Key Plas Tsuwelb

Isang susing patakarang neoliberal ang K+12 na ipinapatupad ng gobyernong Aquino. Nakadireksyon ito sa mga batayang tunguhin ng mga patakarang neoliberal hindi lang sa Pilipinas kundi sa buong mundo: ang gawing mura ang lakas-paggawa at kaltasan ang subsidyo sa mga serbisyong panlipunan tulad ng edukasyon. Makikinabang dito ang malalaking kapitalista: ibayo nilang mapagsasamantalahan ang mga manggagawa at mamamayan at makokopo nila ang pondo ng pamahalaan.

(1) Hindi lang sa hindi sinosolusyonan ng K+12 ang mga lantad na suliranin ng sistema ng edukasyon sa bansa gaya ng matinding kakulangan ng mga klasrum at guro. Ang totoo’y bahagi ito ng pagtakas ng gobyerno sa tungkuling subsidyuhan ang edukasyon, sa tungkuling ibigay ang edukasyon sa mga mamamayan bilang karapatan. Higit pa diyan, papasahulin ng K+12 ang pagiging kolonyal, komersyalisado, at pasista ng sistemang pang-edukasyon sa bansa.

(a) Papatindihin nito ang katangiang kolonyal ng namamayaning sistemang pang-edukasyon. Sa pagpapalaganap ng edukasyong teknikal-bokasyunal, mas direkta nitong inihahanda ang mga kabataan at estudyante sa pagtatrabaho para sa malalaking kapitalistang dayuhan at lokal at bilang migrante sa ibang bansa. Sa pagsinsin nito ng kontrol sa nilalaman ng kurikulum, tiyak na mas papaigtingin nito ang maka-imperyalista at maka-naghaharing uring nilalaman ng edukasyon. Hindi rin dapat ipagdiwang per se ang paggamit ng K+12 ng iba’t ibang lokal na wika sa bansa sa pagtuturo; nangangahulugan ito ng mas epektibong kolonyal na pagtuturo sa mga kabataan at estudyante sa layuning hindi makabayan kundi kontra-makabayan. Lalong gagawing pabrika ng mga manggagawa para sa malalaking kapitalistang dayuhan at lokal ang sistemang pang-edukasyon.

(b) Papatindihin nito ang katangiang komersyalisado ng sistemang pang-edukasyon. Dahil sapat na ang hayskul para makapagtrabaho, lalo nitong ginagawa at pinagmumukhang pribilehiyo ang edukasyong pangkolehiyo na laan lang sa “mas mataas” na pag-aaral. Alinsunod ito sa matagal nang direksyon ng gobyerno na kaltasan ang subsidyo sa edukasyong pangkolehiyo at akitin ang mga kapitalista-edukador na mamuhunan sa larangang ito. At dahil edukasyong hayskul na ang magiging rekisito sa pagtatrabaho, lalong magiging mas desperado ang mga pamilya na tiyaking makapagtapos dito ang mga kabataan at estudyante. Matabang lupa ito para takasan din ng gobyerno ang pagsubsidyo sa edukasyong panghayskul at akiting mamuhunan dito ang mga kapitalista-edukador.

(c) Papatindihin nito ang katangiang pasista ng sistemang pang-edukasyon sa bansa. Sa batayang katangian nito ng pagdidiin sa edukasyong teknikal-bokasyunal, at sa pangkalahatan nitong tunguhin na mas idireksyon ang edukasyon sa pagtatrabaho sa malalaking kapitalistang dayuhan at lokal at bilang migrante sa ibang bansa, lalo nitong papawiin ang posibilidad ng pagkakaroon ng kritikal at makabayang na pag-iisip sa hanay ng mga kabataan at estudyante. At dahil uudyukan nito ang paglaban ng mga kabataan at estudyante, hindi man sadya, sa mga patakarang nagpapatindi sa kolonyal at komersyalisadong edukasyon, tiyak na gagamit ng pandarahas ang gobyerno para supilin ang naturang paglaban.

May isang anekdota tungkol kay Margaret Thatcher, dating punong ministro ng Inglatera na pasimuno ng neoliberalismo. Nang minsang dumalaw siya sa isang unibersidad, tinanong niya ang isang estudyanteng nakasalubong kung ano ang kurso nito. Nang sabihin nitong Kasaysayan, ang sagot niya: “Ay, ano’ng luho! (Oh, what a luxury!)” Ang gusto ni Thatcher, ang gusto ng gobyernong Aquino: edukasyong mas nakadireksyon sa pangangailangan ng pagtatrabaho. Marahil, sa ilalim ng K+12, hindi ituturo si Andres Bonifacio bilang lider ng rebolusyong 1896, kundi bilang manggagawa. At kung rebeldeng manggagawa rin siya, mas malamang na hindi na lang siya ituro, o pasadahan na lang nang mabilis.

(2) Hindi solusyon ang K+12 sa malaganap na kawalang-trabaho sa bansa. Higit pa diyan, nasa balangkas ito ng kontra-manggagawa at kontra-mamamayang patakaran ng gobyerno sa “paglikha” ng trabaho – ang mang-akit ng malalaking kapitalistang dayuhan at lokal para mamuhunan sa bansa sa pamamagitan ng paghahain ng mura, bukod pa sa siil, na lakas-paggawa, at ang itulak ang mga manggagawa at mamamayan na mangibang-bayan para lang makapagtrabaho. Hindi mga mamamayan ang makikinabang sa K+12 samakatwid, kundi ang malalaking kapitalistang dayuhan at lokal na magsasamantala sa murang lakas-paggawa.

(a) Gagawing mas sistematiko ng K+12 ang pagpoprodyus ng sistemang pang-edukasyon ng mga manggagawang “semi-skilled” at sa gayon ay mura – mababa ang sahod, kontraktwal ang katayuan, pinagkakaitan ng benepisyo at seguridad sa trabaho. Sa kalagayang hindi aktibong lumilikha ang gobyerno ng trabaho at nakasandig ito sa malalaking kapitalista sa paglikha ng trabaho, mangangahulugan ang K+12 ng ibayong pagdami ng manggagawang “semi-skilled.” Mura na nga per se ang manggagawang “semi-skilled,” sa pagdami pa ng suplay nito, lalong dadami ang mag-aagawan sa trabaho at sa gayo’y lalong mapapababa ng gobyerno at mga kapitalista ang halaga ng lakas-paggawa ng mga manggagawa. Sinumang gustong umalis sa trabaho ay may kapalit na sampu-sampu, kundi man daan-daan.

(b) Babawasan ang mga nagtatapos ng edukasyong pangkolehiyo dahil hindi mga manggagawang “semi-skilled” ang pinoprodyus nito. Sa ganitong pagtingin, ang edukasyong pangkolehiyo ay nagdadagdag ng halaga sa lakas-paggawa – na hindi naman masalubong ng mga nakahaing trabaho. Ito ang tinatawag ng gobyerno na “jobs mismatch”: maraming nagtapos sa kolehiyo na nag-aasam ng mga trabahong wala naman, kaya kailangan ng “re-skilling” para makapasok sa mga trabahong nariyan. Sa mata ng gobyerno, sayang lang ang ginagastos ng maraming nagtatapos sa edukasyong pangkolehiyo. Ang hakbangin nito: mas itulak ang mga kabataan at estudyante sa edukasyong nakadireksyon sa mga trabahong nariyan at tanggalin na lang ang dagdag-gastos na edukasyong pangkolehiyo.

(3) Kasabay ng pagpapatupad ng K+12, ipinapatupad din ng gobyernong Aquino ang Two-Tiered Wage System na nangangahulugan ng pagkaltas sa sahod ng mga manggagawa at pagpako nito sa napakababang antas. Ipinapatupad din nito ang Department Order No. 18-A Series of 2011 na nagpapalaganap ng kontraktwalisasyon sa balatkayong kumokontra rito. Malinaw ang nabubuong larawan: may kampanya ang gobyernong Aquino na ibayong pababain ang halaga ng lakas-paggawa sa bansa. Sa harap ng matinding pandaigdigang krisis pang-ekonomiya at pampinansya, na kinakatangian ng pagkaunti ng pamumuhunan at malaganap na kawalang trabaho, ang ginagawa nito’y gawin pang mas mura ang lakas-paggawa sa pag-asang makakapagdulot ng kahit kaunting pagdami ng may trabaho.

Pero hindi malulutas ang kawalang-trabaho ng mga hakbanging ito. Nasa balangkas silang lahat ng napatunayan nang palpak na programa ng “paglikha” ng trabaho sa bansa. Lalo lang nilang isasadlak ang mga manggagawa at mamamayan sa mas matinding pagsasamantala, kahirapan at kagutuman sa kamay ng malalaking kapitalistang dayuhan at lokal. Tinatawagan ang mga kabataan, estudyante, manggagawa at mamamayan na lumaban para ibasura ang K+12 at mga kaakibat nitong patakaran at para labanan ang gobyernong Aquino na kasabwat ng malalaking kapitalista sa ibayong pagsasamantala, na pinagmumukha pang maganda ang mas matinding pagdurusa ng sambayanan.

20 Hunyo 2012

Galing ang mga drawing ni Da Vinci dito.

Berso sa Bilangguan

Marami ang nakakakilala ngayon kay Alan Jazmines bilang bilanggong pulitikal sa ilalim ng rehimen ni Noynoy Aquino. Kinikilala siya ng National Democratic Front of the Philippines bilang konsultant sa usapang pangkapayapaan nito sa gobyerno ng Pilipinas. Marami pa rin ang nakakaalala sa kanya bilang pangkalahatang kalihim ng itinayong Partido ng Bayan noong 1987, kung saan si Prop. Jose Ma. Sison ang naging tagapangulo. Mas malamang, mas kaunti ang nakakaalala sa kanya bilang makata.

Hindi ko rin naman siya natatandaan bilang makata, bagamat ilang tula na niya ang nabasa ko. Mas tumatak sa akin na makata siya dahil sa isang kaibigan, na bagamat sumisimpatya sa Kaliwa ay kritikal sa pagtula ng mga aktibista. Sa pagtingin ng kaibigang ito, marami sa mga makatang aktibista ang gumagamit ng mabibigat na salita – kamao, dugo, rehas, mapulang bukang-liwayway – na bukod sa gasgas na ay hindi nabibigyan ng bagong buhay. Parang basta inilalagay, walang kongkretong pag-uugnay.

Anu’t anuman, tatlong makatang aktibista lang ang pinuri ng naturang kaibigan: si Sison, si Gelacio Guillermo, at si Jazmines. Kahit nga sa pagpuri ay madamot siya: may mga “cute na linya” raw si Jazmines kaya bukod-tangi. Kaya naman nang aksidenteng makita ko ang librong Moon’s Face and Other Poems [1991] ni Jazmines sa bahay ng isa pang kaibigan, agad ko itong hiniram at binasa. Para sa tulad kong hirap magbasa at umunawa ng tula, simple at madaling maunawaan ang kalakhan ng tula ni Jazmines.

Isinulat ni Jazmines ang mga tula sa Moon’s Face habang nakapiit bilang bilanggong pulitikal ng diktadurang US-Marcos noong 1982 hanggang Pebrero 1986. Sa kanyang panghuling salita, iniugnay ng kritikong si Lilia Quindoza-Santiago ang pagtula ni Jazmines sa pagtula ng maraming bilanggong pulitikal. Sa kanyang paunang salita naman, pinasaklaw pa ng kritikong si Elmer A. Ordoñez ang pagkukumparahan – ang mahabang tradisyon nina Balagtas, Rizal, at Amado Hernandez ng pagsulat sa piitan.

Kung tutuusin, pandaigdigang tradisyon ito ng mga progresibo sa partikular at mga rebelde sa pangkalahatan. Simula kay Vladimir Lenin hanggang kay Ho Chi Minh, simula kay Antonio Gramsci hanggang kina George Jackson at Mumia Abu-Jamal, nagsulat ang mga progresibo sa kulungan. Ang sabi ng isang akademikong kontra-Kaliwa, sa piitan lang nagkakaroon ng katulad ng “sabbatical leave” ng akademya ang mga rebolusyonaryo – na para bang napakainam ng kalagayan dito para magsulat.

Sa mga tula ni Jazmines, makikita ang pagpapatibay, kung hindi man pagpapatalas, sa kanyang paninindigan, sa kalagayang gusto itong pahinain at papurulin ng mga nagpiit sa kanya. Pinatigil man siya sa paglaban sa labas ng piitan, patuloy siya sa paglaban sa loob, sa hangaring makasanib muli sa paglaban sa labas. Ang panahong ginagamit na armas laban sa kanya ng kaaway, itinatransporma niyang armas laban sa kaaway. Ang espasyo na pinapakitid sa kanya, nilalampasan niya gamit ang kamalayan at alaala – para, syempre pa, sa aktwal na pisikal na pag-alpas para bumalik sa pakikibaka sa labas.

Sa isang tula, inilarawan ni Jazmines ang kroniko o papasahol na krisis ng lipunan sa antas na personal, parang nagkukwento lang, at nang nakakaantig ng damdamin. Ipinakita niya ang pagkitid ng larangan ng maniobra ng maralita para magdiwang, kahit sa isang panahong pinalalabas ng namamayaning kultura na nagdiriwang din sila.

Disyembre 25, 1983

Minsan nga’y
ibinili ako ni Nanay
ng bagong damit
sa palengke. Pinagpag
niya ang kanyang
pinakamagandang nasa aparador
at namasyal kami sa Luneta.
Ang di-matapos-tapos na kwentuhan
ay pinangibabawan na lang
ng pagod at antok.

Noong isang taon nama’y
hindi na kami lumayo
pero nagpista naman kami
sa puto-bumbong,
mantikilya’t tsokolate
bago matulog.

Ngayo’y niyakap niya ako
nang ubod-higpit
at binati na lang ako
nang walang imik
bago matulog.

Sa isa pang tula, ipinapakita niya ang mahigpit na ugnayan ng pang-araw-araw na aktibidad ng mga aktibistang nakikipamuhay sa mga magsasaka, at marahil ng mga New People’s Army rin, sa matayog na pag-unawa sa halaga ng naturang mga aktibidad. Puno ng kabuluhan ang tahimik na pagsusulong ng gawain sa hanay ng maralita.

Ang mga Naglalamay

Kaunting kaluskos.
Mahinang kaskas ng pawid.
Munting kiskis. Nagkakilala
ang mga mata’t pisnging
bumilog sa bahid ng sindi.
Marahang pagbubukas ng pinto.
Pahid ng putikang
mga paa sa basahan.
Mahigpit na daupang-palad.
Maliksing pagbaba
ng tuyong mga paa. Sandali’y
kumukulo na ang kape. Sunud-
sunod na pahid ng putikang
mga paa sa basahan.
Mahigpit na daupang-palad.
Mahinang mga usapan. Umuusok
pa ang kape. Sunud-
sunod na pagbaba ng mga paang
kumakalat at kumakaluskos
sa gabing kagampan
sa bukang-liwayway.

Sa isa pang tula, napakalinaw ang pagkabig sa mga nasa panggitnang uri, sa kabila ng titulong magbibigay ng akalang itataboy sila. Ang konteksto: ang mga rali sa Makati noon laban sa diktadurang US-Marcos na binubuhusan ng confetti ng mga nasa panggitnang uring nasa mga gusali sa nasabing lungsod. Kaalinsabay, pinapaigting sa kanila ang mga personal na kontradiksyon sa harap ng paglaban ng sambayanan.

Confetti Revolutionaries

At the din
you stir
to open your windows
and let pass that shot
that has hung
in the hollows
of your high-rise
edifices.
A fisty air
rushes in
from the sweating ground
and shatters
your shut-in office cool.
You shed dead files,
yellow matter
and other scrap,
shred them
and throw them
out of windows,
each shred
pantomiming
the inevitable fall,
in terms so genteel
you sojourn to the ground
for a look-see
at the lithe
touchdown of paper.

Instead you meet
a heavy,
heaving,
sweating
groundswell
to whom you are
welcome confetti.

It rises to absorb you.

You shudder an instant,
weighing your own readiness
to go farther
than the paperwork.

Sa liham niya kay Quindoza-Santiago, mapagkumbaba si Jazmines. Aniya, dahop ang kanyang pampanitikang background, wala siyang nalahukang palihan sa pagtula, hindi pa nakikinabang sa kritikal na pagsuri sa kanyang mga tula, at hindi siya pamilyar sa mahuhusay na makata. Pero taliwas dito ang paghusga ni Quindoza-Santiago: inalpasan ni Jazmines ang lahat ng limitasyon sa pamamgitan ng paghasa ng kanyang pagtula sa gitna ng pakikibaka – at, maidadagdag, kahit sa laylayan nito, sa loob mismo ng piitan.

Sa kanyang panayam nitong huli sa Pinoy Weekly, simple at matalas ang paliwanag ni Jazmines sa “tungkulin at halaga” ng mga progresibo at rebolusyunaryong alagad ng sining: “Halos katulad ng sa mga rebolusyonaryong edukador at propagandista…” Aniya, “Napag-iibayo [nila] ang paggising sa rebolusyonaryong kaisipan at damdamin… sa iba’t ibang mapanlikhang paraan…” Sa Moon’s Face, nagpapakita si Jazmines ng mahusay na pagtangan sa naturang tungkulin at mahusay na pagsasabuhay ng naturang halaga.

14 Hunyo 2012

Galing ang unang larawan dito, ang ikalawa at ikatlo dito.

Matapos ang 9/11, bakit pwede na ulit wasak-wasakin sa pelikula ang Manhattan, gaya ng ipinapakita ng pelikulang Avengers? Heto ang rebyu ni J. Hoberman para sa isang sagot.

May magagandang pagmumuni si Terry Eagleton tungkol sa ugnayan ng Katolisismo sa Marxismo, sa papel ng mga intelektwal sa kasalukuyan, at pagbalik-pansin sa porma sa mga likhang-sining.

Tama si Angela Stuart-Santiago: Kailangang maging mapagbantay sa panibagong Visiting Forces Agreement. Tama rin si Arnold Padilla: Ang ipinagmamalaking pag-unlad ng gobyerno, walang patrabaho, at nagpapahirap pa sa mahirap.

Sino’ng mang-aawit ang paborito ng anti-imperyalistang intelektwal na si Norman G. Finkelstein?

Corona Convicted

At na-impeach na nga si Chief Justice Renato Corona. Totoo, alipores siya ni dating Pang. Gloria Macapagal-Arroyo at malaking hadlang sa pagpapanagot dito. Pero hindi rin pwedeng magbulag-bulagan sa motibo ni Pang. Noynoy Aquino: ang patuloy na maangkin ng pamilya niyang Cojuangco-Aquino ang Hacienda Luisita at magkaroon ng kumpletong kontrol sa gobyerno, para madulas na maipatupad ang mga kontra-maralita at kontra-mamamayang patakaran niya. Sinakyan at nagamit niya sa pagkamit sa mga layuning ito ang malawak na sentimyentong kontra-Arroyo ng mga mamamayan.

Paano ito nagawa ni Aquino? May katotohanan ang sinabi nina Sen. Joker Arroyo at Sen. Bongbong Marcos – bagamat tiyak ang walang katapusang pagkutya sa una sa kanyang pagdausdos sa antas na kahanay na siya ng ikalawa – na ginamit ni Aquino ang buong kapangyarihan ng gobyerno. Ang ginamit ni Arroyo para maibasura ang mga kasong impeachment laban sa kanya sa Kongreso, ginamit ni Aquino para mairatsada ang kasong impeachment laban kay Corona: ang panunuhol at pananakot. Masasabing kahit sa Senado ay ginamit ito, nang di-tahas sa minimum, dahil malapit na ulit ang eleksyon.

Mahalaga rin ang papel ng dominanteng dilawang midya. Tama si Sen. Juan Ponce Enrile: malaking pagkakamali ng kampo ni Corona sa pagtawag kay Ombudsman Conchita Carpio-Morales bilang testigo. Pero bakit ba kinailangan nila na isalang ang Ombudsman? Dahil, malamang, ginusto nilang linisin ang pangalan ni Corona sa gitna ng kaliwa’t kanan at araw-araw na pag-usig at paglitis sa kanya ng midya. Noon pa mang una, noong tampok ang kapalpakan ng prosekusyon, midya na ang ginamit ni Aquino para sa sunud-sunod na banat ay piliting magbitiw na lang si Corona sa pwesto.

May papel rin ang dilawang grupong Akbayan. Pinagmukhang malawak ang sentimyento laban kay Corona, kaisa ang mga “cause-oriented groups” at “civil society.” Lalabas ang balita sa dilawang midya at agad na magkakaroon ng “kilos-protesta” ang Akbayan. Walang malawak na organisadong kasapian ito, pero dahil sa pera mula sa gobyerno, tuluy-tuloy itong nakakapaglunsad ng samu’t saring aktibidad. Todo rin syempre ito sa pagpapakilalang “progresibo” bagamat humuhulas na ang imahen na ito dahil sa pagtahimik nito sa maiinit na isyung pang-ekonomiya ng mga mamamayan.

Marahil, ang iba ay walang nakikitang problema sa paggamit sa dilawang midya at Akbayan para sa pag-impeach kay Corona. Popular kasi ang sentimyentong kontra-Arroyo at kontra-Corona. Pero makikita ang kasamaan sa paggamit sa kanila at pagpapagamit nila sa nangyari kay Corona: Ni walang pasubali sa masasamang layunin ni Aquino, isinasantabi ang mga paalala hinggil dito. Kaya naman nitong na-impeach na si Corona, pansinin ang talumpati ni Aquino: Puro pasasalamat at pagdiriwang na lang, walang direktang pangako ng pagpapanagot sa puno’t dulo umanong si Arroyo.

Higit pa riyan, ginagamit at nagpapagamit ang dalawa sa pagtatakip, paglilihis ng pansin, at pagtatanggol sa mga kontra-maralita at kontra-mamamayang patakaran ni Aquino. Pagtatakip: kaugnay ng mahahalagang isyung pang-ekonomiya tulad ng reporma sa lupa, sahod, kontraktwalisasyon, demolisyon, pagtaas ng presyo, kawalang trabaho. Paglilihis ng pansin: pinapatampok ang mapaggiit na mga pahayag at aksyon ng China nang hindi pinapansin ang pagpapasaklaw ng interbensyong militar ng US. Pagtatanggol: sa programang Conditional Cash Transfer, Oplan Bayanihan, at iba pa.

Malaking hamon ang ganitong kalagayan sa mga grupong nagsusulong ng iba’t ibang kahilingan at panawagan ng mga maralita at mamamayan. Nagiging mas mahalaga ang matagal nang napakahalagang propagandang direkta sa masa, gayundin ang puspusang pagmumulat, pag-oorganisa., at pagpapakilos sa mga maralita at mamamayan para sa tunay na pagbabago. Sa kabilang banda, pinapadali ang kanilang gawain ng obhetibong kalagayan: Kapit-tuko pa rin si Aquino sa mga patakarang kontra-maralita at kontra-mamamayan. Patuloy siyang nalalantad, kasama na ang masmidya at Akbayan.

Matyagan ang diktadurang dilaw: gamit ang midya at Akbayan sa bawat kagat at ngawngaw.

31 Mayo 2012

Ang unang larawan, galing kay Jodi Dean, ang ikalawa ay galing sa Facebook.

Sino ang pumatay kay Che Guevara? Alam na natin, pero heto ang ilang detalye. May kakatwang impormasyon si Fredric Jameson tungkol sa bantog na metaporang base-superistruktura sa Marxismo.

Patuloy ang mga neoliberal sa pagtutulak sa mga patakarang kontra-mamamayan sa gobyernong Aquino. Heto ang kay Benjamin Diokno, heto ang kay Roberto de Ocampo. Magandang pagsusuri ni Mahar Mangahas hinggil sa pamantayan ng gobyerno sa pagtatakda ng walang trabaho.

Bakit tutol si Angela Stuart-Santiago sa pagtatayo ng Departamento ng Kultura? Basahin ang mga kwento niya tungkol sa mga namatay niyang kaibigang alagad ng sining. Pagmumuni-muni ni Tilde Acuña tungkol sa mga namatay na malapit sa puso niya.

Nagkaisa para kay Noynoy

Isang linggo bagoang Mayo Uno, inanunsyo ang pagkakabuo ng isang alyansa ng mga manggagawa na pinangalanang Nagkaisa. Nagsama-sama ang iba’t ibang grupo sa paggawa rito, bagamat kapansin-pansing wala ang Kilusang Mayo Uno o KMU.

Bagamat may pagkakatulad ang mga tindig ng KMU sa mga miyembro ng Nagkaisa sa iba’t ibang isyung pangmanggagawa, may isang tampok na kaibahan ang KMU: konsistent itong kritikal sa gobyerno ni Pang. Benigno “Noynoy” Aquino III.

Mahalaga ang huling punto dahil tumampok ang Nagkaisa sa naging hakbangin nito noong Araw ng Paggawa: ang magrali sa Mendiola kasabay ng pakikipagdiyalogo sa pangulo. Kaiba rito, namuno ang KMU sa isang raling bumabanat kay Aquino.

Kakatwa ang naging diyalogo. Parang dinuraan sa mukha ang mga lider-obrerong humarap, bukod pa sa mga manggagawa mismo. Harap-harapan, ibinasura ni Aquino ang mga panawagang dagdag-sahod at pagbasura sa kontraktwalisasyon.

Kaalinsabay, hinarap ng mga opisyal ng gabinete ang rali ng Nagkaisa. Dito, nag-anunsyo sila ng mga “sorpresa” para sa mga manggagawa. Hindi nasorpresa ang mga raliyista, at hindi rin natuwa. Hindi dagdag-sahod o anuman sa kontraktwalisasyon.

Malinaw ang pagpapanggap. Habang ibinabasura ng pangulo sa loob ng Palasyo ang mga panawagan ng mga manggagawa sa kanyang nakahandang talumpati, kinuha pa ng mga tauhan niya ang mga karaingan ng mga raliyista sa labas, sa Mendiola.

Sa ganitong kalagayan, maging ang promotor ng Nagkaisa, ang Alliance of Progressive Labor o APL, ay napwersang tumuligsa sa pangulo. Kailangan nilang isalba ang mukha nila, silang alyado ng Akbayan na alyado naman ng pangulo.

Sa pamamagitan ng Nagkaisa, hinatak ng APL ang iba’t ibang grupo ng paggawa para idikit kay Noynoy at pabanguhin si Noynoy sa proseso. Pero lalo lang ginalit ni Noynoy ang masang manggagawa sa mga pahayag niya nitong Araw ng Paggawa.

Sa mga sinabi ni Noynoy, lalo lang niyang inihiwalay ang sarili – at maging ang mga lider-manggagawa na mangungunyapit sa kanya – sa mga manggagawa. Sa halip na bumango, nangangalingasaw na pagbaho niya ang naganap sa harap ng Nagkaisa.

May dagdag na pakinabang si Aquino. Sa bisperas ng pulong ng Asian Development Bank sa bansa, naipakita niyang kontrolado niya ang tila malaking seksyon ng kilusang paggawa, katuwang niya sila sa paghahain ng mura at siil na lakas-paggawa.

17 Mayo 2012

Galing ang larawan dito.

Rebyu ng librong Pook at Paninindigan ni Ramon “Bomen” Guillermo. Magandang sipi at salin ni Bolix sa isang maikling sulatin ni Jose Saramago, Komunistang Espanyol, este Portuges pala.

Magandang panayam kay Aijaz Ahmad, Marxistang teorista at aktibista. Dalawang mahalagang punto: tungkol sa mga “masters” at tungkol sa probinsyalismo ng Mayo 1968 para sa mga intelektwal na Pranses.

Aquino at Akbayan

(1) Mabilis na nalalantad na kontra-maralita at kontra-mamamayan ang gobyerno ni Noynoy Aquino. Sa pamamagitan ng islogang “pagbabago” at iba pa, sinamantala nito ang mga karaingan ng mga maralita at mamamayan matapos ang halos isang dekadang paghahari ni Gloria Macapagal-Arroyo. Pero hindi nito tinugunan ang nabanggit na mga karaingan, bagkus ay nagpatupad ng mga patakarang taliwas sa mga ito. Sa kabila ng pagsisikap nitong ipako ang atensyon ng publiko sa kasong impeachment laban kay Chief Justice Renato Corona, sinisingil ito ngayon sa maraming isyung pang-ekonomiya.

Partikular na nadadamay ang grupong Akbayan, na sa loob at labas ng bansa ay nagpapakilalang maka-maralita, progresibo, at makabayan – habang nananatiling malapit na alyado ni Aquino at nakaluklok sa maraming posisyon sa gobyerno. Sa harap ng garapal na pagtalikod ng gobyernong Aquino sa karaingan ng mga maralita at mamamayan at sa harap ng aktwal na pagpapatupad nito ng mga kontra-maralita at kontra-mamamayang patakaran, bakit nasa panig pa rin ni Aquino ang Akbayan? Sa tampok na kaso ni Joel Rocamora, ipinagtanggol pa si Aquino laban sa “Noynoying.”

Sa ganitong konteksto mainam ilugar ang sanaysay na “Why we need progressives in government” ni Leloy Claudio, tagapangulo ng Akbayan-Youth, at ang tugon ditong “Who is left?” ni Herbert Docena, mananaliksik ng Focus on the Global South. Ang parehong sulatin, hindi sang-ayon sa pagtuligsa sa Akbayan kaugnay ng papel nito sa gobyernong Aquino. Ipinagtatanggol nila ang Akbayan at pinagtitibay ang pagiging progresibo o maka-Kaliwa nito, bagamat sa magkaibang batayan. Mainam na masuri ang dalawa para makapaglinaw sa kahulugan at kabuluhan ng Kaliwa ngayon sa bansa.

(2) Para kay Claudio, matapos ang diktadurang US-Marcos, nawala ang “katiyakang moral (moral certainty)” ng Kaliwa, at mainam ito. Nagkaroon aniya ng iba’t ibang pagtingin sa kung paano magiging Kaliwa. Kasabay ng ganitong pagyakap sa pagkakaroon ng iba’t ibang pakahulugan sa pagiging Kaliwa, matatag naman niyang pinagtibay na hindi isinasakripisyo ng mga kasama niya sa Akbayan ang kanilang “mga prinsipyong aktibista” sa paglilingkod sa gobyernong Aquino. Syempre pa, ang pakahulugan niya sa “mga prinsipyong aktibista” ay ayon sa pakahulugan ng Akbayan.

Una sa lahat, mali ang pinag-umpisahang batayan ni Claudio, na ang Kaliwa noon ay lumaban lang sa diktadurang US-Marcos. Lumaban ang Kaliwa noon sa buong naghaharing sistema na nagluwal sa naturang diktadura. Sa paglaban at pagbago sa naghaharing sistema dapat sukatin ang pagiging Kaliwa, hindi lang sa pagpapalit ng pangulo. Kung hindi, gaya sa pagsusuri ni Claudio, Kaliwang sunod-sa-uso ang kalalabasan, taas-baba, paikut-ikot depende sa kung sino ang pangulo. Mas madalas pa, ipinagpapalagay lang, at hindi pinapatunayan, ang umano’y pagkakaiba ng mga pangulo.

Para naman kay Docena, kapag nagbalik sa pakahulugan ng pagiging maka-Kaliwa, matutuklasang maraming maka-Kaliwa. Aniya, pinagsasaluhan ng mga maka-Kaliwa ang “maigting na moral na pagkasuklam sa matitinding kawalang-katarungan sa mundo, taos na pagkalinga sa absolutong dignidad ng bawat nilalang, at hindi mayayanig na paninindigang moral na pwede at dapat maging mas mainam ang lipunan.” Sa ganitong pakahulugan, aniya, “pwedeng ang mga maka-Kaliwa ay nasa Malakanyang o nasa Mendiola; sa Cordillera o sa Kongreso. Nasa lahat ng lugar sila at dapat lang.”

Masyadong pangkalahatan sa puntong hindi eksakto at mali ang pakahulugan ni Docena sa pagiging maka-Kaliwa. Pwedeng sabihin ang pakahulugan niya ng lahat ng ideolohiya – mula maka-Kaliwa hanggang maka-Kanan, kasama ang mga neokonserbatibo at pasista. Lahat ng ideolohiya, bagamat maaaring sa iba’t ibang antas, ay nagpapahayag ng pagtuligsa sa namamayaning sitwasyon, ng pagtataguyod sa dignidad ng bawat nilalang, at ng pag-aasam ng pagbabago. Kahit ilang dekada nang namamayagpag sa bansa ang neoliberalismo, halimbawa, nagtutulak pa rin ito ng mga patakaran sa bansa.

(3) Dahil esensyal sa pagiging maka-Kaliwa ang kagustuhang baguhin ang lipunan, parehong naghahain ng pagsusuri sa lipunan sina Claudio at Docena. Si Docena, nasa tamang direksyon pero masyado na namang pangkalahatan. Aniya, “Ang maka-Kaliwa… ay kahit sinong naniniwalang hindi tama na ang 1% nakatira sa Fort na nagpapakasasa sa truffles na inilipad mula hilagang Italy, habang ang mga taga-Baseco ay nakakaraos sa paglulutong muli ng kinolektang tira-tirang pritong manok na itinapon ng mga kustomer sa mga kainang fast-food.” Tumatagos sa lahat ng pangulo ang suring ito.

Si Claudio, sa kabilang banda, ay kongkreto pero malinaw na mali. Walang tama, halimbawa, sa mga sumusunod na pangungusap niya: “sa kalagayang wala na ang mga base ng US sa Clark at Subic at tumutungo ang estratehiyang pang-imperyo sa Middle East, wala na masyadong pakialam si Uncle Sam sa pagkontrol sa ‛neokolonya’ nito sa Timog Silangang Asya. Pwede mong isipin ang imperyo, pero pabawas nang pabawas ang pag-iisip tungkol sa iyo ng imperyo. Kung mayroon man, ang bagong imperyalista ay ang ‛rebolusyunaryong’ Tsina, na patuloy na naghahasa ng lakas sa Spratlys.”

Mukhang hindi nagbabasa ng dyaryo si Claudio. Hindi na sikreto ang pahayag ng gobyerno ng US na mula Gitnang Silangan ay papalawakin na nito ang presensyang militar sa Asya-Pasipiko. Kaya naman napakahalaga ng pagsunod ng gobyernong Aquino, na ipinapakita naman nito. Mas mahigpit ang pagsubaybay at paniniktik ngayon ng imperyo: sa pamamagitan ng Facebook, nasusubaybayan ang marami, kapwa para sa posibleng pagsupil at sa posibleng pagbili at pagkonsumo. Naggigiit pa lang ang Tsina, pero ang US, matagal nang naglulunsad ng interbensyong militar sa bansa.

Anu’t anuman, ang kailangang pagsusuri ay kongkreto katulad ng kay Claudio, pero matapat sa pangkalahatang inilahad ni Docena: Ang mga patakaran ng gobyernong Aquino, sa esensya’y katulad lang din ng patakaran ng mga naunang gobyerno. Kaya naman hindi nabigyang-tugon ang mga karaingan ng mga maralita at mamamayan – sa isyu ng pagtaas ng sahod, pagkontrol sa presyo ng langis at ibang bilihin, at iba pa. Sa iba’t ibang usapin, mas masahol ito sa mga naunang gobyerno – tulad sa brutalidad ng demolisyon sa mga kabahayan ng maralita at pagtutulak ng presensyang militar ng US.

(4) Sa ganitong kalagayan, ano ang dapat na tindig ng mga maka-Kaliwa sa gobyernong Aquino? Ang kagyat na masasabi: hindi ang todong pagtatanggol kasabay ng pag-atake sa mga lehitimong kritisismo, tulad ng ginawa ni Rocamora. Hindi rin ang pagbuntot, tulad ng ginagawa ni Claudio, sa propaganda ng gobyerno na sinang-ayunan nito ang pamamahagi ng lupa ng Hacienda Luisita sa mga magbubukid – gayung malinaw na ang nagtutulak nito ay ang kalaban nitong Korte Suprema. Hindi ang paglikha ng impresyon ng tahimik na pagsusulong ng kagalingan ng mga maralita at mamamayan sa gobyerno.

Una, ang pagtindig sa mga mayor na reporma na matagal nang hinihingi ng mga maralita at mamamayan, hindi sa mga repormang ligtas para manatiling alyado ng gobyerno. Ikalawa, ang pagsusulong sa mga reporma kasama ang mga maralita at mamamayan dahil ang silbi ng Kaliwa, higit sa anupaman, ay ang pag-angkin nila ng kapangyarihan. At ikatlo, batay sa dalawang nauna, ang pagkondena, pagtutol, at paglaban sa gobyernong Aquino na malinaw nang umaatake sa kapakanan ng maralita at mamamayan. Para sa Kaliwa, kalaban at hindi kakampi ang gobyernong Aquino.

(5) Sabi pa ni Claudio, “hindi ko gusto ang masasaklaw (overarching) na paliwanag ng pagbabagong panlipunan.” May pahiwatig si Docena na tutol siya sa ganitong pagtingin, pero hindi malinaw. Nitong nakaraang mga dekada, ang postmodernismo at post-marxismo ang nagtaguyod ng ganitong kaisipan, at ang naging porma ay ang pag-atake sa konsepto ng “totalisasyon,” na itinuturing ng ilang Marxistang pilosopo na napakahalaga sa Marxismo. Pumapatungkol ito sa pag-iral ng kapitalismo bilang isang kabuuan at mapagbuong sistema, at ang kaakibat na paggagap dito ng kamalayan ng tao.

Ang mga tulad ni Claudio ang tila sinasagot ng progresibong kritikong pangkulturang si Joshua Clover sa isang panayam: “Nagsasagawa ng totalisasyon ang kapital, gayundin ang kapangyarihan, at kailangan nating magkaroon ng mga pamamaraan para ilarawan ito. Kung sa eksaktong yugto na ang mundo ay pinaglulunsaran ng totalisasyon – dahil iyan ang proseso ng globalisasyon at pinansyalisasyon, ang totalisasyon ng kapital sa mundo sa mga aksis ng panahon at espasyo – walang katuturan ang isyu kung gusto mo o gusto kong magtotalisa.” At ayaw nga ng mga postmodernista at post-marxista.

Pasulong ang totalisasyon ni Hans Heinz Holz, Marxistang pilosopo, sa isang panayam: “maaalpasan lamang ang isang estado sa panahon ng lipunan ng tiyak nitong negasyon (determinate negation)… Kailangan nating itanong: ano ang mga pangunahing katangian ng kapitalismo? Pribadong pag-aari ng mga instrumento sa produksyon at ang akumulasyon ng kapital… Kailangang alpasan ng alternatibong lipunan ang mga pangunahing katangiang ito ng kapitalismo at samakatwid sosyalismo ang lohikal na resulta.” Dahop ang Kaliwa na nagtatakwil ng, at nagtataksil sa, ganitong totalisasyon.

06 Mayo 2012

Galing ang mga larawan ng likhang-sining ni Clive Branson dito.

Pangatlo at pang-apat sa serye ng mga inirerekomendang librong basahin ng mga kalahok at interesado sa protestang Occupy. Mga inirerekomendang basahin para sa Araw ng Paggawa, na syempre pa’y natapos na. Mga kadalasang hinaharap ng mga estudyante ng “teorya” sa akademikong pakahulugan nito.

Banas kay Llamas

Pagtatanggol kay Pang. Noynoy Aquino at pagbanat sa Kaliwa. Iyan ang tampok na pinagkakaabalahan ngayon ng mga lider ng Akbayan na nasa gobyernong Aquino. Mainit-init pa man ang isinulat ni Joel Rocamora, lider ng Akbayan at kasalukuyang hepe ng National Anti-Poverty Commission, laban sa “Noynoying,” heto na si Ronald Llamas, lider din ng Akbayan at pampulitikang tagapayo ng pangulo. Ayon sa isang balita, nagsalita si Llamas sa paksang “The Democratic Left and the CPP-NPA-NDF” sa isang porum ng National Defense College of the Philippines sa Camp Aguinaldo.

Sa isang banda, kailangan ni Llamas na linawin sa mga opisyal-militar ang pagkakaiba ng pulitika niya sa pulitika ng CPP-NPA-NDF. Hindi ba’t may mga pagtatangkang pagmukhaing malapit ang gobyernong Aquino sa Kaliwa para galitin ang mga opisyal-militar at sundalo? Hindi ba’t may iniluluto umanong kudeta laban sa gobyerno – na ang sabi ng iba’y pakana rin nito? Gusto syempre ni Llamas na mapatatag ang gobyerno, makabig ang militar papalapit dito, at mapanatili ang sarili sa pwesto. Kahit pa wala namang ipinapatupad na repormang maka-mamamayan ang gobyernong Aquino.

Pero sumobra si Llamas, para siguro lagyan ng drama at gawing mas “kapani-paniwala” para sa militar ang paglilinaw ng kaibahan niya sa Kaliwa. Siniraan niya ang Kaliwa at sa pinakamasahol ay gumatong sa ahitasyon ng militar na supilin at dahasain ang mga miyembro nito. Una, pinalaganap niya ang kasinungalingang basta tinukoy na “kontra-rebolusyunaryo” ng Kaliwa ay awtomatikong target na nito ng pagpaslang. Ikalawa, binuhay niya ang isang isyung lipas na – ang umano’y pagbabanta ng Kaliwa sa buhay ng mga kasama niya sa Akbayan na sina Walden Bello, Etta Rosales at Ric Reyes.

Balik-tanaw: Disyembre 2004, naglabas ang Ang Bayan, pahayagan ng Communist Party of the Philippines, ng larawan ng mga tunguhing kontra-rebolusyunaryo sa daigdig at kung sinu-sino ang kaugnay ng mga ito sa bansa. Naroon sina Bello, Rosales, at Reyes. Hindi lumutang ang pangalan noon ni Llamas. Pinalabas ng mga nabanggit na isang “hit list” ang larawan at nagwala, nag-ingay sila para magprotesta. Syempre, lahat ng paninira nila sa Kaliwa ay sinabi nila at itinurol nila ang isyu kay Prop. Jose Maria Sison, punong tagapayong pampulitika ng National Democratic Front of the Philippines.

Naglinaw si Prop. Sison: Kinikilala ng Kaliwa ang karapatang magpahayag at hindi nito pinaparusahan ang mga naghahayag lang kahit ng mga kaisipang pseudo-progresibo o tahasang kontra-rebolusyunaryo. Sabi pa niya, kailangan, may kasong kriminal at ebidensyang prima facie rito para maatasan ang New People’s Army na artestuhin ang mga sangkot. Sa kabila ng paglilinaw, umingay pa ang isyu pero namatay rin. Buhay pa ngayon ang mga nag-akusang ipinapapatay sila. Ano kaya ang tingin nila? Tagumpay ang kampanya nila? O talagang napraning lang sila? Wala naman silang public apology.

Anu’t anuman, may dalawa pang kasinungalingan si Llamas sa porum, na parehong gumagamit ng salitang “demokratiko.” Una, ang pag-iiba ng “demokratikong Kaliwa” sa CPP-NPA-NDF – na malamang ay tinatawag na “Stalinistang Kaliwa.” Syempre, sa paggamit ng salitang “Stalinista,” hindi ang pagsusulong ni Stalin sa interes ng sambayanang Ruso ang tinutukoy, kundi ang umano’y pagiging “diktador” nito. Sa madaling salita, ang tinutukoy ng “demokratiko” ay ang prosesong pang-organisasyon umano ng kanilang panig ng Kaliwa – hindi ang aktwal na paglilingkod sa nakararami.

Ikalawa, inulit niya ang sinasabi ng mga intelektwal ng demokrasyang maka-elite: na sa pagpapalawak ng “demokratikong partisipasyon” sa balangkas ng kasalukuyang sistema para saklawin ang mga grupong naeetsapwera nito, masusugpo ang “ekstremismong pampulitika” at ang paggamit ng “marahas na mga pamamaraan.” Na para bang sapat na ang naturang partisipasyon, kahit hindi naman para sa nakararami ang nagiging resulta ng prosesong nilalahukan. Hindi mga repormang maka-mamamayan ang iniaalok ni Llamas, kundi pampulitikang akomodasyon at pamamahagi ng kurakot.

Sa ganitong gamit sa salitang “demokrasya,” pinagtatakpan ng diin sa demokratikong proseso ang kawalan ng mga demokratikong layunin – kaya nahuhubaran na ang pagiging progresibo ay pagpapanggap na lang ng taong sa esensya’y kontra-progresibo.

04 Abril 2012

Galing ang mga larawan dito. Salamat, Jeffrey Ocampo!

Magandang sanaysay tungkol sa North Korea. Magandang panimulang babasahin tungkol sa drones, mga “mata sa langit.” Kilala ba ninyo si Larry Itliong? Mahalaga siya sa kasaysayan ng mga Filipino-American sa US.

Ilang kontra-kababaihang sipi sa Bibliya. Dahil Holy Week ngayon, may mga naglalagay sa Facebook ng mga bidyo mula sa Jesus Christ Superstar. Wala bang kantang Gospel na mas maganda?

Napikon sa Noynoying

Sa mga matagal nang nakakabasa ng mga sulatin ni Joel Rocamora, dating presidente ng Akbayan at ngayo’y hepe ng National Anti-Poverty Commission, may ilang bagay na kapansin-pansin sa kanyang depensa sa pangulo laban sa nauusong “Noynoying.” Sa titulo pa lang na “‛Noynoying’ is [the RAs are] Annoying,” napakatahas na ng kanyang tono. Wala na ang mapagpatawa, palabiro, at mapangutyang estilo na gamit niya lalo na sa pagbanat sa Kaliwa. Tirang pikon siya: “annoying political gimmick,” “cheap publicity gimmick.” Ganyan siguro talaga ang transisyon mula sa mga kontra-Kaliwa at mayayamang NGO patungo sa mismong trono ng kapangyarihang pampulitika sa bansa.

Nakilala ng marami si Rocamora bilang opisyal ng Akbayan na, tulad ng kanyang barkadang si Mon Casiple, ay rumaraket din bilang “independyenteng manunuring pampulitika.” Bago niyan, nakilala siya ng ilan bilang awtor ng librong Breaking Through [1994] at iba pang katulad na sulatin – bumabanat sa Kaliwa, nag-uugnay ng mga hayag na organisasyon sa tinatawag na underground, at nagsisiwalat ng mga lihim ng underground. Sa librong iyun, makapal pa ang pagpapanggap niya bilang maka-Kaliwa, bagamat pinupuri na niya ang programang “Philippines 2000” ni Fidel Ramos. Ang totoo, “breaking away” sa Kaliwa ang ginawa niya sa librong iyun, o bago pa man.

Anu’t anuman, hepe na siya ng NAPC ngayon at malapit na kadikit ni Pang. Noynoy Aquino. Sa ganito mainam makita ang mga kahinaan ng sanaysay niya. Sabi niya, “maayus-ayos na gimik” ang Noynoying kaya nakakuha ng kaunting puwang sa midya. Nalimutan niyang idagdag na ang pangunahing midya sa bansa, maka-Noynoy. Humantong daw ang mga “pampulitikang kaaway” ng gobyerno sa Noynoying dahil nahihirapan silang banatan ang mga patakaran ng gobyerno. Mali: Sa pagbanat sa mga patakaran ng gobyerno nagmula ang Noynoying. Kapos sa diskarte o arte man lang ang pagtanggi niya: “Masasabi ko nang buong pagmamalaki: hindi tamad o bobo si PNoy.”

Pero ang malaking kahinaan ng sanaysay niya, pinapakitid ang ibig sabihin ng reporma sa pamamagitan ng pag-angkin dito. Pansinin muna natin ang modang buhat-bangko niya: Ipinagtatanggol niya si Noynoy pero sabi niya, “Ang pagpayag [ni Noynoy] na bigyang puwang ang kanyang Gabinete na magpanimula ng mga patakarang pang-reporma ang siyang nagbigay-lakas sa gobyernong ito para magpatupad ng mga mayor na reporma…” Ano ba talaga? Ipinagtatanggol ba si Noynoy o inilalaglag? Noynoying ba o hindi? Pero mas mahalaga: Nasaan ang reporma? Siya mismo, nagdadahilan na hindi ito makakaabante kung hindi mapapanagot si Gloria Arroyo – na hindi pa napapanagot.

At mga pambansang demokrata pa raw ang ayaw sa reporma! Hadlang daw ito sa “katuparan ng kanilang iniilusyong rebolusyon!” Ang totoo, kung may lumalaban man para sa reporma sa ilalim ng gobyernong Aquino, iyan ay walang iba kundi ang mga pambansang demokrata. Tunay na reporma – iyung magbibigay ng ginhawa sa mga mamamayan. Ang problema, hindi ito maibigay ng gobyernong Aquino. Kaya lumalakas ang paghahangad ng mga tao ng tunay na pagbabago. Kaya nga isang pagwawasto: Mga magbubukid ng Hacienda Luisita ang lumaban para sa pamamahagi ng lupa doon, hindi ang gobyerno. At katuwang nila, hindi kalaban, ang mga pambansang demokrata dito.

Pero hindi kalinawan ang gusto ni Rocamora sa sanaysay na ito. Gusto lang niyang takutin ang publiko, palabasing maka-Kaliwa – Maoista pa nga – ang Noynoying. Naisip kaya niyang sisihin si Francis Tolentino, hepe ng Metropolitan Manila Development Authority na nagbawal sa mga aktibista na mag-planking sa protesta kung saan isinilang ang Noynoying? Pero hindi na si Tolentino o mga aktibista ang may kasalanan sa Noynoying, kundi si Noynoy mismo. Pumatok ang Noynoying dahil sapul nito ang sentimyento sa pangulo ng mga mamamayan. Sa likod ng masasayang ngiti at masasarap na pangako ng pangulo, ramdam ang pagtindi ng hirap at gutom ng mga tao.

Para itong “Imeldific” at “Marcosian,” pero naimbento habang presidente pa si Aquino.

25 Marso 2012

Ang mga imahen sa itaas ay walang kahihiyang pinagkukuha sa Facebook ni Max Baluyut Santiago. Maraming salamat, kung mapapansin mo man!

Part 2 ng mga panukalang libro sa aklatan ng protestang Occupy sa US. Ano ang pwedeng gawin ng Malakanyang para mapigil ang Noynoying? Sinagot ni Vencer Crisostomo.

Isa sa magagandang sulatin ni Henry Giroux tungkol sa lipunang Amerikano ngayon. Tumatanda na raw ang musikang Rock.

Nasa link ng website ng Kabataan Partylist-SMR ang blog na ito. Maraming salamat sa karangalang ito!

Alyas Diyosa

“Nabalitaan mo na ang nangyari kay Sheena?” tanong ng isang kaibigan sa text. At nalungkot na siya agad. Alam niya ang ibig sabihin noon, lalo na’t nabanggit na sa text, walang alyas-alyas, ang pangalan ng kaibigang sumapi sa New People’s Army o NPA. Nagtanong pa rin siya, umaasa sa pinakamagandang senaryo sa ganoong pagkakataon, na nadakip lang ang kaibigan. Pero kinukuha na raw sa puntong iyun ng pamilya ang bangkay. Pagkabasa sa huling text, bumigat ang loob niya, uminit ang mga mata.

Naging kaibigan niya si Sheena Trinidad, mag-aaral ng Behavioral Science sa Unibersidad ng Pilipinas-Manila. Naging miyembro ito ng Student Christian Movement, naging opisyal ng konseho ng mag-aaral ng College of Arts and Sciences, hanggang naging tagapangulo nito at ng progresibong partido-alyansa sa paaralan. Ang totoo, ginusto ng mga kasama niya na maging tagapangulo si Sheena ng University Student Council, pero tinanggihan niya – nang mariin, dahil may iba na siya noong balakin.

Mukha lang karaniwang Pinay, hindi naiiba, si Sheena. Pero dahil siguro sa pamumuno niya sa mga pagkilos ng mga iskolar ng bayan sa iba’t ibang isyu, kilalang-kilala siya sa kampus. Kilala siya ng lahat, mula kaklase hanggang kapwa-aktibista, mula fraternity at sorority hanggang sa mga guro, mula kina manong guard hanggang kina manong photocs. Maayos at magiliw rin kasi siyang makitungo sa tao. Para siyang laging handang makipagkumustahan at makipagtawanan. Pakabig siya, bihirang patulak.

Sa mga kaibigan niya, kilala si Sheena sa bansag na “Diyosa.” Hindi pa siguro dahil sa awtoridad niya bilang lider-estudyante – na nagmumula sa masikhay na panghihikayat, hindi pag-uutos – kundi dahil sa kumpyansa niya sa sarili. Wala siyang pakialam sa iba, basta lagi niyang dala ang maliit na teddy bear niyang si Lulu. Nagsusuot siya ng makukulay na damit na siya lang ang nakakapagdala. Minsan, may mga hikaw siyang manipis na kadena na sa pagpaling-paling ng ulo niya ay hinuhuli niya ng mga labi.

Sa likod ng lahat ng ito, mahal ni Sheena ang mga maralita. Lumubog siya sa hanay ng mga ito, sa lungsod at kanayunan. Hindi niya inalis ang kakayahang maantig ng kahirapan at pagdurusa sa isang lipunang nakakamanhid ang dami at tindi ng mga ito. Kaya naman mahal ni Sheena ang pakikibaka. Kahit pumapasok pa siya sa eskwela, mulat siyang ang pangunahing layunin niya ay ang magpalaganap ng alternatibong edukasyon, ang mag-organisa, at – sa salita siguro ng SCM – ang mamalakaya ng tao.

Pinanday si Sheena ng pakikibaka sa rehimen ni Gloria Macapagal-Arroyo at kalahok siya sa mga paghamon sa Calibrated Preemptive Response sa Mendiola. Tumatag siya sa panahong halos araw-araw ay may nagte-text na may pinaslang na aktibista. Alam niya ang hangganan ng reporma sa lipunang pinaghaharian ng mga matigas sa pagsusulong ng makauring interes. Higit sa taun-taong dagdag sa badyet sa edukasyon, tinanaw niya ang lipunang ang layunin ay payabungin ang mapanlikhang kakayahan ng lahat.

Hanggang sa nagpasyang umalis si Sheena, patungo sa kung saan mas mabigat ang sakripisyo para sa pakikibaka. Ni hindi sila nagpangita sa iilang dalaw nito. Ang mayroon lang ay palitan ng text – mga patikim sa malamang kwentuhan na laging hahantong sa “Sige, kapag nagkita na lang tayo” dahil mapanganib. At gustung-gusto niya iyun, ang makausap ulit nang personal si Sheena – makita ang tumatawa nitong mga mata, marinig ang boses nitong parang paos at ang tawa nitong parang halakhak.

Hindi na ito mangyayari, at malungkot siya. Pero noong nasa UP Manila pa si Sheena at kahit pagkatapos, may mga polyetong lumalaganap sa kampus na may pirmang “Kabataang Makabayan Balangay Cherith Dayrit-Garcia,” nakapangalan sa isang aktibista mula sa St. Scholastica’s College, naging NPA, at namatay sa labanan. Alam niya, namatay man si Sheena, na marami ang nagmamahal sa masa, at sa pakikibaka, nang kasing-igting ng pagmamahal ni Sheena. Tiyak, marami ang papalit kay Diyosa.

Paalam sa iyo, Sheena. Mahal ka naming lahat. Patuloy naming mamahalin ang masa at pakikibakang minahal mo – nang lubos, walang pag-iimbot, ialay man ang buhay.

16 Marso 2012

Galing dito ang ikalawang larawan.

May pagtatasa ang mga progresibong intelektwal na sina Samir Amin at Immanuel Wallerstein sa isang taon ng Arab Spring. Mga dapat daw basahin ng mga kalahok sa protestang Occupy. Malungkot na balita tungkol kay Ohio Rep. Dennis Kucinich, progresibong mambabatas sa US. Kakatwa ang anggulo rito sa hindi na paglalathala ng Encyclopedia Brittanica.

Sikolohiya at Seksismo

Sa ngayon, alam na ng marami ang kasong sexual harassment na isinampa ni Cristy Ramos, anak ni dating Pang. Fidel V. Ramos at match commissioner ng FIFA, laban sa dalawang manlalaro ng Azkals. Aniya, nagsasagawa siya ng “team check” sa dugout ng koponan ng football nang mangyari ang insidente. Ang manlalarong si Lexton Moy, humirit daw tungkol sa size ng bra niya, at nagtawanan ang mga manlalaro. Si Angel Guirado naman, hinarap siya nang naka-brief, parang nanunubok at hindi nagtakip.

Ilang araw pagkatapos pumutok ang eskandalo, lumabas ang balita: “Welfare chief suggests psychiatric exams for Azkals.” Ang tinutukoy, syempre pa, ay si Sek. Corazon “Dinky” Soliman ng Department of Social Welfare and Development. Halu-halo ang panukala niya sa Azkals: pumailalim sa ebalwasyong psychiatric at sikolohikal, unawaing iba ang kultura ng Pilipinas sa kinalakhan nila, magkaroon ng pag-aaral sa pagpapahalaga (values education). Kailangan daw maganda ang asal ng mga iniidolo.

Ano ang lumalabas sa mga pahayag ni Soliman, sadya man o hindi? Na ang seksismong ipinakita umano ng mga Azkals ay isang anomalya, hindi pangkaraniwan – na may problema sila sa pag-iisip o pagpapahalaga at ang lipunan natin ay hindi seksista. Itinuturing niyang sakit ang ipinakita umano ng mga Azkals, pero kinokordonan niya ito, para hindi makitang nananalaytay ito sa buong lipunan. Ang mga Azkals lang ang may problema, hindi ang ating lipunan. Dapat silang gamutin, hindi ang ating lipunan.

Pero hindi abnormal kundi normal, hindi anomalya kundi karaniwan, ang seksismong ipinakita ng mga Azkals. May katotohanan ang pahayag ng team manager ng Azkals na si Dan Palami, na humihingi na ng paumanhin ay nagdadahilan pa: “Sa personal kong karanasan sa karaniwang nagaganap sa locker room ng mga lalake, nagdudulot ang tensyon, excitement, at nerbyosong enerhiya bago ang laban ng sangkatutak na maingay na yabangan.” Pwede raw talagang mapagkamalang “kawalang-respeto” ang ganito.

Hindi ito pag-abswelto sa mga Azkals. Dapat silang managot sa ginawa nila, at kahanga-hanga si Ramos sa pagsasampa at pagpupursige ng kaso laban sa sikat na koponan. Pero maraming tanong ang sinasagkaan ng banat ni Soliman. Ito lang ba ang kaso na ang babae ay awtomatikong itinuring na humihingi ng atensyong sekswal? Na ang babae, na sa kasong ito’y nasa awtoridad, ay “inilugar” ng kalalakihan? Paano ang sexual harassment sa kababaihan sa mga call centers, mga export-processing zones, at iba pa?

Sosyal-demokratiko ang pulitika ni Soliman, na umaasa sa indibidwal na pagbabago ng ugali at pagpapahalaga para sa pagbabagong panlipunan. Sa kasong ito, itinuturing niyang pribado – isinasapribado, pribatisasyon? – ang isang suliraning panlipunan. Tugma rito ang galaw ng neoliberalismo na tinukoy ni Mark Fisher, progresibong blogger na Ingles. “Ang tanong,” aniya, “ay hindi na ‛paano ka nagkasakit dahil sa trabaho?’ kundi ‛ano’ng mayroon ka at hindi mo nagawa nang tama ang trabaho mo?’”

Nasa saklaw ng normal para sa kalalakihan ang inasal ng mga Azkals. Kaya higit sa kanila, ang nangangailangan ng psychiatric exams ay ang ating buong lipunan.

08 Marso 2012

Galing ang mga larawan dito.

Magandang tula ni Sojourner Truth tungkol sa pagkababae na binasa ni Alice Walker. May nagsabi dati – si Simon Cowell ba? – na ang layunin talaga ng mga talent shows sa Amerika ay makatuklas ng bagong Whitney Houston. Isang Pinay lang pala ang kailangan.

Tungkol sa umano’y feminismo ni Margaret Thatcher. Marxistang tuligsa sa huling sulatin ni Slavoj Zizek. Si Lenin tungkol sa kalayaan.

Kawawa naman sila: Paano naging Karl Marx ng Bagong Kanan si Ayn Rand, ayon kay George Monbiot. Maganda ang website na laan sa buhay at pakikibaka ni dating Sen. Jose W. Diokno.

Tsk, tsk: May carcinogens daw sa Coke at Pepsi.

Aquino IIImpeachment

“Mabuti bersus masama.” Ito ang balangkas ng kwentong pinalaganap ng kampo ni Pang. Benigno “Noynoy” Aquino III noong tumatakbo pa lang siya sa eleksyon. Syempre, siya umano ang mabuti at si Gng. Gloria Macapagal-Arroyo ang masama – kahit pa hindi naman siya tampok na lumaban dito. At iyan pa rin ang ginagamit ng gobyernong Aquino ngayon, sa kampanya nitong i-impeach si Chief Justice Renato Corona. Malakas na naihahatid ang mensahe, salamat sa pagsuporta sa gobyerno ng dominanteng midya.

Pero paano kung hindi na kasing-simple ng “mabuti bersus masama” ang nagaganap? Una, kung ang nagpapakilalang “mabuti” ay hindi naman talaga tumutugis sa masama? Pangalawa, kung ang todong tinutugis ng nagpapakilalang “mabuti” ay ang tauhan lang ng masama? Pangatlo, kung ang pagtugis sa tauhan ng masama ay lumalabas na hindi para papanagutin ang masama kundi para isulong ang makasariling interes? Pang-apat, kung pumapalpak ang pagtugis sa tauhan ng masama dahil sa kagagawan ng “mabuti”?

Konsistent ang gobyernong Aquino sa hindi pagtugis kay Arroyo at mga susing kasapakat nito. Sa loob ng mahigit 500 araw sa pwesto, hindi ito nagsampa ng kaso laban kay Arroyo. Napwersa lang itong magsampa nang magpilit si Arroyo na tumakas ng bansa at tumampok ang paglabag nito sa Korte Suprema sa paggigiit ng hold departure order. Matapos nitong kontrolin ang Ombudsman, pinahina ang kasong pandarambong na isinampa laban kay Arroyo, para maging simpleng graft na lang.

Kung nakakalusot ang malaking isda, paano pa ang maliit? Hindi rin naikulong ng gobyernong Aquino si Hen. Jovito Palparan, susing tauhan ni Arroyo na responsable sa mga pagpatay, pagdukot at pagtortyur. Lumalabas na pagpapakitang-gilas lang ng gobyerno ang pag-astang aarestuhin ito – para ipakitang tutugisin nito si Arroyo sa panahong itinutulak ang impeachment laban kay Corona, susing tauhan ni Arroyo. Sa gitna ng paglilitis sa impeachment, pinayagan pa rin si Arroyo sa hospital arrest.

Pero desidido ang gobyernong Aquino na tanggalin sa pwesto si Corona. Pero kung hindi pagpapanagot kay Arroyo at mga susing kasapakat nito ang layunin, ano? Syempre pa, ang pagbigwas kay Corona dahil sa desisyon ng Korte Suprema sa Hacienda Luisita. Gusto ng pamilyang Cojuangco-Aquino, at ng gobyernong Aquino, na patuloy na mapag-arian ng kasalukuyang panginoong maylupa ang Luisita. O kaya naman ay mapalaki pa ang “makatarungang kompensasyon” na hinihingi nilang kapalit.


At dahil sa kapasyahan ng gobyernong Aquino na isulong ang interes ng mga Cojuangco-Aquino sa Luisita, ginagamit nito ang buong lakas at yaman ng gobyerno laban kay Corona. Tampok ang pagratsada sa hindi-nabasang reklamong impeachment sa Kongreso – sa gitna ng usap-usapang ipinang-ipit ang pork barrel sa mga kongresista. Ang resulta tuloy, sa kabila ng pagsisikap ng mga tulad ni Bayan Muna Rep. Neri Colmenares, mahina ang kasong impeachment. Ang sabi, kahit pagkakasulat, pangit.

Sa ganitong punto mainam suriin ang pagsang-ayon ng Senado sa Korte Suprema sa inilabas ng huli na Temporary Restraining Order laban sa pagbubukas ng dollar account ni Corona. Syempre, pagsagka ito ng kampo ni Corona, at ng mga alyado ni Arroyo sa Senado, sa paglabas ng katotohanan. Dapat nang asahan iyan. Pero sa kabilang banda, resulta rin ito ng kahinaan ng prosekusyon na parang namimingwit ng ebidensya. Resulta ito, sa pangunahin, ng pagratsada ng gobyernong Aquino sa kaso.

Ngayon, pilit nagkukumpuni ang gobyernong Aquino sa kapalpakan nito sa paglilitis sa  impeachment. Bagamat hindi napatunayan ang akusasyong P100 Milyong suhol sa mga senador, itinuturo nito ang pwedeng kahantungan ng gobyerno sa desperasyon nito – sa kalagayang mahihirapang makakuha ng sapat na boto ang pag-convict kay Corona. Nariyan ang lihim na pagsiwalat sa mga deposito ni Corona sa bangko. Nariyan ang mga palabang pahayag ni Aquino – bukod pa sa todo-todong propagandang kontra-Corona.

Nitong huli, may naaamoy ang ilang komentarista: Nagluluto ba ng People Power ang gobyernong Aquino laban kay Corona? Pero ang People Power ay hindi lang ang mapayapang pagtitipon ng maraming tao sa isang lugar para sa isang panawagan. Kailangang may matibay na batayang moral ang People Power. Paano magpi-People Power laban kay Corona gayung may special treatment kay Arroyo? Ano ito, People Power para sa mga Cojuangco-Aquino? May prangkisa ba sa People Power si Aquino?

Noong Edsa 2, ang People Power ay resulta ng pagharang ng Senado sa katotohanan –na tumampok dahil malinaw ang mga ebidensya laban kay dating Pangulong Joseph Estrada. Ngayon, hindi tumatampok ang pagharang ng Senado sa katotohanan dahil hindi kasing-lakas ang mga ebidensya laban kay Corona. Sa Edsa 2, ang People Power ay pagkondena sa pagharang sa katotohanan. Ngayon, ang gusto ng gobyernong Aquino, mag-People Power para pagtakpan ang kapalpakan nito sa pagsiwalat ng katotohanan.

Pero posible pa ring mag-People Power ang gobyernong Aquino. Sampal sa mukha at kahiya-hiya para rito na dumulo ang paglilitis sa impeachment sa pagpapawalang-sala kay Corona – at sa gayo’y sa paglakas ng huli. Mabuway man ang mga batayang moral, magagamit ng gobyernong Aquino ang suporta ng dominanteng midya para palabasing “mabuti bersus masama” pa rin ang nagaganap. Hawak nito ang kabang-bayan at ang  mapanupil na kapangyarihan ng Estado. At todo-todo ang pagsuporta rito ng US.

Dalisay ang layunin ng pambansa-demokratikong Kaliwa sa pagsuporta sa impeachment ni Corona: ang tanggalin ang hadlang sa pagpapanagot kay Arroyo. Malinaw ritong iba ang layunin ng gobyernong Aquino sa impeachment. Sumusuporta man ito sa impeachment at tumutuligsa sa kampong Arroyo-Corona, tumutuligsa rin ito, lalung-lalo na, sa kampo ni Aquino. Iginigiit nito ang pagpapanagot kay Arroyo, ang pamamahagi ng Luisita sa magbubukid, at inilalantad ang mga galaw ng gobyerno.

Pinakamahalaga, tuluy-tuloy na pinapasigla ng pambansa-demokratikong Kaliwa ang mga paglaban hinggil sa mga pang-ekonomiyang isyu ng mga mamamayan – na gustong pagtakpan ng gobyernong Aquino gamit ang impeachment. Puro kontra-Corona ang tinututukan ng gobyerno, habang patuloy ito sa pagiging maka-US, maka-kapitalista at maka-asyendero sa mga isyung pang-ekonomiya ng karaniwang tao. Ang masama pa, inilulusot nito ang mga kontra-mamamayang patakaran sa silaw ng impeachment.

Sa tinatakbo ng mga pangyayari, gayunman, lalong nalalantad ang maitim na tunay na motibo, ang bruskong pambabraso, at ang kapalpakan ng kaso ng gobyernong Aquino sa impeachment. Mas malamang kaysa hindi, bubwelta rito ang mga hakbangin nito. Imbes na umani ng suporta sa pamamagitan ng impeachment, mas mahihiwalay sa mga mamamayan ang gobyernong Aquino. Mula sa dating “mabuti bersus masama,” titining na parehong masama ang naglalaban – at ang isa, todong ginagamit ang kapangyarihan.

22 Pebrero 2012

Galing ang magagandang larawan sa A Photo Dialogue. Sana hindi magalit ang mga maykuha. Isa, dalawang kolum ng bagong ka-kolomnista sa Pinoy Weekly na si Luis Maria Martinez.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 134 other followers