Balik-Aral sa ‘Matatag na Republika’

Sa kanyang State of the Nation Address noong 2003, pinatampok ni Gng. Gloria Macapagal-Arroyo ang pangarap-pantasya ng kanyang rehimen na magtayo ng isang ‘matatag na republika’ (strong republic). Sinasabing ang mas ‘malalim’ na paliwanag dito ay isang papel ni Rigoberto Tiglao – dating kadre ng Partido Komunista ng Pilipinas na tumungong mistisismo. Sa rehimen ni Arroyo, nag-aral siyang muli ng burgis-liberal na agham panlipunan sa Japan , salamat sa pondo ng taumbayan. Segunda-klaseng term paper ang resulta: konting Joel Migdal at Benedict Anderson, punung-puno ng ilusyon.    

Nagsimula ang papel sa paggunita na sa Pilipinas itinatag ang unang republika sa Asya – ang Republika ng Malolos. Dito, aniya, kumuha ng inspirasyon ang mga sumunod na rehimen sa bansa. Hindi kataka-takang huwaran ni Arroyo ang Republika ng Malolos. Ayon sa historyador na si Renato Constantino, binuo ang republikang ito sa kalakhan ng mga kinatawan ng mga naghaharing uri na hindi lumahok sa armadong pakikibakang inilunsad ng Katipunan laban sa pananakop ng Espanya sa bansa. Noong naging malinaw na magtatagumpay ang pakikibaka, nagpakilala na ang mga ito bilang pinuno.  

Ganyan din naman si Arroyo. Tahimik siya noong nagsimula at lumakas ang kilusan para sa pagpapatalsik kay dating Pang. Joseph Estrada. Maaalalang mga kasapi ng AnakBayan ang unang humiyaw sa bansa at sa lansangan na patalsikin si Erap – sila na kasama ngayon sa mahigit 700 na pinapatay ng death squads ni Arroyo. Kumalas na lamang si Arroyo kay Estrada noong malakas na ang kilusan para sa pagpapatalsik, at hindi na mapipigilan ang pagmartsa nito patungong tagumpay. Nag-ingay din si Tiglao sa kanyang kolum para sa pagpapatalsik kay Estrada. Iyun pala’y alyado siya ni Arroyo.  

Ayon kay Tiglao, para umunlad ang bansa, kailangan ang isang matatag na estado. At para maging matatag ang estado, kailangang pamunuan ito ng isang grupo ng tao na may malinaw na planong pangkaunlaran at may mga interes na malaya sa interes ng iba pang pwersang pang-ekonomiya at pampulitika sa lipunan. Sa ganitong pakahulugan, aniya, hindi matatag na estado kahit ang pinamunuan noon ni dating Pang. Ferdinand Marcos, kahit naging mapanupil ito sa mamamayan. Syempre, ayon kay Tiglao, ang rehimen ni Arroyo ang pagkakataon ng bansa para magkaroon ng ganitong pamumuno.   

Ilang taon pagkatapos, nasa mainam na posisyon tayo para suriin ang pautot ni Tiglao. Tunay bang malaya sa mga interes ng ibang pwersa sa lipunan ang rehimeng Arroyo? Sa SONA niya ngayong 2006, lantarang pinasalamatan ni Arroyo ang mga pwersang mahalaga sa pananatili niya sa pwesto: ang mga pulitikong pawang nagmumula sa mga naghaharing uring panginoong maylupa at burgesya komprador, at ilang taong militar. Lantaran din ang pagiging sunud-sunuran niya sa mga dikta ng gobyerno ng US sa mga patakaran. Lantaran ang panunuhol nito maging sa pamunuan ng Simbahang Katoliko.  

Interes ng mga pwersang ito ang humuhubog sa mga patakaran ng rehimeng Arroyo. Taun-taon, obligado ang rehimeng maglaan ng malalaking pondo para sa mga alyadong lokal na pulitiko. Napakalaking bahagi ng pambansang budget ang inilalaan nito sa militar at sinasang-ayunan nito ang mga paglabag ng militar sa karapatang pantao. Handa itong tanggalin ang lahat ng balakid sa Konstitusyon para sa todo-todong paghahari at pagsasamantala ng mga dayuhang gobyerno at korporasyon sa bansa. Tiyak, napakarami rin ng pabor na ibinubuhos nito ngayon kay Virgilio ‘Garci’ Garcillano. 

Noon, narinig ko ang mga tauhan ng rehimen na tinutuligsa ang kawalan ng pagtitiwala o cynicism ng taumbayan sa pamahalaan. Isinisisi nila ito sa mga grupong puro paninira diumano ang ginagawa sa gobyerno. Pero kung mayroon mang dapat sisihin ang rehimen sa kawalan ng tiwala rito ng taumbayan, iyan ay walang iba kundi ang sarili nito: Ilang taon matapos ang pangakong ‘matatag na republika,’ wala pa ring ginhawa ang maralita. Taun-taon, puro pangakong napapako ang sinasambit sa SONA. 

28 Hulyo 2006

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Comments

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: