Taliwas sa paninira ng mga maka-Kanan sa US, walang sosyalista sa mga hakbangin ni Pres. Barack Obama sa usapin ng repormang pangkalusugan. Lalo na sa pakikitungo sa rehimen ni Gng. Gloria Macapagal-Arroyo. Kung gusto man niyang tapusin ang termino ng huli sa 2010, iyan ay dahil sa malawak na protesta ng mga mamamayan. Kapag mabaho na ang tuta, binibitawan na ng US. (Galing ang isang larawan sa ibaba sa blog ni Prop. Rolando Tolentino; ang isa naman kay bluejackal. Maraming salamat!)

Glo Away, Glo to Hell

Noong bago ang huling State of the Nation Address ni Gng. Gloria Macapagal-Arroyo, nagsingawan ang iba’t ibang pakana ng rehimen niya para manatili sa pwesto, bukod pa sa isinusulong noong Constituent Assembly o Con-Ass: pagdedeklara ng batas militar, paglulunsad ng kudeta pabor sa sarili, pagtatayo ng transisyunal na rebolusyunaryong gobyerno para sa Con-Ass, at iba pa.

Makabuluhang balik-aralan ang pagsingaw ng mga iskemang ito ngayon, matapos ang napakaraming pangyayari pagkatapos ng SONA. Makabuluhan hindi lang dahil banta pa rin ang mga ito, kundi para matuto rin ng leksyon sa mga hakbangin ng rehimen – para man lang bigyang-dangal ang tensyong naramdaman at pag-aapuhap ng paliwanag na ginawa noong nagsulputan sila.

Sa isang banda, madaling sabihing ginamit ang mga ito para takutin ang mga mamamayan para huwag sumama sa binabalak noong malaking protesta sa SONA. Pwede nga namang may manggulo, mangyari at masaktan sa rali. Ang kakatwa, gayunman, at malamang ay alam din ito ng rehimen, nakakapag-udyok din ng galit at protesta ng mga mamamayan ang ganitong mga balita.

Kaya bakit pinasingaw ng rehimen ang ganitong mga usap-usapan? At bakit hindi na sila pinapasingaw ngayon? Sa tingin ko, dahil desperado ang rehimen na manatili sa pwesto lampas 2010, bukod sa gusto rin nitong manakot para hindi lumawak ang protesta sa SONA, seryosong pinag-aralan nito ang nasabing mga iskema. Pinasingaw sila hindi lang para sa mga Pinoy, kundi para sa US.

Bakit hindi na sila pinapasingaw ngayon? Sa tingin ko, dahil hindi nakuha ng rehimen ang suporta ng US, gaano man nito ipinakita ang desperasyong magpalawig ng termino. Malinaw ang pahayag ni Kristie Kenney, embahador ng US: Gusto ng US ng eleksyon sa 2010. Hindi rin ihaharap si Gng. Arroyo kay Pres. Barack Obama ng US kung magiging kahihiyan ito ng US pagkatapos.

Sa tingin ko, pagpapakita ng suporta kay Gng. Arroyo ang pakikipagkita ni Pres. Obama – pero hanggang Mayo 2010 lang. Ang problema, walang tiyak na makapagsabi kung ano ang sinabi, o iniutos, ni Pres. Obama kay Gng. Arroyo noong nagkita sila. At tiyak namang magyayabang si Gng. Arroyo pagkatapos – para magmukhang napakapositibo ng pagtanggap sa kanya ng gobyernong US.

Ibang bagay pa kung umalingawngaw ang pagyayabang ni Gng. Arroyo – na hindi nangyari, dahil sa pagluluksa sa pagkamatay at libing ni dating Pang. Cory Aquino at sa pagkabisto ng maluhong mga hapunan ni Gng. Arroyo sa US at ng grabeng paglaki ng yaman niya. Natabunan ang Globama Meeting, at natuwa siguro si Gng. Arroyo na hindi na niya kailangang todo-todong magsinungaling.

Ang tanong: May papel kaya ang US sa mga paglalantad tungkol kay Gng. Arroyo? Gusto kaya nitong lalong pabahuin ang rehimen para hindi na makapag-asam na manatili lampas sa 2010? Posible. Malinaw ring patunay ng hindi pagsuporta ng US sa kagustuhan ng rehimen ang tila pag-atras sa pakanang Con-Ass tungo sa paghahanda para sa Constitutional Convention.

Sa ganitong lagay, mukhang matutuloy na ang eleksyon sa 2010. Ramdam ito ng mga pulitiko kaya nagkukumahog na silang magdeklara ng pagtakbo sa iba’t ibang posisyon at nagpupulasan na rin ang mga alyado ni Gng. Arroyo patakas sa dominanteng koalisyon. Pwede nga naman silang suportahan ni Gng. Arroyo sa panahon ng termino niya, pero halik ni Hudas ang suporta niya sa eleksyon.

Pwedeng may minimum na layunin ang rehimen sa pagtutulak ng Con-Ass: ang iantala ang pagkakampanya ng mga pulitiko sa halalan, dahil masama raw ang pamumulitika sa bansa, at para iudlot ang mga posibleng atake sa rehimen. Ganito rin idinedepensa ng mga kolumnistang maka-rehimen ang deklarasyon ni Gng. Arroyo noong Disyembre 2003 na hindi siya tatakbo sa halalang 2004.

Pero sa halip na magtagumpay kahit sa minimum na layuning ito, lalong inudyukan ng rehimen ang pangangampanya ng mga pulitiko, tampok ang porma ng patalastas sa telebisyon. Kahit ang mga komentaristang kadalasang tumutuligsa sa mga pampulitikang patalastas ay pumupuri sa mga ito ngayon, dahil inuudyukan umano ng mga ito ang rehimen na ituloy ang halalan sa 2010.

Dahil tuloy na ang halalang 2010, lumalaki ang posibilidad na mapatalsik si Gng. Arroyo ng mga mamamayan sa pamamagitan ng pagboto sa 2010. Mas mahirap ngayong umasang susuportahan ng iba’t ibang pulitiko ang mala-Edsa na pagkilos laban kay Gng. Arroyo dahil hindi sila magkakaisa sa papalit sa kanya. Lahat pa naman ng pulitiko, buo ang tiwala na sila ang mananalo sa eleksyon.

Syempre, dahil sa mala-sirkong – Le Cirque! – lagay ng pulitika, pwedeng magkaroon ng ilang sorpresa. Dahil desperado si Gng. Arroyo na tumakas sa mga pag-usig at pagpaparusa kaugnay ng napakaraming krimen niya sa mga mamamayan, pwede siyang maging asong ulol at kagatin ang amo niyang US – magdeklara ng batas militar, halimbawa. Pero pagpapatiwakal ito para sa kanya.

Pwede ring sa tindi ng kabulukan ng rehimeng ito, samu’t saring eskandalo pa ang sumabog na mabilis na mag-udyok sa mga mamamayan na lumabas sa lansangan at manawagan ng pagpapatalsik. Pwedeng tumuntong ito sa pagningas muli ng diwa ng Edsa sa libing ni dating Pang. Aquino – kung saan mismong karaniwang mga tao ang nagsabing lumusob na sa Malakanyang.

Pwede ring balahurain ng rehimen ang eleksyong 2010, guluhin, magdeklara ng pagkabigo. Pero kung magtutuluy-tuloy ang pagbabantay at protesta ng mga mamamayan, at sigurado tayo rito, mapapakilos ang napakaraming seksyon ng lipunan – tampok na ang mga laway na laway na maging presidente ng bansa. Subukan lang ni Gng. Arroyo na gawin ito, tiyak na may kapupulutan siya.

Anuman ang kahinaan ng mga suri at hinala ko, sigurado ako ngayon sa isang bagay: Sukul na sukol na ang rehimeng Arroyo. Tiyak na aburido ito ngayon sa pag-iisip ng paraan para bumaba o magpatagal sa kapangyarihan nang maluwalhati. Nitong huli, nasabi ni Mikey Arroyo na matatapos ang mga atake sa nanay niya kapag bumaba na ang huli sa pwesto sa 2010. Nagkakamali siya.

22 Agosto 2009

Basahin ang mga entri nina Bikoy Villanueva at Prometheus Brown tungkol sa marahas na pagbuwag sa lehitimong protesta ng mga estudyante at kabataan sa Malakanyang noong 19 Agosto.

Ang ganda ng photo-essay ni Kenneth Roland A. Guda tungkol sa mga tagumpay ng mga magsasaka sa Hacienda Luisita.

May parangal si Sarah Raymundo sa isang dating propesor.

Muli namang nag-blog si Arnold Alamon para magparangal kay Cory Aquino.

Basahin ang isinulat ni Marius Carlos, Jr. tungkol sa mga bagong monumento na laging sumusulpot sa kasaysayan ng bansa.

May komentaryo ang sosyalistang si Richard Seymour sa mga alingasngas sa repormang pangkalusugan sa US.

May salin ng isang tula si Rogelio L. Ordonez tungkol sa mga makata. May mga angas naman ng isang ina si Gingmaganda.

Lumabas sa video ni Jay-Z si Mao Zedong! Progresibo kaya ang asawa ni Beyonce? Hmmm.

Pilit mang itanggi ng mga kontra-Kaliwang katulad ni Amando Doronila ng Philippine Daily Inquirer, at taliwas man sa dominanteng naratibo ng pangyayaring ito, malaki ang papel ng Kaliwa sa People Power 1, bago nito at sa mismong pagkaganap nito. (Galing ang mga larawan sa baba ni Sebastiao Salgado, ekonomistang naging progresibong potograpo, dito. Maraming salamat!)

Sa Kaliwa ng Edsa

(1)

Ito namang si Amando Doronila, hindi na lang magparangal kung gustong magparangal (kay Cory at sa mga tagasuporta niya), nanira pa (sa Kaliwa). Sa kolum niyang “Cory’s Yellow People’s Army,” pinarangalan niya si Cory Aquino at ang mga taong simula noon hanggang ngayon ay sumuporta rito. Pero naglaan siya ng isang talata na puro banat sa Kaliwa, ang tanging banat sa buong kolum. Tapos ang titulo, syempre, ay halatang parinig sa pulang NPA.

Sabi niya, (1) ang tanging signipikanteng grupo sa bansa na naetsapwera sa People Power 1 ay ang Kaliwa, (2) dahil daw sa arogante nitong posisyong walang pakialam sa mga kilusan ng panggitnang uri dahil ang tunay na rebolusyon lang ay iyung sa mga manggagawa (“proletarian and workers”) at iyung madugo, (3) pinagdusahan daw ng Kaliwa ang pagkakamaling ito at hindi ito nakabahagi sa kapangyarihan matapos mapatalsik si Marcos, at (4) naglalaho na ngayon ang Kaliwa “sa The Netherlands” matapos ang pagkakamali sa Edsa.

Totoo namang may pagkakamali ang Kaliwa sa pagharap sa eleksyong 1986. Pero dapat kontrahin ang mga pagtatangkang burahin ito sa kasaysayan ng mismong People Power 1. Nandoon ito, at isa pa nga sa mga nanguna sa paglusob sa Malakanyang noong huling mga araw nito – marami ang mga miyembro ng Bagong Alyansang Makabayan at League of Filipino Students. Mas mahalaga, malaki ang papel na ginampanan ng Kaliwa sa paglaban sa rehimeng US-Marcos, simula pa noong rurok ng panunupil nito sa mga mamamayan.

Hindi naman panggitnang uri ang namuno sa kilusang sumuporta kay Cory noong eleksyong 1986 at kumilos noong People Power 1 – kundi naghaharing mga uri. At hindi rin naman rebolusyon ang People Power 1. Isa itong dakilang pag-aalsang nagpalayas sa kinamumuhiang diktador at sa lantad niyang pasistang paghahari, pero hindi ito pundamental na pagbabago sa relasyong panlipunan at pang-ekonomiya sa bansa. Sa kasaysayan ng mundo, wala pang karanasang nailuwal ang pagbabagong iyan nang hindi katuwang ang dahas.

Hindi wastong mailarawan ni Doronila ang pagkakamali ng Kaliwa. Tuloy, nagpapalaganap siya ng maling pagtingin. Malamang, nanaig sa isip niya ang anti-komunistang propaganda ng Cold War. Ayon sa Kaliwa, ganito ang pagkakamali: Bulag na tinanganan ang matagumpay na naunang mga karanasan ng pagboykot ng eleksyon at ikinahon ang pagharap sa eleksyong 1986 sa usaping “boykot o partisipasyon.” Hindi wastong nabasa ang sitwasyon at nasuri ang ibang paraan ng pagsusulong ng rebolusyon sa ganoong kalagayan.

Natural, dahil may kahinaan ang Kaliwa, may mga pagkakataon itong napalagpas. Pero mas nakapinsala rito ang pagdidiin sa kahinaan kaugnay ng eleksyong 1986 at pag-aalsang Edsa, nang pinagtatakpan ang iba pang mas malubhang kahinaan sa panahong ito at sa layuning atakehin ang kawastuhan ng estratehiya ng Kaliwa. Klasikong pagdidiin ang binigkas ni Fr. Edicio dela Torre, dating lider-Kaliwa, paglabas ng kulungan: “God, we missed out again!” – na para bang tagumpay at kabiguan ang nakataya sa nangyari, na hindi naman.

Naglalaho ang Kaliwa? Iniisip ko, kung seryosong manunuring pampulitika si Doronila, imposibleng naniniwala siya rito. Pero propagandistang kontra-Kaliwa rin siya – at ang bahagi niyang ito marahil ang nagsasalita sa pagkakataong ito. Lumakas ang Kaliwa pagkatapos ng 1986, simula noong bungad ng dekada ’90 sa kabila ng kaliwa’t kanang kampanya ng panunupil na inilunsad laban dito ng magkakasunod na rehimen. Kahit ang gobyerno ay kumikilala rito, kaya malinaw na hindi nagiging obhetibo, kundi partisano, si Doronila sa isyung ito.

Kakatwa rin ang retorika ni Doronila hinggil sa paghulagpos sa Kaliwa ng pagkakataon para lumakas at makibahagi pa nga sa kapangyarihan. Bukod sa mga pseudo- at dating Kaliwa, na umaatake sa estratehiya ng Kaliwa, ginagamit din ang retorikang ito ng mga taong wala naman talagang kagustuhang lumakas ang Kaliwa, wala namang kakayahang magpayo rito ng taktika sa hinaharap, at tutuligsa pa nga nang matindi rito kung makagawa ito ng mali. Gusto lang talaga nilang idiin ang pagkakamaling ito at ipakitang sila ang mas marurunong.

(2)

Naaalala niya ang pagtataka bilang bata, habang ginagawa ang nakahiligan na niyang pagtingin sa mga larawan ng kakatapos na pag-aalsang tinatawag ng maraming “rebolusyon.” Bakit ba, sa dagat ng mga nakataas na senyas ng “Laban,” marami pa ring kamao ang ginustong itaas? Sa musmos na isip niya noon, naitanong niya: Bakit hindi na lang magkaisa ang lahat sa iisang senyas?

Ilang taon pagkatapos, sa hayskul, isang tanong din ang isusulat niya sa diary na obligadong ipinapagawa sa kanila ng guro sa Ingles. Bakit ba, sa kabila ng paglipat ng iba’t ibang bansa mula sosyalismo patungong kapitalismo – na nangahulugan ng demokrasya noon sa mata niya – mayroon pa rin sa bansa na sosyalismo ang ipinapaglaban? Bakit gusto ng iba ang inaalisan na ng marami?

Ilang taon pagkatapos, matatagpuan niya ang sarili sa hanay ng mga ayaw sumunod sa agos ng uso ng kanyang pagkabata. Malalaman din niyang hindi talaga rebolusyon ang naganap, na hindi tunay na sosyalismo ang bumagsak at lalong hindi nangangahulugan ng demokrasya ang kapitalismo, kundi ng diktadura ng burgesya. Sa isip niya, mahalagang aral ito tungkol sa mga uso.

Mababasa niya ang artikulo ng isang Charles Krauthammer, kolumnista ng TIME Magazine, na nagpormalisa tungong patakaran ng mga naganap, para ipatupad ng US: Gumamit ng mga pwersang elite at demokratiko sa mga bansa para palitan ang mga hayag na diktadura – na bagamat sinuportahan ng US ay bumaho na sa sambayanan – at para ietsapwera ang mga pwersa ng Kaliwa.

Maoobserbahan niya na marami sa mga bansang sinasabing gumaya sa People Power at lumaban sa mga diktadura ay may mga gobyernong bagamat hindi tunay na sosyalista ay hindi rin nagpapasakop sa US: Tsina, Silangang Europa… Mula sa lantad na malupit na paghahari ng gobyerno tungo sa di-lantad na malupit na paghahari ng merkado. Kulang pa ang mga pagbabago.

(3)

Sa panayam niyang “Roads to Renegacy,” nadaplisan ng dating Maoistang laging pilosopong Pranses na si Alain Badiou ang usapin ng mga dating maka-Kaliwa na nalulong sa ilusyong malapit nang magtagumpay ang rebolusyon. Tinatanong kasi siya tungkol sa mga dating maka-Kaliwa na hayagang sumuporta sa rehimen ni Nicolas Sarkozy, neo-liberal na pangulo ngayon ng Pransya. Sabi ni Badiou, karamihan sa mga dating maka-Kaliwang ito ay galing sa Gauche Proletarienne, ultra-kaliwang grupo sa Pransya, noong dekada ’60.

Aniya, may “maling pagsusuri” ang mga taong ito “ng sitwasyon noong panahong iyon, sa mga taong 1966-1973; inisip nilang talagang rebolusyunaryo ito, sa kagyat na pakahulugan.” Pero dahil hindi nga nagtagumpay ang rebolusyon, humantong ito “kung hindi man sa nahadlangang ambisyon, [ay] sa reyalisasyong kakailanganin ang marami-raming kahirapan at sigasig sa isang stiwasyong hindi naman mainam.” Iba pa rito ang mga tinawag niyang “matapat na tumiwalag (renegades)” na umalis dahil sa kaibahan ng prinsipyo.

Madiin siya sa pagtuligsa sa una, dahil ang mga ito ang nakipagsabwatan sa rehimeng Sarkozy. Aniya, tinanong niya halimbawa ang magkapatid na Jacques-Alain at Gerard Miller, mga sikat na sikoanalista, kung bakit bigla-bigla na lang umalis ang mga ito sa Kaliwa. Sabi raw ni Gerard, “Dahil naunawaan naming hindi tayo makakasunggab sa kapangyarihan.” Sabi ni Badiou, mga tao itong “tumingin sa ginawa nila hindi bilang simula ng mahabang paglalakbay, na may maraming pag-alon at paghupa, kundi bilang landas tungong kapangyarihan.”

Ayon kay Badiou, inisip ng mga taong ito na kaya nilang makamit ang kapangyarihan sa pamamagitan ng “rebolusyunaryong sigasig” pero naumpog sa pagkamalay na kumplikado ang mga bagay. “Ang patunay nito, marami sa mga taong ito ang nakahanap ng mga posisyong makapangyarihan sa ibang lugar, sa sikoanalisis, sa midya, bilang pilosopikal na komentarista at iba pa.” Aniya, ang linya ng pagtatakwil ng mga ito ay hindi “Babalik ako sa pagiging di-kilala,” kundi “Hindi iyun ang tamang baraha, kaya maglalaro ako ng iba pa.”

Ganito rin kaya ang nangyari sa mga dating maka-Kaliwa na “na-disilusyon” ng pagkakamali kaugnay ng eleksyong snap at ng Edsa 1 noong 1986 at pagkatapos ay nakipaglaro na sa negosyo at pulitika ng imperyalismo at mga naghaharing uri – at ang iba’y lantarang naglilingkod ngayon sa rehimeng US-Arroyo? Mga taong kapangyarihan ang hanap, hindi na mahalaga kung para kanino ito kailangang paglingkurin? Ipinagmamalaki ni Badiou ang tindig niya: “Gumawa ako ng permanenteng paninindigan, hindi iyun kalokohan lang ng kabataan.”

13 Agosto 2009

Ang Cory Aquino na gusto ko ay iyung mandirigmang matapang na lumaban sa mga diktadura at ilehitimong pamumuno. Fight on! (Dalawa sa mga larawan sa ibaba ay galing sa Time.com. Maraming salamat!)

Ang Cory Aquino na Gusto ko

Kahit naging aktibista ako, hindi ako tumigil sa paghanga kay Cory Aquino. Pero hindi sa buong buhay at buhay-pulitika niya, kundi sa ilang tampok – o pinakatampok pa nga – na bahagi nito. Syempre, kritikal ako sa rekord niya ng pamumuno. Ang kakatwa sa mga parangal sa kanya ngayon, parang hindi ang pagkapangulo niya ang tumatampok, kundi ang ibang bagay tungkol sa kanya.

