Si Jun Ducat sa Kulturang Popular

May panawagan para sa “kulturang popular” ang maka-Kanang kolumnistang si Alex Magno kaugnay ng kontrobersiyal na pambibihag ni Armando “Jun” Ducat, Jr. noong Marso 28. Aniya, kailangan nating “suriin ang mga kahinaan ng ating kulturang popular na lumikha sa klase ng mentalidad na kumapit kay Jun Ducat. Ang ating kulturang popular, at hindi lamang si Ducat, ay maysakit at may matinding pangangailangan sa isang pagsusuri.” Ang totoo, “sick” ang salitang ginamit niya, na puwedeng isalin sa Filipino bilang “maysakit” o kaya nama’y “baliw”. (“Crackpot” Philippine Star, Marso 31)

Kulturang popular ang sinisisi ni Magno: “Ang baluktot na mga pagpapahalagang nagtulak sa kanya sa insidenteng iyon ay tulad ng humihikayat sa ilan sa ating sambahin ang mga katulad ni Robin Hood – silang mga kriminal na may ginintuang mga puso na pinakikinang sa mga pelikula ni Ramon Revilla, Sr.” Tinutukoy niya ang mga tulad ni Nardong Putik, gayundin ni Ben Tumbling, na sinasabing ibinigay sa maralita ang bahagi ng kinita sa mga gawaing kriminal. “Ang may-lasong ideya na ang kriminal na pangingikil ay makatarungan kung ang mga pakinabang… ay ibinabahagi sa maralita ay muli’t muling lumilitaw sa maraming porma sa madilim na silong ng ating kulturang popular.”

Ang totoo, bahagi si Magno ng koro ng pagkukurong – mula sa Malakanyang hanggang sa mga kolumnista ay – naggigiit na krimeng mali, baluktot, at baliw ang ginawa ni Ducat. Malinaw na sinasabi ng mga opinyong ito na kinokontra nila ang posibilidad na si Ducat ay umani ng simpatya mula sa masa o ituring ng masa bilang kanilang bayani. Marami na ang nagsabing kakaiba ang sitwasyong kailangan pang igiit ng mga lumilikha ng opinyon na krimen at mali ang ginawa ni Ducat, gayong grabe itong hakbangin. Bakit nga ba walang malakas na pagkondena ang madla sa ginawang pambibihag ni Ducat?

Mahalaga ang naging papel ng pamilya ng mga binihag. Mangyari, sa tatawagin marahil na malawakang Patty Hearst Syndrome, maging sila ay nagpahayag ng simpatya at suporta kay Ducat. Hindi sila naniwalang papatayin, ni sasaktan, niya ang mga bata. Noong kasagsagan ng tensiyon, mas takot sa gagawin ng rerespondeng mga pulis ang sinabi nila. Hindi naging tining ang pagtingin nila na, halimbawa, ginamit ni Ducat ang mga anak nila. Para sa kanila, napakabuting tao ni Ducat na susuong sa mga kahirapan para makatulong sa kapwa. Noong nalaman nila ang pambibihag, tila nakuha agad nila na isa na naman itong kakaibang pagbulalas ng saloobin niya sa mga isyung pambansa.

May mga ihinalintulad si Magno kay Ducat, sa usapin ng pangingikil para sa maralita: mga kriminal na diumano’y may anting-anting, tiwaling mga pulitiko, galanteng mga diyos ng sugalan, at – siyempre para kay Magno – mga “komunistang barumbado”. Malinaw, gayunman, na kaiba sa mga ito ang krimen ni Ducat: walang bahaging para sa sarili o organisasyon, bumiktima sa mga maralitang sa kaso ng iba’y inaabutan lang ng nakikil na salapi, isang beses lang ginawa, nagbudyong ng mga panawagang pampulitika, at direktang nagsuong ng buhay ng kriminal sa pagkakadakip. Sa mga kilos-protesta karaniwang maririnig ang mga layunin niya, hindi sa mga pambibihag.

Malinaw kung gayon na hindi tumutugma ang kaso ni Ducat sa hulma ng kulturang popular sa utak ni Magno. Dahil ang ginawa ni Ducat, bukod sa isang krimen, ay protesta – mali at baliw na protesta, kailangang kagyat na idagdag. At bilang protesta, may rekurso ang kultura ng masa para matukoy kung saan ito mali at saan tama. Totoo, walang malakas na pagkondena ang madla sa ginawa ni Ducat at maaaring naampat ang pagsulak nito ng pagkilos ng mga pamilya ng mga binihag. Pero mahirap itong basahin na pagsang-ayon sa ginawa niya. Marahil, alam ng madla na marami pang mas masahol at baliw na krimen sa bansang ito na dapat paglaanan ng galit at protesta.

Alam ng marami kung saan nagmumula ang ginawa ni Ducat: desperasyon kundi man pagkabaliw sa gutom, kahirapan, at kawalan ng pag-asa. Bilang desperado o baliw na protesta, haluan ito ng mali at tama. Tinutuligsa nito ang sistemang nagtitipon ng yaman at kapangyarihan sa iilan habang ang nakararaming bata ay tinatanggalan ng batayang karapatan at pagkakataong makaahon sa kahirapan. Sa pagbabanta sa buhay ng mga nais nitong paglingkuran, gayunman, nakikibahagi rin ito sa pag-atake at kawalan ng pagpapahalaga sa buhay ng tao – ng rehimen at sistemang ito. Humulagpos ito sa pagbabawal sa paglalahad ng protesta, sa paraang kasing-baliw niyang nagbabawal.

Kaya anuman ang pagsusuri niya, nakakaya pang tawanan ni Magno ang naganap. Ibang klase ng protesta ang tatanggal ng halakhak sa mukha ng mga tulad niya.

11 Abril 2007, nalathala sa Pinoy Weekly

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: