin nitong magpasok ng mas maraming tropa at kagamitang militar. Sabi nga ng maraming eksperto sa geo-politics, napaka-estratehiko ng Pilipinas, maging ang Mindanao, para sa anumang posibleng interbensyong militar ng US sa iba’t ibang bahagi ng mundo. Panlinlang ang maamong itsura at kawanggawa ni Ambassador Kristie Kenney.

 

 

Tugon ng MILF?

 

Gaya ng inaasahan, ng rehimeng Arroyo una sa lahat, hindi napirmahan ang MOA. Naging sentro ito ng kontrobersya at puntirya ng batikos ng maraming panig ng lipunan. Tapos, pumutok ang gulo sa ilang probinsya sa Mindanao: ilang bayan ang sinunog, ninakawan ang mga bahay, pinagpapatay ang ilampung residente, at ilang bihag o pananggang tao ang kinuha. Nagkaroon ng pakikipaglaban sa militar at pambobomba. Ilang libong residente tuloy ang naitaboy sa kanilang mga tahanan, tumungong evacuation center ang marami.

 

Hindi inaamin o itinatanggi ni Eid Kabalu, tagapagsalita ng MILF – para aminin kaya kapag humupa na ang pagkondena? – kung sila nga ang nangubkob ng mga bayan. Aniya, inaalam pa ng pamunuan nila kung mga kumander nila ang lumusob, dahilan para tuligsain ang kawalan diumano ng kontrol ng pamunuan ng MILF sa mga lider nito “sa baba.” Pero MILF ang sinisi at sinisisi sa mga atake – ng rehimeng Arroyo sa pangunahin. “Deklarasyon ng digma” ang tawag ni Sek. Raul Gonzalez ng Department of Justice, halimbawa, sa nangyari.

 

Kung MILF nga ang gumawa ng mga paglusob, dapat itong matuto sa mga alituntunin ng NPA o New People’s Army, na katulad nitong grupong rebelde. Malinaw na binabawalan ng NPA ang mga miyembro nito na manakit o manlusob ng ordinaryong mga sibilyan – maliban na lang kung nagsusuplong sa militar, halimbawa, at sa gayo’y hindi na sibilyan lang. Dahil kung hindi, katulad ng nangyayari ngayon, aani ito ng batikos at pagkondena – gayundin ang mga mamamayang Moro, mulat na gustuhin man ng pamunuan ng MILF o hindi.

 

Kung MILF nga ang nanlusob, mahalagang idiing malaki ang pananagutan ng rehimeng Arroyo. Dapat inaral nito ang kasaysayan, mga prinsipyo at taktika ng pakikibaka ng sambayanang Moro, lalo na ng MILF – para malamang mahirap gaguhin, at hindi dapat ginago, ang MILF. Hindi kaila sa marami na batbat ng mararahas na aksyon ang kasaysayan ng paglaban ng mga Moro at ng MILF. Kung papaasahin mo rin lang ito sa wala, hindi ka na sana nagbigay ng pag-asa. May dugo ng inosenteng mga taga-Mindanao ang kamay ng rehimeng Arroyo.

 

 Si Edward W. Said, progresibong intelektwal na Palestino:
Kritikal sa imperyalismo at sa mga kapwa-Muslim

 

Batas Militar, Muli?

 

Ang nakakabahala, MILF man ang lumulusob o hindi, patuloy na rumaragasa ang mga pag-atake at labanan sa Mindanao. Pinapangambahan ding magkaroon ng pambobomba sa Kamaynilaan, bilang ganti ng mga Moro at pagpapalawig ng pakikidigma ng MILF. May mga nagsasabing inilalatag ang kalagayan para tanggapin ng publiko hindi lang ang Cha-Cha, kundi ang batas militar. Kung iisipin, grabeng ligalig nga naman ang kailangan para matanggap ng publiko ang Cha-Cha o batas militar, at ang pagtagal pa ng rehimeng Arroyo higit sa 2010.

 

May mga ispekulasyon kung pakana ng rehimen maging ang gulong nangyayari ngayon sa Mindanao – kung mulat nitong inudyukan ang MILF na magwala, o kung mga bayaran nito ang nanglulusob. Isang bagay na pangontra sa hinalang ito: May namatay nang mga sundalo, at kahit opisyal-militar, na masama para sa rehimen dahil, kung itinulak nito ang labanan, lalaganap ang galit sa hanay ng militar at mahihirapan itong magdeklara ng batas militar. Pero may isang bagay na nagpapatatag sa hinalang ito: Ang bantog na kasamaan ng rehimeng Arroyo.

 

Napakaganda ng kalagayan para muling sumulong ang kilusang patalsikin si Gloria. Malamang, hudyat ang huling mga pangyayari ng samu’t saring tangka ng rehimen na patagalin ang sarili sa kapangyarihan o protektahan ang sarili. Sa proseso, gagawa ito ng mga hakbanging grabeng kontra-mamamayan o ng iba’t ibang aksyong malalantad na katangahan paglaon. Nakaturol sa naturang kilusan ang hamong mabilis na paigtingin ang mga protesta at magtulungan para palawakin at ituluy-tuloy ang mga martsa sa lansangan laban sa rehimeng ito.

 

 

22 Agosto 2008 

 

Nitong nakaraang mga araw, nakatanggap ako sa e-mail ng listahan ng progresibong mga blog at website sa bansa, nakalagay ang kanilang ranggo sa Alexa.com, website na nagraranggo sa mga blog at website sa mundo batay sa kung anu-anong pamantayan. Hindi kasama sa tiningnan sa Alexa.com at iniranggo ang Kapirasong Kritika. Pero noong tiningnan ko ang ranggo ng blog na ito, natuwa akong malamang hindi naman pala ito nagpapahuli. Hehe. Salamat sa mga mambabasa! Sana’y magkomento kayo nang mas madalas!  

Pahabol: May ganitong sagutang nagaganap sa Uniffors.com. Hindi na ako nakapagpigil sa mga sinasabi doon. Maraming mapupulot na aral dito — kung gaano kalaganap at anu-ano ang maling mga pagtingin sa Marxismo at sosyalismo, halimbawa.

Noong nagkaroon ng YouTube sa Internet, isa ito sa unang mga video na hinanap ko. Sana’y panoorin at pakinggan din ninyo.

Egay, Bigay na Bigay

“Egoy” ang pabalbal na tawag ng mga Pinoy sa mga Aprikano-Amerikano. Mga jeproks yata ang nagpauso – sa kung anong dahilang rasista, katunog ito ng “unggoy.” Ilang taon pagkatapos, may hinala akong mas paborable na ang pagtingin ng mga Pinoy sa mga Egoy, salamat sa paglaganap ng kulturang popular nila at sa husay nila sa isports. Nitong huli, naririnig ko na rin ang “Egay” – madalas, kaugnay ng magaling na kalahok sa Pinoy Dream Academy.

Hindi ako nakapanood ng kakatapos lang na konsyerto ni Alicia Keys, di tulad ng iba diyan. Kainggit.

(1)

Noong 1991 ako unang nakapanood ng Music Television, o MTV. May kung anong kinalikot sa telebisyon ang pinsan kong mahilig magbutingting ng everything at hayun! Lumabas ang sikat na estasyon.

Sikat noon ang mga sabi-sabi tungkol sa “Satanismo” sa musika – backmasking at pag-aalay ng dugo at dalaga at kung anu-ano pa. May isang nakapagsabing nagpapalaganap ng Satanismo ang MTV, kaya hindi ko ito pinanood agad. Itinabi ko ito kung paanong itinabi muna ng isang kakilala ang bagong-tuklas na koleksyon ng pornograpikong materyal ng tatay niya.

