Some Sara

Pinapanood ko palangang sikat na ngayong pananapak ni Davao City Mayor Sara “Inday Sara” Duterte sa court sheriff na nagpatupad ng demolisyon ng isang komunidad ng maralitang lungsod, alam ko nang hahatak ito ng negatibong reaksyon mula sa midyang mainstream. Paano, usapin ito ng mga maralitang lungsod, partikular ng mga “iskwater” at sa gayo’y ng pribadong pag-aari. Usapin din ito ng paggamit ng dahas – bagamat nakakaadwang gamitin ang salitang iyan patungkol sa panununtok – ng isang entidad na hindi ang Estado at nang pabor pa man din sa mga maralitang lungsod.

Kaya hindi na kataka-takang lumabas ang mga editoryal na “Inday Sarado” ng Philippine Daily Inquirer at “Disgraceful” ng Philippine Star. Sabi ng una, “lumampas sa hangganan (crossed the line)” si Inday Sara sa ginawa niya. Sabi naman ng ikalawa, “kahiya-hiya at hindi maipagtatanggol na ugali (disgraceful and inexcusable behavior)” ang ipinakita niya. Hindi pa nakuntento, umabante ang ikalawa sa tila pagpanawagan ng pagsasampa ng kasong kriminal at paghahain ng “citation for contempt” sa meyor.

Pagbanat sa Kaliwa ang pamamaraan ng Inquirer. Tila sinasabi nito na isang paglabag sa karapatang pantao ang ginawa ni Inday Sara – na isang pagbaluktot sa kahulugan ng praseng iyan. Dapat Estado ang nagpatupad at pulitikal ang motibasyon ng isang hakbangin para matawag na paglabag sa karapatang pantao. Para sa ganyang krimen naimbento ang praseng iyan. Sa kasabikan ng editoryal na bumanat sa Bagong Alyansang Makabayan o Bayan, na tila pinapalabas na wala nang karapatang tumuligsa sa mga paglabag sa karapatang pantao dahil sumang-ayon sa ginawa ni Inday Sara, hindi na nito inalam ang eksaktong kahulugan ng prase.

Syempre, kapag tinatalakay ang ganitong mga pangyayari, gagawa at gagawa ng paraan ang Inquirer na bitawan ang paborito nitong pahayag: “Hindi mapapangatwiranan ng layunin ang pamamaraan (the end… never justifies the means).” Na isang madaling palusot para hindi na mag-isip ng ibang pamamaraan para makamit ang magandang layunin – at hindi na nga mag-asam ng magandang layunin. O, sa kaso ni Inday Sara, para hindi na pansinin ang positibong nagawa at magpakatali na lang sa pamamaraang pinili. Totoo, pwedeng pinahinto na lang niya nang mapayapa ang marahas na demolisyon. Pero sa pagsapak sa nagpapatupad nito, ginusto man niya o hindi, mas malakas ang pahayag na nalikha niya.

Pinakamahiwaga sa lahat, humahalaw ang editoryal ng kakaibang aral mula sa karanasan ng bansa sa batas militar. Ayon dito, ginigising ng pagdiriwang sa ginawa ni Inday Sara ang “mga tendensyang pasista sa marami as atin.” Pag-amin ba ito ng Inquirer na may tendensyang pasista ito? Aba’y hindi na kailangan. Napaka-ahistorikal ng ganitong paghalaw umano ng aral mula sa kasaysayan. Maliban na lang siguro sa mga maka-Kanan sa panggitnang uri, na siyang pinagmulan marahil ng sumulat ng editoryal, hindi naman itinuring si Ferdinand Marcos ng sambayanan na “tagapaghiganti ng mga mamamayan na nagbibigay ng pisikal na parusa sa mga humahadlang dito.” Nariyan ang panganib ng ipagkamali ang pananahimik noong batas militar na pagsang-ayon at pagsuporta.

Kung pagbanat sa Kaliwa ang pamamaraan ng Inquirer, paggigiit naman ng Kanan ang sa Star. Malinaw ang mga hakbanging gusto nitong gawin ni Inday Sara: ipatupad ang mga batas laban sa pag-iiskwater, mang-akit ng mga mamumuhunan, pangunahin sa pamamagitan ng pagpapakitang mapoprotektahan ang karapatan sa pag-aari ng mga ito – at sa gayo’y paghihigpit nga sa mga iskwater. Retorika na ang iba, ginagamit para patampukin ang mga naunang hakbangin: dapat magbigay ng disenteng pabahay, ng mas mahusay na edukasyon at ng disenteng trabaho sa maralita dahil hindi sapat ang regular na limos o dole-out lang.

Kung magsalita ang Star, akala mo’y kahapon lang ipinanganak ang mga mambabasa nito – o kaya naman ay ito ang kahapon lang ipinanganak. Luma na ang pormula ng pag-unlad na sinasabi nito, hindi lang sa Davao kundi sa buong bansa. Kung nagkalat man ang mga iskwater, iyan ay hindi dahil maluwag sa pagpapatupad sa batas ang mga lokal na pamahalaan, kundi dahil sa matinding kahirapan at kawalang-trabaho sa kanayunan – patunay ng pagkabigo ng nasabing pormula na magdulot ng kaalwanan sa mga maralita. Sa kabila ng matagal nang pagpapatupad ng mga patakaran na ayon sa ganitong balangkas, walang maipagmalaki ang editoryal na kahit katiting na tagumpay, kahit pa mayabang itong nangangaral.

Nagpokus ang Star sa kwento ng abang court sheriff na tumutupad lang sa kanyang tungkulin laban sa aroganteng meyor na gustong maging popular. Ang gobyerno at sistema ang dapat pangunahing managot sa demolisyon ng mga kabahayan ng maralita. Pero ang katotohanan, sa mga demolisyon ay may nasasaktan – ang mga maralitang lumalaban sa pagwasak sa kanilang tirahan at ang mga kapwa-maralitang inupahan para wasakin ang mga tahanan ng una. Bagong larawan ang tumampok sa ginawa ni Inday Sara: ang kagyat na responsable sa demolisyon ang nasaktan – na kakaiba sa sitwasyong laging maralita lang ang nasasaktan.

Sa ganitong pagbasa, dalawang bahagi ng iisang kabuuan ang mga editoryal ng Inquirer at Star. Hindi sila magkabangga, kundi magkasangga. Higit pa siguro sa pasibong kinakatawan, aktibong nililikha ng ganitong mga editoryal ang anti-Kaliwa at maka-Kanan na opinyong publiko sa bansa. Makikita sa daloy nila ang paggana nila: ang pagpapakitid at pagpapamanhid ng isip para magpokus lang sa ginawa ni Inday Sara mula pa nga sa perspektibang ligal, at ni hindi sa perspektiba man lang ng mga agham panlipunan, halimbawa.

Kinikilala ng dalawang editoryal na popular ang ginawa ni Inday Sara, pero hindi man lang pinagmunian kung bakit. Higit pa sa partikular na pagpapatigil sa demolisyon at umano’y pagiging maluwag sa mga iskwater – na laging akusasyon sa mga lokal na gobyerno ng mga maka-Kanang mayaman at pakiwaring mayaman – nagtatakda ang ginawa ni Inday Sara ng pamantayan para sa lahat ng meyor at opisyal ng gobyerno, hanggang kay Pres. Benigno “Noynoy” Aquino III. Popular ang ginawa ni Inday Sara dahil taliwas ito sa sunud-sunod na marahas na pagwasak ng gobyernong Aquino sa kabahayan ng mga maralitang lungsod para sa mga proyektong “pangkaunlaran” ng malalaking burgesya-komprador.

Popular ang ginawa ni Inday Sara kaya ramdam sa mga editoryal ang desperasyon. Eksaherado ang mga titulo: “Inday Sarado” na para bang bugbog-sarado talaga ang pinagsasapak, “Disgraceful” na kulang na lang sabihan ng “makapal ang mukha” o “walang-hiya” si Inday Sara. Madiin ang pagkondena nila at pangangaral. Hindi nila pwedeng palampasin ang paggamit ng pwersa pabor sa maralita at ang paglalagay sa alanganin ng karapatan ng iilang mayayaman na mag-ari ng lupa at “paunlarin” ang mga ito – kahit pa mangangahulugan ito ng pagtataboy sa maraming maralita sa lalong kahirapan. Pero ibang bagay pa kung makakahikayat sila sa mga maralitang sangkot sa tunggalian para sa paninirahan.

Sabi ni Inday Sara, “not my best moment” ang nasaksihan ng bansa. Anu’t anuman, sa mga isyu ng maralitang lungsod, ang hindi “best” na ipinakita niya ay malayong better sa “best” na ipinapakita ni Noynoy.

10 Hulyo 2011

Galing ang mga larawan dito.

Nakakapagpaisip na mga punto hinggil sa ugnayan ng rasismo at pagsasamantalang kapitalista sa US. Pagtatasa sa rekord sa Kongreso ni Rep. Gloria Macapagal-Arroyo, mula sa tanaw ng progresibong kongresista.

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: