Monthly Archives: April 2011

Katoliko Sarado

Sa interbyu niya sa Buhay Manggagawa tungkol sa kasaysayan ng Araw ng Paggawa, sinabi ni Mandy Felicia, training director ng Ibon Foundation, na pulitikal ang pagdiriwang ng naturang okasyon sa mismong petsang Mayo Uno.

Aniya, ang US, nagdiriwang ng Araw ng Paggawa tuwing Setyembre; mulat na iniwasan ng gobyerno nito ang pagdiriwang sa Mayo Uno. Noong naghari sa mga bansang Germany, Italya at Espanya ang mga pasista, ipinagbawal ang pagdiriwang ng Araw ng Paggawa sa nasabing petsa. Sa Pilipinas mismo, maraming taon munang ipinagdiwang ng mga manggagawa ang okasyon sa Mayo Uno – syempre pa, sa pamamagitan ng mga martsa’t demonstrasyon – bago ito kinilala ng gobyerno.

Militante at radikal kasi ang pangyayaring ginugunita sa Mayo Uno, na siyang naging batayan ng pagkilala rito ng mga manggagawa at mamamayan ng daigdig bilang Araw ng Paggawa. Mga partido ng mga manggagawa at partidong sosyalista rin ang nanguna sa pagtulak na Mayo Uno ang ituring na Araw ng Paggawa.

Ginugunita sa Mayo Uno ang pag-aaklas ng mga manggagawa sa US noong 1886, 125 taon na ngayon, para sa panawagang otso-oras na paggawa. Namamayani noon ang hanggang 14 na oras na pagpapatrabaho at literal na pinapatay ang mga manggagawa ng pagtatrabaho. Makikita rito, samakatwid, ang grabeng pagsasamantala ng uring kapitalista sa mga manggagawa – na napaatras lang, kahit bahagya, ng paglaban ng mga manggagawa. At dahil dinahas ang mga manggagawa ng pulisya ng Estado, ipinapakita ng pangyayari ang sabwatan ng mga kapitalista at Estado.

Mahalaga ang Mayo Uno ngayong taon. Magaganap ito sa gitna ng matinding pang-ekonomiyang krisis sa mundo. Taliwas sa mga pahayag ng mga tagapagtanggol ng pandaigdigang sistemang kapitalista, hindi natapos agad ang krisis pagkaputok noong Setyembre 2008; nagpapatuloy ito at nagbabanta pang sumahol.

Mahalaga rin ito dahil simula nang pumutok ang krisis, bumuhos simula noong 2010 ang iba’t ibang klase ng protesta ng mga manggagawa at mamamayan ng daigdig laban sa pagpapahirap at pambubusabos na pinaigting ng krisis. Mula sa US, na sentro ng pandaigdigang sistemang kapitalista, hanggang sa pinakamayayaman at pinakamahihirap na bansa sa Europa, at hanggang sa rehiyong Middle East at North Africa na ilang dekadang sinupil ng mga diktadurang tuta ng imperyalismong US – pumutok ang iba’t ibang klase ng militanteng pagkilos at protesta.

Sa ganito mailulugar ang anunsyo ni Pope Benedict XVI na ilulunsad ang beatipikasyon (beatification) ng pinalitan niyang si Pope John Paul II sa papalapit na Mayo Uno. Isang hakbang ang beatipikasyon bago maituring na santo ang isang tao, kaya tiyak na magiging pandaigdigang pagdiriwang ito, lalo na’t sinasabing popular si Pope John Paul II sa mga Katoliko sa iba’t ibang panig ng mundo.

Mas malamang sa hindi, itinakda ang naturang petsa para tapatan, kung hindi man sapawan, ang pagdiriwang ng Araw ng Paggawa ngayong taon at posibleng sa mga susunod pa. Pinapatampok ng naturang okasyon ng Simbahang Katoliko sa Mayo Uno ang pulitikang kontra-maralita, kontra-Kaliwa, maka-imperyalista at maka-reaksyunaryo hindi lang ng dominanteng hanay at saray sa Simbahang Katoliko, kundi partikular ng mga Papa na sina John Paul II at Benedict XVI.

Ayon sa isang paglalantad, mahalaga sa pagiging John Paul II at unang Papa na hindi Italyano ni Karol Wojtyla ang pagmumula niya sa Poland – “malamang na pinaka-reaksyunaryong bantayan ng Simbahang Katoliko, puno ng sentimental na pagsamba kay Maria, makabayang simbuyo at malupit na kontra-Komunismo.” Kalaban niya sa Poland ang gobyerno ng mga taksil sa sosyalismo na itinuring niyang sosyalista. Kaya noong maging Papa, malinaw siyang kumampi sa mga maka-Kanang personalidad at lider at sinupil ang mga liberal at maka-Kaliwa sa Simbahan.

Ayon naman sa isa pang paglalantad, inalagaan siya para maging Papa ng ultra-reaksyunaryong sektang Opus Dei – na itinatag ni Josemaria Escriva, tagapayo ng pasistang si Hen. Francisco Franco ng Espanya. Noong maging Papa siya, hayag siyang nanawagan ng kalayaan para sa Cuba sa ilalim ng sosyalistang si Fidel Castro pero hindi para sa Chile sa ilalim ng diktador na si Augusto Pinochet. Bagamat nagtalumpati siya tungkol sa mahihirap, hindi niya tinumbok ang ugat ng kahirapan. Mas mga isyu ng mga konserbatibo ang laging dala-dala niya, hindi ng mga maralita.

Katuwang ni John Paul II si Joseph Ratzinger – na magiging Benedict XVI – sa mga hakbanging ito, bilang tagapagtaguyod at tagapaglinaw ng doktrina ng Simbahang Katoliko noong Papa pa ang una. Ayon sa mga ulat, naging miyembro siya ng Hitler Youth noong kabataan niya sa Germany at pumirma siya sa dokumentong nagsasabing sa Simbahang Katoliko lang may “kaligtasang pang-habambuhay.”

Ayon naman sa isa pang paglalantad, si Ratzinger ang nangasiwa noon sa pagharap sa mga kasong kasiraan ngayon ng Simbahang Katoliko – ang sekswal na pag-abuso sa mga bata. Sa panahong ito, “sampu-sampung libong bata ang inaswang, pininsala at binulabog ng mga paring Katoliko habang ang atensyon [ni Ratzinger] ay nakatutok sa mga ‛demonyong’ homosekswal, makasalanang diborsyado, lumihis na liberation theologians, nagpaplano ng pamilya at nagsusuot ng kondom.”

Sa harap ng ganitong mabibigat na tuligsa, napaka-kwestyonable ng editoryal nitong huli ng Philippine Daily Inquirer na may titulong “Agony and ecstasy,” na todong pumupuri kina John Paul II at lalo na kay Benedict XVI. Akala mo’y sina Pong Pagong at Kiko Matsing lang ang pinaparangalan – mahal ng lahat, walang bahid ng kahit anong kritisismo. Halata ang tinig ng mga sosyal-demokratiko, na naging makapangyarihan muli sa ilalim ng rehimen ni Noynoy Aquino.

Todo-papuri ito sa tindig ng dalawa: “Kung matagumpay na pinamunuan ni John Paul ang kampanya ng Simbahan laban sa komunismo at sa hindi maka-Diyos na mga aspekto ng modernismo, tila ang pokus ni Benedict ay ang konsolidasyon ng mga pwersa ng Simbahan laban sa pagiging sarado ng mga liberal (liberal intolerance) at ng popular niyang binansagang ‛diktadura ng relatibismo’.” Pinapalaganap ng editoryal ang pagtatanggol sa dalawa kontra sa mga nabanggit na kritisismo. Pinagtatakpan nito ang maruming rekord ng dalawa para maiwan lang ang kaaya-aya.

Buung-buo ring pinuri ng editoryal ang “kritika [ni Benedict XVI] sa Islam, karahasan at pagiging sarado” – mga salitang walang ingat na pinagtabi-tabi. Lumalabas tuloy na buong pag-endorso ito sa mga pahayag ni Benedict XVI na, ayon sa isang pagsusuri, ay nagsasabing “ang Kristiyanismong Katoliko ay tradisyunal na makatwiran, pilosopikal at mapagmahal sa kapayapaan, habang ang Islam ay naging irasyunal, makaisang-panig sa pananampalataya nang hiwalay sa katwiran, at marahas.” Sa ganitong paglalarawan, ang nagpapakilalang bukas ang isip ay lumalabas ding sarado.

Sa huli, ang mga manggagawa at mamamayan ng daigdig ang magpapasya sa magiging lugar ng relihiyosong pananampalataya sa pagsagupa nila sa matinding pang-ekonomiyang krisis at sa kahirapan at pambubusabos na kaakibat nito. Tiyak na marami ang yayakap nang mahigpit sa dominanteng pagdidireksyon nito. Pero tiyak na mas marami ang huhubog sa sarili ng alternatibong relihiyosong pananampalataya na tutugon sa mga pangangailangan at pakikibaka nila.

Hindi rin mapipigilang marami ang madidis-ilusyon sa reaksyunaryong katangian ng mga organisadong relihiyon, makakakuha ng alternatibong kalinawan, at magpapasyang huwag na lang maniwala.

22 Abril 2011

Galing ang mga poster na likha ni John Heartfield dito.

Tama si Katrina Stuart-Santiago: maraming usaping binubuksan ang pag-amin ng manunulat na si Krip Yuson ng plagiarism. May magandang pagmumuni si Mong Palatino tungkol sa Imperyo at BPO. May mga interesanteng entri si Prop. Myfel Paluga: tungkol sa kantang “Tano” at kay Zizek tungkol kay Pablo Neruda.

Noynoy Halos Isang Taon Pagkatapos

Mula nang pumasok ang taon, sunud-sunod ang indikasyong tumitindi ang kahirapan ng mga mamamayang Pilipino. Nariyan ang balitang lumaganap ang kawalang-trabaho. Sumunod ang balitang dumami ang nakakaranas ng kagutuman at kahirapan. Sunud-sunod na nagtaasan ang presyo ng mga produktong petrolyo at batayang bilihin. Mas grabe ang pagtataasang ito kumpara sa taun-taong ritwal ng mga presyo sa simula ng taon. Kaya naman ang sahod ng mga manggagawa, nabawasan nang matindi ang tunay na halaga: P7.00 raw, ayon sa isang pag-aaral, sa maiksing panahon sa pwesto ni Noynoy Aquino. Nabawi ang P5.00 itinaas sa tunay na sahod sa ilalim ni Gloria Arroyo.

Hindi kataka-taka tuloy na bumagsak ang satisfaction rating ng mga mamamayan kay Pang. Aquino – nang walang katulad sa mga naunang pangulo. Sinisi ng gobyerno ang hindi agresibong pagpopropaganda ng mga “positibo” umanong nagagawa nito. Pero hindi kailangan ng propaganda kung nagpapatupad ito ng mga repormang maka-mamamayan; mararamdaman nila ito. Sinisi rin ng iba ang pagbili ni Noynoy ng sports car na Porsche. Pero higit pa sa pagiging maluho na ipinapakita ng pagbili ng gayong kotse, ang usapin ay ang konteksto nito – ang tumitinding kahirapan at kagutuman. Lumabas kasing hindi lang sa maluho si Noynoy, kundi manhid siya sa lagay ng bayan.

Tiyak na isang paliwanag sa pagtindi ng kahirapan sa bansa, at sa negatibong epekto nito sa popularidad ni Noynoy, ang nagpapatuloy na pang-ekonomiyang krisis sa daigdig. Sa US mismo, na sentro ng pandaigdigang sistemang kapitalista, walang kaparis ang napakataas na nakalistang tubo ng mga korporasyon. Pero walang kaparis din ang napakataas na kawalang-trabaho ng mga mamamayan. Sa mga pumutok na pag-aalsang masa sa mga bansa sa Middle East at North Africa, ang tampok na dahilan ay ang kawalang-trabaho, hindi lang ang pagsupil sa mga karapatang pantao: Ang hanay ng mga nagpoprotesta, binubuo sa kalakhan ng mga kabataang walang trabaho.

Pero ang internal pa ring sistema sa bansa, na hindi binago bagkus pinatatag ni Noynoy, ang mapagpasya sa epekto ng pandaigdigang krisis sa mga mamamayan. Sinasalanta tayo ng krisis sa daigdig dahil pangunahing naglilingkod at nakaasa ang ekonomiya ng bansa sa dikta ng mga dayuhang korporasyon, gobyerno at institusyong nagpapautang. Ang programa ng paglikha ng trabaho sa bansa, lubos na nakasandig sa mga dayuhan: sa dayuhang pamumuhunan at pag-aangkat ng ibang bansa ng mga migranteng Pinoy. Sa parehong kaso, kailangang magpakababa ng mga Pinoy para matanggap. Hindi na nga raw “job creation” ang tungkulin ng gobyerno ayon dito kundi “job facilitation” lang.

Sa ganitong kalagayan, hindi pa man umaarangkada ang protesta ng mga mamamayan sa mga panawagang “Sahod, itaas!” at “Presyo, ibaba!” naobliga na ang gobyernong Noynoy na kumilos sa mga isyung ito: nagbigay ng subsidyo sa langis at nagpahayag na pinag-aaralan ang dagdag-sahod at pagkaltas sa E-VAT. Pero malinaw na hindi ito gagawa ng malalaking hakbangin, tulad ng hinihiling ng mga mamamayan, para magbigay ng kahit kaunting ginhawa sa kahirapan. Gusto lang nitong buhusan ng malamig na tubig ang nag-aapoy na galit ng mga mamamayan, sagkaan ang paglaki ng mga protesta, at pigilan ang pagdausdos ng labis na pinapahalagahang “popularidad.”

Bukod sa pagpapakitang-tao para manlito ng mga mamamayan, may iba pang taktika ang gobyerno para subukang pahupain ang namumuong galit at nagbabantang protesta ng mga mamamayan. Dalawa ang kaugnay ng malaking protestang naganap noong Marso 31: ang maliitin ang mga protesta (“Transport strike fizzles,” sabi ng Philippine Daily Inquirer, opisyal na pahayagan ng Malakanyang) at bantaan at takutin ang mga nagpoprotesta (“Aquino warns Piston: No transport disruptions,” sabi ng isang balita). Ang isa pa ay patampukin ang pagsasampa ng mga kaso kina Ombudsman Merceditas Gutierrez at Kong. Mikey Arroyo – bagamat hindi pa kay Kong. Gloria Arroyo mismo.

Sa nakaraang buwan, nabalita rin ang mga personal at pantrabahong kagawian ni Noynoy – na lalong nagpapatampok sa kabulukan ng kanyang gobyerno, tipong Erap Estrada. Mahilig sa mga bisyo ng mayayamang binata: computer games, baril, mamahaling kotse. Kumakagat tuloy ang tsismis na mahilig din siyang mambabae. Madikit sa kanyang mga kaklase at barkada. Hapon nang magsimula ng trabaho – patunay ng todong pagsandig sa mga tagapayo at opisyal. Ang nabubuong imahe ay tulad ng kay George W. Bush: walang kakayahan sa pamumuno at imaheng “maganda” lamang para sa paghahari’t pananalasa ng iilan sa lipunan at ng dayuhang amo nila.

Mas malamang, dadausdos pa ang satisfaction rating ni Noynoy, at nang mabilis. Hinihingi ng kasalukuyang krisis na gumawa siya ng mga mapagpasya at kagyat na hakbangin para sa mga mamamayan. Pero lumalabas sa rekord niya mula nang mahalal, at bago nito, na hindi niya kayang gawin iyan. Ang ipinapakita lang niya nitong huli ay ang kakayahang maging tagapagsalita ng mga naghaharing uri sa pagkontra sa mga repormang hinihingi ng mga mamamayan. Tiyak na magagalit ang mahihirap, na hindi naman bumilib nang todo sa kanya. Tiyak ding magagalit ang marami sa panggitnang uri, na makakaramdam na parang pinagtaksilan sila ng taong pinagkatiwalaan nila.

16 Abril 2011

Galing ang mga larawan dito.

Dagdag na masamang balita para kay Noynoy tungkol sa pagbagsak ng optimismo ng mga Pinoy. Sinubaybayan ni Carlos Maningat ang isyu ng dagdag-sahod para sa mga manggagawa sa pribadong sektor. Napakagandang paliwanag sa kasaysayan ng Mayo Uno, panayam kay Mandy Felicia. Salamat kay Soleil sa pag-link!

Libya pa rin: Halatang masama ang loob ni Alain Badiou sa kapwa-pilosopong si Jean-Luc Nancy sa pagsang-ayon ng huli sa gerang agresyon sa Libya. Magandang punto ni Jody McIntyre: ang mga rebolusyunaryo, hindi inaarmasan ng Kanluran. Nakakatawa ang liham na ito ni Lourd de Veyra galing Libya kunwari, “funky na funky.”

Ayon kay Kojin Karatani, hinudyatan ng huling disaster sa Japan ang tuluyang pagguho ng mga pangarap para maging pinakamakapangyarihan sa daigdig.

Nakakagulat pero nakakatuwa rin na may ganito palang – dagli? tula? – si Benilda S. SantosBlast from the past at aliw basahin: Ang pagkikita ni Rick (Astley) at Roderick (Paulate, syempre). Napakaganda ng isa, dalawang serye ng larawan ni Prab Reyes sa Puerto Princesa.

Jan-jan, Dito-dito

(1) Walang pagtatalo: Kahirapan ang pangunahing usapin sa eskandalong kinakasangkutan ngayon ni Willie Revillame at ng batang si Jan-jan. Kahirapan ang nagtulak sa batang si Jan-jan at sa kanyang mga kaanak na pumunta sa palabas na Willing-Willie at ihain ang pamoso na ngayong sayaw ng bata. Kahirapan ang sinasamantala ng palabas ni Willie: pinapapunta ang mahihirap, pinagkukwento ng kahirapan, ginagantimpalaan at minsan ay pinagkakatuwaan din ang kahirapan.

(2) Ang problema, sa harap ng kampanya para ipatigil ang palabas ni Willie, may mga bumababa ang antas ng pagsusuri at pumapatol sa antas ng indibidwal: “Kung may kasalanan si Willie, may kasalanan din ang bata at ang kanyang kapamilya.” At dito na pumapasok ang pagsusuri sa masa, na hindi pwedeng maging makatwiran: kung hindi bobo at utu-uto dahil nahahatak ng premyo ng palabas, tuso at oportunista dahil sinamantala rin ang ibinubukas na pagkakataon ng palabas para kumita nang kaunti.

(3) Ang problema sa ganitong pagsusuri, pabalat-bunga lang na kinikilala ang kahirapan bilang dahilan pero hindi mahigpit na tinatanganan. Hindi kinikilala ang buong bigat ng pwersa ng kahirapan na nakapasan sa mahihirap at nagsusubsob sa kanila sa pagsali sa palabas ni Willie. Hindi kinikilala ang kawalan nila ng oportunidad, ng mapagpipilian. Inaakalang ang laya ng mga petiburgis – at mas masahol, ng burgis – ay siya ring laya ng mahihirap. Pinipilit na magkapantay ang talab ng istruktura at ng indibidwal.

(4) Hindi pantay ang pananagutan ni Willie at ng mahihirap tulad ni Jan-jan at ng kanyang pamilya. May pagpipilian si Willie sa klase ng “pagpapasaya sa tao” – at iyan ang salita niya – na ihahain niya. Sa kabilang banda, limitado ang pagkakataon ng mahihirap na kumita at magkapera. “Pagpapasaya sa tao” – iyan ang kailangang ilusyon na hindi pwedeng bitawan ni Willie at ng mga kasama niya sa palabas. Pero alam nating pormula na ang modus operandi nila; imposibleng hindi nila alam ang ginagawa nila.

(5) Ang masaklap ay hindi ang pagkilala ni Willie sa kalagayan ng mahihirap na ibinubugaw: na kahit umiiyak ay sige lang sa paggiling. Tama siya sa pahayag na iyan. Ang masaklap ay ang patawa at pakutyang pagkilala niya rito, na parang ayos lang na kasiyahan o i-enjoy ang ganitong sitwasyon ng maralita. Sabay-bigay ng P10,000. Na para bang nagagantimpalaan ang modang pag-iyak kasabay ng paggiling. Na para bang ayos lang i-enjoy ang ganitong moda ng mga maralita basta babayaran naman sila.

(6) Ang problema, kaya bumababa ang antas ng pagsusuri sa lebel ng indibidwal kahit ng mga naniniwalang mahalaga ang papel ng kahirapan sa eskandalo, ay ito: wala silang tinatanaw sa hinaharap na malalimang pagbabago sa sistemang ito – o hindi sila konsistent sa pagtanaw sa ganito. Sa tingin nila, hindi ang pagbabago ng sistemang panlipunan na nagluluwal ng kahirapan ang kailangan, kundi ang pagtukoy sa indibidwal na pananagutan sa kasalukuyan. “Ayos lang ang sistema ngayon, basta ba…”

(7) Hindi lang hirarkiya sa usapin ng uring panlipunan ang ipinapakita ng eskandalo. Pinapatampok din nito ang kontrol ng mga magulang sa mga bata – na walang iba kundi ang kontrol ng kanilang uri sa huli. Sumasanib ito sa isa pang agos, ang sekswalisasyon ng mga bata – na para bang inihahanda sila sa kung anong trabaho sa pagtanda. Isang resulta ng pagsasanib ng dalawang agos, sa balangkas pa rin ng kahirapan, ang mga batang babaeng kung umasta’t sumayaw ay parang mga Sex Bomb.

(8) Sa panig ng resepsyon, isang usapin ang kasarian. Dahil nga hindi “Careless Whisper” ang pinatugtog, natanggal ang pagsayaw ni Jan-jan sa pakahulugan ng pagkutya kay Hayden Kho at napalabas na pagma-macho dancer sa pangkalahatan. Kaya tiyak ding nag-iimbita ng pagkiling na kontra-homosekswal sa lipunan. At may elemento ng pagkabagabag ng mga konserbatibo’t tradisyunal ng lipunang pyudal sa pagkayurak ng maskulinidad. Ang pormang ito ang naging itsura ng kahirapan.

(9) At hindi ang ganitong paglabag sa moralidad ng mga konserbatibo’t tradisyunal ang dapat ipagdiwang ng mga rebeldeng liberal ng ating lipunan. Paglabag din naman sa ganyang moralidad, paala ng isang manunulat, ang pagpapakulo sa mga sanggol. Ang paglabag sa nasabing moralidad lang ang naging kongkretong itsura ng kahirapan. Tulak at hatak din ito ng kahirapan, hindi kusa at malayang pinili. Sa mga nasusuklam sa naganap, may konserbatibo ang moralidad at may nakakaunawa sa kahirapan.

(10) May sipi  si Richard Bolisay, kritikong pampelikula, sa pelikulang Aliwan Paradise kaugnay ng isyu ni Willie: “Nasa paglalantad ng ating tunay na kalagayan ang bagong bagong aliwan. At ang bagong bagong entertainer, marunong gumamit ng kahirapan.” Ani Walter Benjamin, palaisip na Marxista, ang pagkatiwalag sa sarili (self-alienation) ng tao “ay umabot na sa puntong kaya niyang danasin ang sariling pagkawasak bilang pinakamataas na klase ng kaligayahang estetiko” – bagay na paborable sa pasismo.

03 Abril 2011

Galing ang mga imahen dito.

Patay na pala si Manning Marable, sosyalistang intelektwal na Aprikano-Amerikano. Tinutuligsa ni Peter Gratton si Jean-Luc Nancy sa pagsasabing sa mga Europeo at Amerikano nakadireksyon ang pag-aalsa sa mga bansang Arabo.

Totoo raw ang sentimyento kahit sinasabing peke ang paskil sa Greenbelt na nagbabawal sa mahihirap, sabi ni Tanglad.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 119 other followers