Hinahangaan ko si Cory, ang maybahay na walang interes lumahok sa pulitika, pero todong sumuong dito noong naramdaman niya ang pangangailangan at aktwal na hiniling ng mga mamamayan na palitan niya ang kinamumuhiang pangulo. Hinahangaan ko ang tapang at tatag niyang labanan ang diktador na si Marcos, at ang pagtitiwala niya sa mga mamamayan na hindi lang sila boboto nang tama, kundi ay magpoprotesta kapag dinaya ni Marcos ang halalan.

Hinahangaan ko si Cory, ang dating pangulong lumabas sa pagreretiro at lumabag sa katandaan at sakit para makisangkot sa paglaban sa pinakabuktot na mga hakbangin ng mga rehimeng pumalit sa kanya. Hinahangaan ko ang kahandaan niyang sunugin ang kanyang tulay, kahit pansamantala, sa mga nasa kapangyarihan – na desperadong kunin ang suporta niya. Hinahangaan ko ang giting at gilas niya sa pagsasalita at pagkilos kasama ang mga mamamayan.

Ano ang laman ng paghangang ito? Ano ang nagbibigay-buhay rito?

Ang mga larawan niya kasama ang mga mamamayan, lalo na sa lansangan, sa paghahangad ng pagbabago – noong paglaban sa diktadura, Edsa 1, Edsa 2, mga protesta kontra sa rehimeng Arroyo. Lagi niyang dala ang malambing na ngiti niya, na parang nagsasabing natural lang na hakbangin ang magrali laban sa masamang pamahalaan. May dating siyang nagsasabing tama ang ipinaglalaban. Hindi ko masyadong gusto ang mga larawan niya sa pwesto, bilang pangulo – bagamat marahan niyang ipinapakita sa mga ito na siya, hindi iba, ang pinuno.

Ang mga kwento ng kalmadong tapang niya sa paglaban, tampok ang maanghang na mga pahayag niya kontra kay Marcos, ang kagustuhan niyang sumama agad sa pagkilos sa Edsa 1, ang mga pahayag at pagkilos niya laban kina Estrada noon at Arroyo nitong huli, maging ang pagharap niya sa “standoff” sa Fort Bonifacio noong Pebrero 2006. Noong pinipigilan siyang magpakita sa Edsa 1, dahil baka siya mabaril, sabi niya, “Hindi ba, ang sabi natin, tuluy-tuloy ang laban na ito?” Hindi siya takot sa harapan ng hanay, sa linya ng dangal.

Ang mga panayam niyang anekdota-dito-anekdota-doon ang estilo. Laging nakatanim sa mga kwento ang mga batayan niya sa isang tindig o pagkilos, at kung paano niya nasumpungan ito. “Alam mo… Sabi sa akin ni… Sabi ko naman…” Napakapersonal ng dating ng pakikisangkot niya sa pulitika sa ganitong mga kwento. Mararamdaman kung paano siya inudyukan ng mga mamamayan sa iba’t ibang panahon na makiisa sa pagkilos. Damang-dama niya ang hamon, nang laging may pagpapakumbaba sa ano ang maiaambag niya.

Ang mga pagbabalik-tanaw niya sa mga sakripisyo at kahirapang sinuong. Bagamat kalakhan nito ay may temang relihiyoso, makikita ang mahigpit niyang paniniwala sa kawastuhan ng ipinaglalaban niya, sa mga taong malapit sa kanya, at sa wisyo at aksyon ng mga mamamayan. Makikita ang pag-asa niyang maaalpasan din ang anumang kahirapan. Tulad ng mga aktibista, ipinapakita niya na posibleng tumanda sa tuluy-tuloy na paglaban nang hindi nagpipighati at nagkukwenta ng sakripisyo, at nang napapayabong nito, hindi naigugupo.

Kapansin-pansin ngayon sa mga parangal kay Cory ang pagpapasalamat ng iba’t ibang tao, karaniwan at hindi karaniwan, sa kanya. Sa abang pagtingin ko, nagpapasalamat ang mga tao sa kanya hindi dahil tinitingnan siyang nagbigay nang todo-todo sa paglilingkod sa bayan – hindi lang dahil dito.

Mas mahalaga, nagpapasalamat sa kanya ang mga tao dahil, sa tingin ng marami, mahirap man para sa kanya, ibinigay niya ang hiniling sa kanya ng mga mamamayan sa mahahalagang yugto ng kasaysayan: ang lumaban at mamuno sa paglaban sa mga diktadura at ilehitimong pamumuno.

04 Agosto 2009