hammer-Swastika

Ang kabaligtaran ang gustong gawin ni Sek. Gilbert Teodoro, Jr. ng Department of National Defense: ang durugin ang paglaban ng mga mamamayan ng pasismo. Lantad niyang inihahayag ang militaristang plano niya sa Pilipinas, kung mahahalal na pangulo.

Gilbert Teodoro para Pangulo

Nabwisit ako sa panonood ng laban nina Manny Pacquiao at Ricky Hatton noong Mayo 3. Bukod sa maraming pulitiko sa labas ng ring, marami ring pulitiko sa labas ng programa. Tinutukoy ko ang mga pang-eleksyong patalastas ng mga opisyal ng gobyerno na nagpapanggap na tungkol sa mga programa at adbokasiya nila.

Partikular na nakakabwisit ang kay Gilbert Teodoro, kalihim ng Department of National Defense at natitsismis na tatakbong presidente sa eleksyon sa 2010. Galing na nga siya sa mayamang angkan ng mga Cojuangco, lantad pa niyang ginagamit ang pondo ng gobyerno para sa patalastas niyang pang-eleksyon. Kapal ng mukha.

Pero mukhang araw talaga iyon ng opensang pampropaganda ni Teodoro. Siya rin ang nasa pabalat noon ng Starweek, panlinggong magasin ng Philippine Star – na ayon sa isang entri ni Kenneth Guda ay pwedeng tawaging “Palparan “Star” dahil sa mapagpanggap pero malinaw na pagtatanggol nito sa berdugong si Hen. Jovito Palparan.

MILITARISTA

Sa artikulong “Defense Secretary Gilbert Teodoro: Setting his Sights on the Palace,” tinalakay ni James C. Mananghaya ang nasa pabalat ng magasin. Inilatag niya ang mga patakarang gustong ipatupad ni Teodoro, ang nakaraan at pagkatao nito, at ang kakayahan nitong tumakbo at manalo bilang pangulo sa darating na eleksyon.

Ganito ang panimula ni Mananghaya: “Nahaharap sa maraming klase ng problema – mula sa kapayapaan at kaayusan hanggang sa pandaigdigang krisis pampinansya hanggang sa isang nagbabantang pandemiko (pandemic) – tiyak na haharap sa gabundok na mga hamon ang susunod na pangulo ng Pilipinas.”

Sa sunod na talata, biglang partikular: “Itinakda rin ng gobyerno ang 2010 bilang target na deadline para gapiin ang deka-dekada nang insurhensyang Komunista, ang banta ng terorismo ng Abu Sayyaf, at kamtin ang makatarungan at tumatagal na kapayapaan sa Mindanao.” Pasakalye ito para ipakilala ang magandang “rekord” ni Teodoro.

Adam SandlerBob Dylan

Blasphemy: Separated at birth?

Ang galing ni Mananghaya, hindi ba? Tatlo ang posibilidad: (1) May problema siya sa lohikal na paghahanay ng mga punto, (2) napwersa siyang isulat ang artikulo batay sa kakarampot na pananaliksik, o (3) gusto talaga niyang ipahiwatig ang militaristang paniniwala na ang paggapi sa mga rebelde ang pinakamahalaga at susing problema ng bansa.

Sabay pasok ang pananalitang “matalino” ni Teodoro: “Sa tingin ko ang mas malaking problema, ang leksyong natutunan, ay ang aspekto ng pagmamantine (hold aspect). Ipagpalagay nang nakapagnyutralisa tayo, paano natin hahadlangan ang mga bantang ito, paano natin sila pipigilang maulit, at konsolidahin sa wakas ang bagong bawing mga erya?” Syempre, tinutukoy niya ang pagharap sa New People’s Army at Moro Islamic Liberation Front – na bara-bara niyang ihinanay sa Abu Sayyaf.

Sinagot ni Teodoro ang tanong niya: “Kailangan natin ng pagpaparami ng pwersa at ng muling pagsasaayos at muling pag-aaral sa ating mga alituntunin at estratehiya sa operasyon natin sa erya. Mayroon tayong kakayahang ipagtanggol ang mga komunidad at umookupa na tayo ng mga tiyak na erya. Gayunman, sa mas mahalaga at mas tiyak na mga larangang pang-operasyon, o sa mga usaping tiyak ang target, kulang ang kakayahan natin.”

Sabi pa niya, kailangang magparami ng mga pulis para sila na ang humarap sa mga usaping internal sa bansa, at para makatutok ang militar sa mga usaping eksternal. Sa mga salita ni Mananghaya, dapat na kaalinsabay nito ang “mga proyektong pangkaunlaran” na “hindi magiging epektibo kung walang matatag na hakbangin ng pagharap sa armadong aspekto ng mga grupong rebelde at terorista.”

Natutuwa siya na nagtulak ang sangay-ehekutibo at tumugon nang positibo ang sangay-lehislatibo na magkaroon ng “dagdag na tatlong batalyong infantry” bukod pa sa “pagrerekluta ng tatlo pang ibang batalyon, para punuan ang mga yunit.” Dapat daw na magpatuloy ang pagpaparaming ito. “Sa tingin ko, kailangan natin ng hindi bababa sa 12.” Ito na ba ang bagong hanapbuhay na hinihintay ng mga walang trabaho sa bansa?

Sa madaling salita, militarismo at militarisasyon ang programa para sa bansa ni Teodoro. At komportable lang siyang talakayin ito nang gamit ang teknokratikong wika o jargon ng militar – pinapanatag ang mga nasa gitna at nakatataas na uri na may kung anong lohika at katwiran sa likod mga hakbangin ng militar.

new_yorker_cartoon_1000

Pero hindi rebelyon ang ugat ng kahirapan ng mga mamamayan. Baligtad: Kahirapan ang ugat ng rebelyon ng mga mamamayan. Kailangan pa bang i-memorize iyan? Kailangan.

MATALINO, MAPAGBIGAY

Kitang-kita ang bakas ng diktador na si Marcos sa rekord ni Teodoro: Kabataang Barangay, pinapasok ni dating Sen. Edgardo Angara na pangulo noon ng Unibersidad ng Pilipinas, tatay sa Social Security System, nanay sa Batasang Pambansa, nagtrabaho sa law firm ni Estelito Mendoza.

Pero hindi binanggit si Marcos sa artikulo. Nagpokus lang ito sa “talino” ni Teodoro: nagtapos ng abogasya sa UP, nanguna sa bar examinations, nag-aral sa Harvard Law School, tinanggap sa State Bar of New York.

Bakit siya tatakbong pangulo? Sabi ng misis niya, ni Rep. Nikki Prieto-Teodoro ng Tarlac, “Ang totoo, hindi isang kagustuhan ang pagkapangulo. Paraan ito para paglingkuran ang sambayanan, dahil napakaswerte namin at ang paraan para maibalik (give back) ito ay ang tulungan ang mga kapus-palad… Ito ang paraan namin ng pagsasabi ng ‘Salamat’ dahi kaunti lang ang pakinabang namin sa lahat ng sakit ng ulo na ito ng pagtakbong pangulo…”

Salamat sa pagtakbo mo, Sek. Teodoro! Hulog ka ng langit! Mabuti naman at nagkainteres kang paglingkuran kaming mga hindi katulad mong sinwerte sa buhay! Iyan din daw ang sabi nina Hen. Jovito Palparan at Komisyuner Virgilio Garcillano sa pagpasok sa gobyerno! UP, Harvard? Matalino ka? Kitang-kita sa mga dahilan mo ng pagtakbo!

Siguro, tatakbo talagang senador o bise presidente si Teodoro. Nagpapakitang-gilas lang. Samantala, ihinahatid niya ang linya ng rehimeng Arroyo sa iba’t ibang usapin sa hanay ng mga tumatakbong pangulo – dahil wala nga namang alam si Bise Presidente Noli de Castro. Siguro, napagtanto na rin ng mayamang angkang Cojuangco na para mapangalagaan ang interes nila bilang naghaharing-uri, kailangang magkaroon sa kanila ng militarista sa gobyerno – na mabuti ngang maging pangulo.

Gusto daw ng lahing ito na magpasalamat sa bayan? Bakit, hindi pa ba sila nasasapatan sa magagandang dulot ng pagpapasalamat nila sa bayan? Salamat na lang!

Beware of Dogma

Mr. Palengke vs. Mr. Sipag at Tiyaga

Magandang paghambingin ang huling patalastas nina Mar Roxas at Manny Villar. Kumbaga sa pananalita, piguratibo – o “figuratibo” siguro sa bokabularyo ni Prop. Roland Tolentino – ang kay Roxas: nakinig nang kaunti sa malungkot na kwento ng isang batang nagpepedikab, tapos kinuha na ang pagmamaneho sabay sabing “Lalaban tayo.” Literal naman ang kay Villar: mga kwento ng mga OFW na nagpapatotoong nakauwi sila dahil sa personal na pera ni Villar, sabay pasok si Villar para sabihing hindi niya kasi kayang minamaltrato ang mga nagsasakripisyo para mabuhay.

Nagdudulot ng inspirasyon ang kay Roxas, habang walang dating ang kay Villar. Parang nagbibigay ng pag-asa si Roxas habang mayabang ang dating ni Villar. Hindi ko lang maintindihan kung bakit, gaya ng itinuro ng isang kaibigan, “2” ang numero ng pedikab na minaneho ni Roxas – masamang pangitain para sa mga kababayan nating mapamahiin.

Kung anuman, panalo sa round na ito ang kay Roxas – na masamang pangitain para sa pulitika ng bansa: Mas kapani-paniwala ang piguratibo, habang walang dating ang literal at kongkreto. Hindi lang kasi partikular at kongkreto ang problema – kundi ang sistema, na mas akma sa abstraktong mga drama ng mga oportunista.

Erap-FPJ

Sarbey sa pagkapangulo

May sarbey ang Filipino Voices, tinatanong ang mga tao kung sino ang iboboto sa eleksyong 2010. Mas makakatulong siguro ang nasabing website sa pagmumulat sa mga kapwa-Pinoy kung ang itatanong ay ang mga kahilingan o demands ng mga mamamayan sa mga tumatakbong pangulo – na pwede pang maging pamantayan sa pagpili ng iboboto sa mismong eleksyon.

Kung ako ang tatanungin, gusto ko ng pangulong magtutulak na litisin sa korte ang pinakamatitinding paglabag ng rehimeng Arroyo sa karapatang pantao ng mga mamamayan – tampok ang mga nasa likod ng pampulitikang pamamaslang, ng mga pagdukot, at ng pagmasaker ng mga nagwewelgang manggagawang bukid sa Hacienda Luisita noong 2004. Mawawalan na ng immunity sa paghahabla si Gloria! Isulong natin ang hustisya!

13 Mayo 2009

uniformi1

Hindi lang si Daniel Smith ang hinatulan ng Court of Appeals sa pagbaba nito ng desisyon kaugnay ng kontrobersyal na kasong gahasa sa Subic. Hinatulan din nito si “Nicole,” at lalo’t higit ang kababaihang Pilipino.

At si Nicole ang Hinatulan

(1)

Sa harap ng masamang balita, nakakatuwa na rin kahit paano: na nagkaisa ang maraming komentarista (Angela Stuart-Santiago, Manuel Buencamino, Patricia Evangelista, Ricky Carandang, Rina Jimenez-David) sa mariing pagkondena sa pagpapawalang-sala at pagpapalaya ng Court of Appeals kay Lance Corporal Daniel Smith sa kaso ng paggahasa kay “Nicole.” Gaya ng alam ng marami, nangyari ito matapos mahatulang maysala si Smith ng mas mababang korte.

Sa mga isinulat nila, ipinakita nila na absurdo, mababaw, konserbatibo at kontra-kababaihan ang mga batayan ng CA sa pagsasabing “isang ispontanyo, di-planadong yugtong romantiko” at hindi isang panggagahasa ang naganap kina Smith at Nicole. Idinetalye nila ang mga implikasyon ng desisyong ito sa kababaihang Pinoy, sa mga Pinay, partikular ang di-tahas nitong pangangaral tungkol sa kung paano sila dapat kumilos at mabuhay – para hindi magahasa.

Sa kabilang banda, nag-iingay ang Kano Sa Pag-iisip at Kulang Sa Pansin na si Dean Jorge Bocobo tungkol sa “pagpapalagay ng pagiging inosente (presumption of innocence)” kahit pa inamin niyang “walang kwentang tambay (useless bum)” lang naman siya. Na para bang kailangang yakapin ang palagay na ito hangga’t may naiisip na palusot ang depensa sa kaso. Na para bang hindi nakabatay ang paghawak dito ng mga hukom ng CA sa konserbatibong pananaw sa daigdig.

Kinukutya ni Bocobo ang pagtuligsa ng mga komentarista sa mga hukom ng CA. Pero dahil sa desisyon nila, talagang tinatawag ng mga hukom na ito ang pansin at atensyon ng publiko sa kung sino sila. Lantad na lantad ang konserbatibong (im)moralidad nila sa kasong ito – lutang na lutang kung ihahambing sa mas makabago at lumalaganap na pagtingin sa ugnayan ng mga lalake at babae sa lipunan. At sa (im)moralidad na ito nakabatay ang mga desisyong legal nila.

Bagamat mas brutal ang kwentong nililikha ni Mon Tulfo tungkol sa naganap, masasabing magkatugma ito sa kwentong nilikha at pinaniwalaan ng CA: Kwestyonable ang kredibilidad ni Nicole bilang “malinis” na babae, gusto lang niyang makasiping ang isang gwapong Amerikano kaya inakit ito, at naghabla lang ng gahasa dahil nabastos sa pagtapon sa kanya sa gilid ng kalsada. Tugma samakatwid ang “malinis” na legalidad sa isang naratibong “marumi.”

daniel-smith-freed

(2)

Sa isang banda, hindi nakakagulat ang desisyon ng CA. Pinilit na ikondisyon ang opinyong publiko para tanggapin ang hatol na ito. Malaking bahagi sa pagkondisyong iyan ang napabalitang “pagbawi (recant)” ni Nicole sa testimonya niyang pinagbatayan ng naunang hatol kay Smith. Mas sa larangan ng opinyong publiko natin mailulugar ang balita at kontrobersyang ito dahil may nagsasabing walang halaga sa korte ang pinirmahang affidavit ni Nicole.

(3)

Tampok man ngayon sa mga komentaryo ang implikasyon ng kasong Smith-Nicole sa ugnayang lalake-babae sa lipunan, sa dulo, malinaw na makikita ang relasyong pangunahing humubog sa kasong ito: ang ugnayang US-Pilipinas. Malinaw na maging ang sistemang “pangkatarungan” ng bansa – na diumano’y nakabatay sa mga prinsipyong “unibersal,” ayon sa pantasya ng mga tagapagtaguyod nito – ay nahubog ng kapangyarihan ng US sa ating bansa.

(4)

Hindi man tampok na inilalantad ng mga komentaryo ang kabulukan ng sistemang “pangkatarungan” sa bansa, malinaw naman silang nag-aambag sa gayong paglalantad. Mahalagang sabihin ito dahil hindi man naikulong si Smith, mayroon pa ring makakamit na pangmatagalang tagumpay sa isyung ito: ang pagkamulat, buhay na edukasyon, ng mga mamamayan batay sa kongkretong karanasan hinggil sa kabulukan ng sistemang “pangkatarungan” sa bansa.

jun-lozada-dinakip

jonas-burgos-2-years-missing

(5)

Pinapatotohanan ng nangyari sa kaso ni Nicole ang mga sinabi ni Andrea Dworkin, radikal na feministang Amerikano, hinggil sa panggagahasa sa libro niyang Heartbreak: The Political Memoir of a Feminist Militant [2002]. Oo, radikal na feminista si Dworkin, mas madiin sa ugnayang lalake-babae at mas “radikal” ang mga gustong hakbangin kaysa sa kilusan para sa pagpapalaya ng kababaihan sa bansa. Pero makabuluhan ang mga pagtingin niya sa usaping ito.

“Walang kahihiyang pinapaboran ng mga alituntunin sa ebidensya ang akusadong (mga) manggagahasa at winawasak ang dignidad ng biktima… Pinaghihinalaan pa rin ang biktima… Nagsinungaling siya, nagsinungaling siya, nagsinungaling siya: nagsisinungaling ang mga babae. Ipinapakita ng mga marka ng kagat sa likod niya na gusto niya ng marahas na pagtatalik, hindi kinagat ang likod niya ng isang nang-abusong sekswal. Pinapatunayan ng pagpunta niya kasama ng kaibigan niya sa hayskul sa Central Park at sa kanyang kamatayan – sinakal siya gamit ang bra – na gusto niya ng marahas na pagtatalik. Isang babae ang tinortyur at ginahasa ng kanyang asawa; sobrang arogante niya, nag-videotape siya nang kalahating oras, kasama ang paggamit niya ng kutsilyo sa suso ng babae. Pinawalang-sala siya ng jury, na may walong babae – inisip nilang kailangan niya ng tulong. Kailangan. Niya. Ng tulong.

Dati… ipinagpapalagay na ang babae ay sekswal na mapang-akit o gustong wasakin ang lalake sa pamamagitan ng palsong kaso ng panggagahasa. Ngayon sa Estados Unidos, walang katapusang inuulit ang tanong: may kredibilidad ba siya? Para magkaroon ng kahit kaunting kahulugan ang tanong na ito, dapat maniwalang pinipili ng mga nanggagahasa ang kanilang mga biktima batay sa kredibilidad…: ‘Ay, may kredibilidad siya; gagahasain ko siya.’ O, ‘Wala, wala siyang kredibilidad; maghihintay ako hanggang may mapadaang may kredibilidad.’

Nananatiling akusado sa midya ang ginahasang babae…” (“One Woman”)

banal-at-maka-diyos

“Kailangan ng isang komunidad ng kababaihan para mahuli ang isang manggagahasa. Ang ilang manggagahasa ng bata, nakamolestiya o nakaatake na ng daan-daang bata bago nahuli dahil sa unang krimen. Ang mga manggagahasa ng nasa-edad na kababaihan ay mayaman at mahirap, basurang puti at basurang itim, tuso at brutal, matalino at bobo; ang ilan, matatagumpay sa karera; ang ilan, mayaman; ang ilan, tanyag. Dahil laging nililitis ang babae – sa pagkakataong ito para masuri ang kanyang kredibilidad – kailangang laging mayroong mahigit sa isang tulad niya para patotohanan ang padron ng pambibiktima ng nang-abuso.

Nakatali sa partikular na kasarian ang isyu ng kredibilidad: nakakamangha kung paanong sa dami ng mga panggagahasa, mayroong napakakaunting manggagahasa. Kapag sinundan mo ang kontra-babaeng pag-uulat hinggil sa panggagahasa, kailangan mong magbigay ng kongklusyon na siguro’y mayroon lang limang lalake. Ang pinakamasahol sa sistemang ligal na nagbibigay ng halaga sa halaga ng akusado higit sa halaga ng biktima ay laging nagmumukhang malinis ang hayop: ama ng kung sino, kapatid ng kung sino, anak ng kung sino.

… Kahit aaminin ng mga abogado para sa depensa ng kriminal na bihira silang magkaroon ng kliyenteng inosente, laging binabato ang publiko ng linyang basura: Mayroon akong kapatid na babae; mayroon siyang kapatid na babae; tingnan mo ang maganda niyang damit; tingnan mo kung gaano siya kalinis. Siya, ang babae, basura siya.” (“It Takes a Village”)

03 Mayo 2009

Basahin ang magandang mga entri ni Kristine “Geng” Matusalem (1, 2) tungkol sa mga huling desisyong ng mga korte sa bansa. Maganda ang isinulat ni Roel Flores tungkol sa pagiging kongresista ni Hen. Jovito Palparan.

Maganda ang tuligsa ni Bikoy Villanueva sa kampanyang “Ako Mismo” na napapanood natin sa telebisyon ngayon.

Ruptures, ruptures, puro na lang ruptures! Basahin ang huling entri nina Tanglad at Sarah Raymundo. Sana magsulat pa sila ng bago.

Tuloy ang laban sa ika-25 taong anibersaryo ng pelikulang Sister Stella L., sabi ni Rolando Tolentino.

Ang ganda ng bagong disenyo ng Pinoy Weekly! Padayon!

mike-francis1

Hindi siya si Beck, kundi si Mike Francis, musikerong Italyano na sumikat noong dekada ’80. Patay na siya. Bata siyang namatay, pero mananatiling bata ang himig niya sa isip at pandinig ng mga tagahanga niya, tulad ko.

Hipnotiko ang Himig Niya

Patay na pala si Mike Francis, musikerong Italyano. Noong una, gusto kong awayin ang mga kaibigan ko dahil walang nagsabi sa akin. Ano’ng klaseng kaibigan sila, kayo kung nagbabasa kayo nito? Pero hindi naman sikat si Mike Francis sa kanila, at naguguluhan siguro sila sa dami ng sinasabi kong paborito.

Nagyu-YouTube ako kanina ng mga paborito kong kanta noong nakita ko sa video ng “Hey Survivor” ang tunay na pangalan niya (Francesco Puccioni) karugtong ng mga taon ng buhay niya (1961-2009). Ngayong taon! Bakit? Nag-Google ako at nakita ko ang artikulo sa Inquirer.net tungkol sa pagkamatay niya.

Bata pa ako noong sumikat siya sa bansa noong dekada ’80. Ate at mga pinsan ko ang naaalala kong may gusto sa kanya. Sabi ng nabasa ko sa kung saan, “penomenong La Salle” ang pagsikat niya – kung paano sigurong “penomenong Ateneo” ang pagsikat ng Stephen Speaks (“Passenger Seat”) nitong ilang taon.

Hindi ko alam kung totoo. Walang nakapag-aral sa angkan namin sa La Salle, kahit sa Ateneo. Salamat kay Ate Sienna, naaalala ko ngang mahilig maglagi ang ate ko noon sa Corinthian Gardens. Akala ko naman, “Bible study.” Iyun pala, nakikinig – at umiindak! – ang lintek sa ebanghelyo ni Santo Mike Francis.

Nagustuhan ko na lang si Mike Francis sa pakikinig nitong nakaraang mga taon sa Crossover 105.1. Gusto ko rin ang “Let Me In” (na bastos daw sabi ng iba), “Friends,” “Dusty Road,” “Suddenly Back to Me.” Pati ang “Room in Your Heart” na pinakabago niya sa radyo – at tunog-kursilyo sabi ng isang kakilala.

Magaang sa pandinig ang tunog niya, hipnotiko at nakaka-engganyo. Masarap sabayan ang boses niyang mababa, lalo na ang pabugsu-bugsong pagpasok ng mga chuwariwariwap (back-up vocals) niya. Masarap pakinggan sa gabi, lalo na kung kasama ang mga kaibigan o bumibyahe. Okey din sa hapon, nakaka-relaks.

Ano kaya ang konteksto ng pagsikat niya? Sa Italya, noong dekada ’80, kakatapos lang ng panahong malakas ang Kaliwa – ang kilusang Autonomia o Operaismo, halimbawa – noong dekada ’60 at ’70. Panahon ito ng terorismo at ng kontrobersyal na pagkidnap at pagpatay kay Aldo Moro, bantog na pulitiko.

ne-yo1

justin-timberlake1

Sumikat si Mike Francis sa panahong malakas ang kontra-Kaliwa sa Italya at sa mundo. Mukhang naging himig siya ng kilusang masa noon na nakita hindi sa mga demonstrasyon kundi sa disco – noong pinalitan ng droga ang diskusyon sa isip ng tao. Kakatwang hindi siya nakilala sa US, sentro ng kontra-Kaliwa noon.

Sakto sa ganitong panahon ang mga tema ng mga kanta niya – indibidwalidad at pag-ibig na walang pakialam sa mundo. Pati ang himig niya – nagpapaindak pero malambing, mapaglaro pero paulit-ulit. Sa isang banda, kalaban ng kulturang progresibo, pero pwede ring kanlungan lang sa magulong mundo.

Sa Pilipinas, noong huling hati ng dekada ’80, nagagasgas na ang Kaliwa sa mga ultra-kaliwang hakbangin nito. Sa kabila ng masaklaw nitong propaganda, buhaghag ang pag-oorganisa nito sa masa, kahit sa mga kabataan-estudyante. Maging ang mga aktibista kaya, mas nahahatak ni Mike Francis sa sayawan?

Partikular sa akin, naaalala ko ang pagkabata ko. Panahon iyon na parang walang problema sa mundo. Mag-aaral ka lang at maglalaro. Hindi naman sa gusto mong balikan. Siguro mas paalalang kahit gaano kahirap ang buhay ngayon, dinanas mo rin ang maging bata – masaya dahil wala pang muwang.

Anu’t anuman, tulad ng iba, may mga kantang gusto kong pakinggan kapag masaya, malungkot, galit, puno ng diwang palaban. Para sa akin, laging kasama ang mga kanta ni Mike Francis sa mga nagpapasaya. Bata man siyang namatay, mananatiling bata ang himig niyang naiwan sa mga tulad kong tagahanga niya.

25 Abril 2009

Pagbati kay Raymond “Mong” Palatino at iba pang bagong progresibong kongresista!

Pagbati sa mga manggagawa ng Kowloon House sa tagumpay na nakamit nila!

from-maria-teresa-colucci

Sana’y hindi lang tayo nagbabasa ng mga libro para maglublob sa mga ligayang ibinibigay nito. Sana, nagbabasa tayo para maiambag natin sa salimbayang proseso ng pag-unawa at pagbago sa ating lipunan at sa mundo. (Galing ang larawan kay Maria Teresa Colucci. Salamat!)

May BookSale pa sa Iyong Buhay

Matagal na akong tumatangkilik sa BookSale. Hindi ko lang ibina-blog dahil, sabi nga ni Mong Palatino sa isang pag-uusap namin, “madamot” daw ako. Na medyo totoo naman. Implikasyon din na “feelingero” ako – feeling dadagsa ang mga tao sa BookSale kapag ibinenta ko sa blog na ito. Syempre, ang matibay kong dahilan ay kontra ako sa komersyalismo. Pero ngayon, naiisip kong libro naman ang ibinebenta at sa murang halaga pa kaya ayos lang. Higit pa rito, maraming progresibong librong mabibili rito.

Noong una akong pumupunta sa BookSale, inspirasyon ko sa pangangalahig ang mga “success stories” na narinig ko sa ibang tao tungkol sa magagandang librong nabili nila. Hayaan ninyong ibahagi ko ang ilan. May kakilalang nakabili ng isa sa mga volume ng Das Kapital ni Karl Marx at may ilan namang isa sa mga volume ng Collected Works nina Marx, Vladimir Lenin at Mao Zedong. Ako naman, dalawang beses nang nakabili ng Fanshen, sikat na libro ni William Hinton tungkol sa rebolusyong agraryo sa Tsina.

Ang hinala ko, batay sa karanasan, sa US galing ang kalakhan ng mga libro sa BookSale. Kaya narito ang mga basura ng kulturang popular nila. Ganoon din ang mga sulatin ng mga maka-Kanan at antikomunista sa kanila – na syempre ay basura. Bagamat minorya, marami na ring progresibo o liberal na mga propesor sa mga unibersidad at kolehiyo sa US – kaya nga naging panakot sa publiko ng Kanan sa US ang mga “tenured radical” o mga aktibista ng dekada ’60 at ’70 na naging propesor.

de-beauvoir

Hinala ko, ni-require o itinulak ng mga propesor na ito ang mga estudyante nila na magbasa ng samu’t saring librong progresibo o liberal. Sa kung anong dahilan – hindi siguro gustong itago ng mga estudyante? – bumabagsak ang mga libro sa mga bentahan ng mga segunda-manong libro, hanggang umabot sa BookSale. Ang totoo, narito ang mga pinakasikat na mga aklat ng mga pinakapopular na awtor na liberal at progresibo. Halimbawa ang A People’s History of the United States ni Howard Zinn.

Napag-uusapan na rin lang si Zinn, sa Original Zinn [2004], libro ng panayam sa kanya – na sa BookSale ko rin nabili, syempre pa – pinansin niya ang isang penomenon sa panahon ng rehimeng W. Bush sa US: ang pagiging popular ng mga libro nina Howard Zinn (shameless self-promotion!), Noam Chomsky, Michael Moore, Barbara Ehrenreich, Jim Hightower at iba pang awtor na kontra sa imperyalista, militarista at maka-korporasyong mga patakaran ng gobyernong Amerikano. Mabenta ang mga libro nila.

jean-baudrillard

Ngayon, parang tumatagos na rin ang mga bagong librong ito sa BookSale. Sa paglilibot ko ngayon sa iba’t ibang branch – sangay? – ng BookSale, masasabi kong tiyak na makakabili ang taong pursigido ng isa o ilan o lahat ng sumusunod na mga libro:

>> Thieves in High Places [2003] ni Jim Hightower. Simple at nakakatawang paglalantad sa kontra-mamamayang mga patakaran ng rehimeng W. Bush at ng gobyernong Kano sa kalakhan. Punung-puno ng datos at optimismo sa kakayahan ng mga mamamayan.

>> The Best Democracy Money Can Buy [2000] ni Greg Palast. Mga imbestigatibong ulat hinggil sa pandaraya ng pangkating W. Bush sa halalang pampresidente noong 2000, maruruming pakana ng mga korporasyon ng US, at neo-liberal na globalisasyon.

>> Nickel and Dimed [2001] ni Barbara Ehrenreich. Oo! Marami na ngayong kopya ng librong itong minsang nirebyu ko. Ilang beses na akong nakabili, pinakamura ang P20.00! Ipinamimigay ko sa mga kaibigan na parang panyo ng Salmo 91 o agua bendita.

>> Bait and Switch [2005] ni Ehrenreich. Kung tungkol sa pakikipamuhay sa maralitang manggagawang Kano ang unang libro, tungkol naman ito sa pakikipamuhay sa mga manggagawang white collar. Nakakatawa, mapagmuni at mapagmulat pa rin.

>> The Worst Years of Our Lives [1990] ni Ehrenreich. Okey, hindi ito kasama sa mga mas bagong libro, pero maganda pa rin. Matalas at mapagpatawang komentaryo sa iba’t ibang aspekto ng buhay sa US noong dekada ’80, panahon ng opensiba ng Kanan.