Noong minsan, nangahas ako. At ano ang napanood ko? Ang video ng “Give It Away” ng Red Hot Chilli Peppers. Kung napanood mo na ito, mahuhulaan mo ang epekto nito sa mapaghinalang mapamahiing tulad ko noon.

Sa madaling salita, nagtagal pa bago ako nahilig sa MTV. Ang hudyat? Nakapanood ako ng video ni Whitney Houston. Doon lang medyo napawi ang takot kong Satanista nga ang estasyong paborito ng marami noon at ngayon.

Ngayon, iniiisip kong mahalagang pansining si Whitney Houston ang nakatanggal ng takot ko sa “Satanismo” ng MTV. Maraming problemang pangkultura ng mga Negro ang lumalabas sa kulturang popular nila: bastos na pagtingin sa kababaihan at bakla, gangsterismo at karahasan, paggamit ng droga, petisismo sa ginto, at iba pa. Iyun ngang video ni Whitney Houston na napanood ko, awit ng kerida: “A few stolen moments…”

Pero wala silang Satanismo – isang ka-cheap-an na mas inuugnay sa mga Puti.

(2)

Sa matagal na panonood ko ng MTV, bihira akong nakakita ng mensaheng tahas na progresibo o nagpapakita ng progresibong mga organisasyon.

Kaya noong isa sa unang mga taon ng dekadang 2000, hindi ko na maalala kung alin, natuwa ako noong nakita ko sa MTV ang video ng kantang “Freedom,” bahagi raw ng soundtrack ng pelikulang Panthers – tungkol sa Black Panther Party for Self-Defense, bantog na rebolusyunaryong organisasyon ng mga Negro noong dekada ’60. Nagpapahayag ng paniniwala sa sosyalismo ang mga lider nito, bagamat mas nakilala ito sa pagsusulong ng nasyunalismo ng mga Itim.

Hindi ko pa napapanood ang pelikula, at bihirang ipakita ng MTV ang video kahit noong bagong labas ito. Kaya nitong nagkaroon ng YouTube, tuwang-tuwa ako. Isa ito sa mga unang hinahap ko. Ilang ulit ko na itong napapanood ngayon.

Nakakatuwa ito. Salit-salitang kumakanta ang sikat at di-sikat na mga babaing mang-aawit na Aprikano-Amerikano – ala, syempre pa, “We are the World” ng USA for Africa noong bata pa ako – ng isang kantang hinango sa kilusan para sa mga karapatang sibil noong dekada ’60 at may tatak ng mga kantang gospel, sinisingitan ng mga imahen ng militansya galing sa pelikula. Sabi ng isang kakilala, “Okey ah. Parang nasa simbahan lang.”

Sa tambalan ng salita at imahen ng video, mararamdaman ang pagmamalaki ng mga Aprikano-Amerikano sa lahi nila at sa kasaysayan ng pakikibaka nila noong dekada ’60 at ’70, pati na ang pagkakaisa nila. Nag-uumapaw sa diwang palaban ang video, na nanunuot din sa mga nakakapanood – o siguro’y mas tamang sabihing “sa mga nakakapanood na bukas ang isip.”

Hindi ko alam kung taos sa puso ng mga kumanta ang inaawit nila at ang buong proyekto, pero nagpakita sila ng militansya ng taong buo ang loob na ang tamang gawin noong panahong iyon ay ang kumanta at itaas ang kamao nang buong pagmamalaki.

(3)

Maraming magkakabanggang salaysay sa kung paano nasira ang Kilusang Black Panther – na sa pagkakaalam ko’y kumuha rin ng inspirasyon sa pagkilos ng sambayanang Tsino noong panahong iyon laban sa imperyalismong Amerikano – sa paglaban para sa tinawag nitong “Paglaya ng mga Itim (Black Liberation).” Pero sa pagitan ng pagsusuring sinira ito ng internal na mga hidwaan at ng pagsusuring winasak ito ng sustenidong operasyon ng militar ng US sa tulak ng mga maka-Kanan sa gobyerno, mas pinapaniwalaan ko ang ikalawa.