>> Sister Outsider [1984] ni Audre Lorde. Hindi rin ito kasama sa mga mas bago pero ayos. Koleksyon ng mga sanaysay tungkol sa napakapersonal at tagos-sa-butong feminismo at kontra-rasismo at sa pagiging manunulat at makata. Minsan, P5.00 lang!

psychiatry-couch2

Iyan ang mga librong nakikita kong nagkalat ngayon sa iba’t ibang sangay ng BookSale. Pero sa mahabang panahon ng pagbalik-balik ko rito, marami-rami na rin akong nabiling libro nina Zinn (kontra-imperyalista at anarkista-sosyalista), John Berger (Marxista), at Cornel West (kontra-rasista at sosyalista bagamat tinutuligsa ng iba). Dito rin ako nakarami ng libro ni bell hooks (kontra sa rasismo, seksismo at kapitalismo). Paglilinaw: Hindi ko sinasabing nabasa ko sila lahat at mapera ako. Dahil hindi.

Ilang paalala at personal na pakiusap: Pinakamainam kung pupunta sa BookSale nang alam ang mga awtor at librong target basahin. Mahirap isa-isahin ang mga libro at sana’y nakatulong ang entri na ito. Huwag maingay – at sana’y sundin iyan kahit ng mga empleyado. Huwag ihambalos ang mga libro o gumawa ng ingay gamit ang mga ito. Masakit sa tenga, lalo na ng mga naghahanap ng libro sa baba ng mga lagayan. Huwag makipagsabayan o makipagkarera sa isang erya sa ibang tumitingin.

Panghuli: May isang sinabi si Prop. Ramon “Bomen” Guillermo hinggil sa pagbabasa na tumimo sa akin at sana’y naisasabuhay ko sa blog na ito. Bilang mga progresibo, hindi tayo dapat magbasa para makapagbasa lang; magpakasarap sa matatayog na ideya, magagandang kwento o mahuhusay na pagkakasulat; o magyabang. Sana’y nagbabasa tayo para ipaglingkod ang natutunan natin sa sambayanan, para maunawaan ang ating bansa at mundo kaalinsabay ng pagsisikap na baguhin ito.

Sana’y nagbabasa tayo nang “paglaya ang tanaw ng diwa.” (Shameless self-promotion!)

19 Abril 2009

Basahin ang parangal ni Kenneth Guda kay Vincent Jan Cruz Rubio. Pareho silang mahilig sa BookSale.

Natabunan ng isyu kay Ted Failon: Pagkakatatag ng Makabayang koalisyon ng Mamamayan o Makabayan.

marx-lenin-mao-others-studying6

Name that student: Magandang klase ito, pero imposibleng mabuo – bagamat sasabihin ng ibang lagi naman silang buhay sa iba’t ibang tao at grupo. Para sa mga relihiyoso, tiyak na Iisa lang ang pinakikinggan ng mga estudyante. Siya na nga! Para sa mga Marxista, maraming posible: Kasaysayan, uring manggagawa, tunggalian ng mga uri, kapitalismo, at iba pa. Magandang malaman ang pagtingin nila sa malawakang tanggalan sa trabaho ngayon sa termino ng tubo.

Tanggalan sa Trabaho sa Termino ng Tubo (2)

 

 

Kakatwa ito, ang sitwasyong napakaraming walang trabaho – at tiyak na naghahanap ng trabaho – gayung napakarami nating kailangang gawin bilang isang lipunan, isang sambayanan. Kung pangangailangan lang ng lipunang Pinoy ang pagbabatayan, hindi lang masasapatan ang mga pangangailangan natin, may trabaho pa tayong lahat.

 

Alam ng marami, at lalo na ng nakakarami, ang mga pangangailangang ito pero magandang isa-isahin para ipakita man lang kung gaano kasimple. Kailangan nating:

 

>> Pakainin ang mga nagugutom – “nagutom nang hindi ginugusto” pahabol nila.

 

>> Gawan ng bahay ang mga walang bahay.

 

>> Papag-aralin ang mga hindi nakapag-aral o kulang sa pag-aaral.

 

>> Bigyan ng serbisyong pangkalusugan ang mga matagal nang wala nito.

 

>> Linisin ang paligid, tampok ang mga ilog, at magtanim ng mga puno. 

videoke2

videoke3

videoke4

 

Makikita ang napakababang antas na inabot ng Pilipinas sa mga bagay na ito sa pamamagitan ng paghahambing sa naunang panahon (sa pagkain, halimbawa: mula sa galunggong noong panahon ng rehimeng Marcos-Aquino hanggang sa sardinas paglaon at hanggang sa instant noodles ngayon), sa inabot ng ibang bansa (sa kalusugan, halimbawa: nagkakaroon pa rin ng pana-panahong pagkalat ng mga sakit na nakamamatay sa iba’t ibang bahagi ng bansa ngayon, gayung mga sakit itong ilang siglo nang nagamot at napuksa sa maraming abanteng bansa), at sa nakakamit ng bansa pero hindi nito napapakinabangan (sa larangan ng edukasyon, halimbawa: maraming nagtatapos sa kolehiyo na guro pero nangingibang-bansa para magtrabaho).

 

Ang problema, ang namamayani sa ating bansa ay ang interes ng iilan (mga dayuhang imperyalista at mga lokal na kapitalista at panginoong maylupa), hindi ng nakakarami; ang kita ng mayayaman, hindi ang kabuhayan ng mga maralita; ang hinihingi ng pandaigdigang pamilihan, hindi ng lokal na mga pangangailangan ng mga mamamayan; ang kumpetisyon at hindi ang kooperasyon sa ekonomiya at lipunan. 

 

Kung papawiin, kahit pansamantala, ang napakaraming masamang propaganda hinggil sa sosyalismo – na madalas na nakaugat sa masamang karanasan sa mga bansang pekeng sosyalista – ito naman talaga ang tunay na kahulugan ng sosyalismo: ang paghawak ng mga mamamayan sa kanilang buhay at hinaharap sa pamamagitan ng kolektibong pagpaplano sa kanilang kabuhayan, sa kanilang ekonomiya, nang batay sa kanilang mga pangangailangan. Ito ang layunin ng kanilang pag-agaw sa kapangyarihang pampulitika, ng kanilang pagkilos at pag-aalsa para sa pagbabago.

 

Noong kasikatan ng neoliberal na globalisasyon, itinuturo ng mga propesor sa School of Economics ng Unibersidad ng Pilipinas na likas na makasarili ang tao, na sa pagsusulong nila ng kanilang indibidwal na interes, isinusulong na rin nila ang kolektibong interes ng lipunan – ikakatuwa nina Bernie Madoff at Celso de los Angeles. Ang kalubusan daw ng pagkatao ng tao ay ang kumpetisyon sa tinatawag nilang “malayang pamilihan” – ang makahayop na pakikipagtagisan ng tao sa gubat na ito.  

 

Iba syempre ang pagtingin ni Karl Marx, ama ng sosyalismo. Tanong niya sa sarili: Ano ang kaibahan, o lamang, ng tao sa hayop? Unang sumagi sa isip niya ang kakayahan ng taong iprodyus o likhain ang mga pangangailangan nila. Pero naisip niya ang kolektibong pagsisikap ng mga hayop para mabuhay – ng mga putakti, halimbawa. Pero ano, tanong niya sa sarili, ang lamang ng pinakamahusay na putakting gumagawa ng pulot sa pinakabobong arkitektong gumagawa ng bahay? Sagot niya: Bago pa man mabuo ang bahay, umiiral na ito sa isip ng arkitekto – ibig sabihin, resulta ito ng isang plano. At iyon, para sa kanya, ang lamang ng tao sa hayop, ang kakayahan nating magplano kung paano natin tutugunan at sasapatan ang ating mga pangangailangan.

videoke5

videoke6

videoke7

 

Makabuluhang idagdag na para kay Marx, at sa iba pang sumunod na Marxista, dalawa ang pakahulugan ng kalikasan: ang kapaligiran at ang kalikasan ng tao bilang hayop na nagugutom, kailangan ng bahay, at iba pa. Ito ang gusto niyang pangibabawan ng sangkatauhan. Tumatampok kay Marx ang tunggalian ng mga uri dahil hindi natin maharap bilang mga tao ang kalikasan dahil sa bulok na internal na pagkakaayos ng lipunan ng tao. (Bakit halimbawa maraming maralitang namamatay dahil sa bagyo?) Pero hindi lang pagpapakain sa sangkatauhan ang ambisyon ni Marx. Ang ideyal niya ay ang pagpapalaya at pagpapalago sa mapanlikhang kakayahan ng mga tao – sa isports, halimbawa, o sa sining – na iginigilid ng lipunang ito o kinukutya pa nga nito.

 

Noong dekada ’80 sa Inglatera at US, may isang sikat na islogan na lalong pinasikat ng pagbagsak ng mga bansang tinatawag na sosyalista bagamat matagal nang tumalikod sa sosyalismo: ang TINA, o There is No Alternative – to Capitalism, syempre pa. (Baka seksista nga lang kung papasikatin ito sa katawagang “Tang-INA” ng mga progresibo sa bansa.) Noong kasikatan ng neoliberal na globalisasyon, halos palabasing kayang tugunan ng tubo at kapital ang lahat ng pangangailangan ng sangkatauhan – o bulok ang kapitalismo pero ito na ang pinakamahusay na sistemang mayroon tayo.

 

Ngayon, sa pagputok ng isa sa pinakamasahol na krisis ng kapitalismo, matapos ang isang panahon ng kasaganaan-para-sa-iilan na lumilitaw na panahon pala ng pagsisikap ng kapitalismo na alpasan ang naunang mga krisis at ang palagiang krisis, nagiging malinaw na wasto ang sinabi ni Samir Amin, progresibong ekonomistang Egyptian, na “Walang alternatiba sa sosyalismo.” Anumang pagsisikap ng kapitalismo na pangibabawan ang krisis, likas dito ang krisis, at ang pagtrato sa lakas-paggawa ng tao bilang kalakal. Hindi ito maaasahang magbigay ng trabaho sa lahat, at isulong ang interes ng nakakarami. Walang alternatiba sa sosyalismo. Walang alternatiba rito. Wala.

 

Naalala ko tuloy ang isang sanaysay ni Alice Walker, Aprikano-Amerikanong nobelista, na isinulat niya noong panahong tampok pa ang pagiging sosyalista niya. Sabi niya, “Sabi nila, sa Tsina, wala nang puta at pulubi. Magandang umaga, rebolusyon!”

 

 

12 Abril 2009

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 143 other followers