Panahon ito ng lantad at brutal na diskriminasyon, pagsupil at pagsalakay sa mga Aprikano-Amerikano, lalo na sa kilusan nila para sa mga karapatang sibil. Sinikap ng Kilusang Black Panther na isabuhay ang layuning binigyang-tinig ni Malcolm X: ang ipagtanggol ang kanyang kapwa-Negro laban sa pananalakay “sa anumang paraang kailangan (by any means necessary).” Ibig sabihin: “Mapayapa kung posible, marahas kung kailangan (peaceful if possible, violent if necessary).”

Noon, marami ang nagulat sa “ekstremismo” ng pahayag na ito ni Malcolm X, at ginamit ito laban sa kanya. Pero sa totoo lang, mas mahusay na isinabuhay ng mga maka-Kanan sa gobyerno at militar ng US ang ganitong prinsipyo sa pagharap sa isang lahi at kilusang ang ipinapaglaban lamang ay mga karapatang sibil. Pinagpapatay ng mga maka-Kanang ito ang mga lider ng mga Negro: tampok si Martin Luther King, Jr., na nagsulong ng mapayapang paggigiit, hindi ng armadong pagkilos, pero isinunod din si Malcolm X. (Alay kay Dr. King ang kantang “In the Name of Love” ng U2.)

(4)

Malinaw na kontra-rasismo pa rin ang diwa ng kalakhan ng titik ng kanta, dahil ekstremistang feminismo ang bagsak kung laban ito sa seksismo. Pero kakatwang sa ilang paraan – tanging mga babae ang isinama sa proyekto at ganito ang tema ng bahaging rap ng kanta – ikinanal din ang awit sa direksyon ng paggigiit ng mga karapatan ng kababaihan, sa balangkas ng pagpupugay sa Kilusang Black Panther.

Sa isang banda, itinulak ng Kilusang Black Panther ang paglakas ng sentimyento ng kababaihan – lalo na ng kababaihang Negro – na palayain ang sarili hindi lamang sa rasismo, kundi maging sa seksismo at kontra-babaing kalakaran sa lipunan maging sa loob ng nasabing kilusan.

“Ang tanging posisyong laan sa kababaihan sa [Student Nonviolent Coordinating Committee] ay nakatuwad (The only position for women in the SNCC is prone),” bantog na nasabi ni Stokely Carmichael, isa sa mga naging lider ng mga Panther. Tumampok ang hatian ng trabahong nakabatay sa sekswalidad: ang kababaihan ay para sa pambahay at pang-opisinang suporta sa tunay na gawain ng kilusan, hindi rin pinapahintulutang humawak ng posisyon sa pamunuan.

“Hah! Sabi ko na nga ba! Nirereprodyus din ng mga kilusang ‘mapagpalaya’ na iyan sa loob nila ang mga pang-aapi at pagsasamantalang tinutuligsa nila sa lipunan!” Para sa mga taong mapapabulalas ng ganito, mahalagang igiit na nasa kamalayan ng mga progresibo ang maging mapagbantay rito. Mulat nilang binabaka ang ganitong tunguhin.

Ang pag-iral sa isang panahon ng seksismo sa Kilusang Black Panther at ang pagsalungat at pagtunggali rito ng kababaihan sa loob nito ay maipapaliwanag din ni Mao Zedong – siyang nagsabing natural na naipapasok sa mga kilusang mapagpalaya ang bulok na mga kagawian ng lipunan at kailangan ang tuluy-tuloy na pakikitunggali, kahit sa loob nito, sa gayong mga kabulukan, nang hindi nalilihis ang diin sa pangunahing laban.

(5)

Anu’t anuman, natuwa ako sa pagpupugay na ito ng kababaihang Negro sa isang kilusang bagamat biktima ng sariling panahon sa pagiging seksista ay nagtaguyod ng maka-lahi at maka-uring paglaya.

Inilabas ng mga mang-aawit ang kanilang talento, bagamat malamang na alam nilang nilang isinusugal nila sa proyekto ang career ng bawat isa. Pwede silang mabansagang mapanghati o ekstremista – na masama sa kulturang pampulitika ng US. Kaya rin siguro sama-sama silang tumaya rito. Walang iwanan, kumbaga.

Nakakatuwang narito si Queen Latifah, magaling na rapper, mang-aawit at komedyana. Noong minsan, tinanong siya ni Ellen Degeneres sa palabas ng huli kung anong krimen ang gusto niyang gawin. “Tax evasion” ang sagot niya. Palakpakan ang mga tao. Paliwanag niya, kandakuba siya sa pagtatrabaho pagkatapos hindi naman sa mga serbisyong panlipunan – lalo na para sa mahihirap at Itim – napupunta ang kinikita niya.

Nakakatuwang narito si Vanessa Williams at iba pang relatibong mas maputi ang balat sa mga kapwa-Negro. Nitong huli, sabi ni Ne-Yo, “hanep sa puti (white as hell)” ang balat ng kapwa-Negrong mang-aawit na si Chris Brown. Sabi nga ni Oprah Winfrey, nakakainis na itim lang silang lahat sa paningin ng mga tagalabas, gayung mayroon silang internal na mga isyu hinggil sa pagiging mas maputi ng ilan sa iba.

Nakakatuwang narito ang sikat na mga mang-aawit na may natatanging boses: Aaliyah (kuntodo leather cap at leather jacket, ala Black Panther), Mary J. Blige, N’Dea Davenport ng Brand New Heavies, Karyn White (Kumanta ng “I’m not your superwoman…”) En Vogue, TLC, at SWV (kay Coco ang matinis na boses sa simula: “Weee will not bow down…”). Kahit paano’y pambawi ang paglahok nila rito sa maraming personal na kanta nilang iba ang direksyon.

Marami kasi sa kanila ang may sariling kantang yumayakap at nagpapatatag sa kaayusang kapitalista-patriyarkal – na pinagmumukha pa ngang pagbibigay-kapangyarihan sa kababaihan. Tampok na porma nito ang tinukoy ni bell hooks, Aprikano-Amerikanong feminista, na “kapangyarihan ng ari ng babae (pussy power)”: Itinuturing na “premyo o regalo” ang pakikipagtalik ng babae sa isang lalaki. Sikat na halimbawa nitong huli si Khia: “My neck, my back…”

Wala rito ang Destiny’s Child, dahil hindi pa sila sumisikat noong ginawa ito. Sa isang banda, tampok ding halimbawa ang mga kanta nila Beyonce Knowles ng “pussy power” (“Can you pay the bills? Can you pay my automobiles? I don’t think you do, so you and me are through.”) Hindi rin inabutan ng kanta at video ang kasikatan ni Alicia Keys – na sayang, dahil maraming indikasyong tunay na progresibo ang pulitika niya.

(6)

Pinag-uusapan na rin lang ang isang kantang may titik na “Freedom for my body,” sa panahong tinatalakay sa bansa ang karapatan sa kalusugang pangreproduksyon ng kababaihan, naalala ko si Barbara Ehrenreich, sosyalista-feministang puti, pero nakikiisa sa mga Itim. Mas sulong ang debateng sinangkutan niya, na tungkol sa aborsyon.

May isinulat siya kontra sa mga tumututol sa aborsyon dahil, diumano, buhay na ang fetus sa sinapupunan sa isang panahon. Sabi niya, hindi malinaw na masasagot ng agham at kahit ng kababaihan ang tanong na ito. Sa halip, aniya, ang tanong na kailangang sagutin ay ito: “Kailan pag-aarian ng kababaihan ang kontrol sa katawan nila?”

08 Agosto 2008

Sa pagsisimula ng Olympics, tiyak na mapag-uusapan ang Tibet. Tingnan ang magkahawig na pagsusuri nina Prop. Jose Ma. Sison at Slavoj Zizek.