Tsismis, Tatak-Tiglao

Kung mahigpit lang ang paghusga ng Philippine Daily Inquirer sa tama at mali para sa bansa, hindi na sana napapabasa pa ni Rigoberto D. Tiglao ang mga opinyon niya sa madla. Naglingkod siya mula simula hanggang dulo sa rehimeng Arroyo bilang “pilosopong pampulitika” na kumatha ng “Matatag na Republika” bilang gabay o pagbibigay-katwiran nito sa mga patakarang kontra-mamamayan at pasista. Maipapakitang tugma, kung hindi man nagmumula, sa pagteteorya niya ng “Matatag na Republika” ang Oplan Bantay Laya 1 at 2 ng rehimen – na nagdulot ng napakaraming paglabag sa karapatang pantao, kasama na ang mga ekstrahudisyal na pagpaslang at pagdukot sa mga aktibista at mga tagasuporta nila.

Pero parang laging mauubusan ang Inquirer ng kolumnistang kontra-Kaliwa – at tila iyan ang pagkakatulad ng marami sa kanila. Kaya katulad ng ABS-CBN kay Noli de Castro, kahit nagsilbing propagandista ito ng kampanya ni Noynoy Aquino sa pagkapangulo – na tumuntong sa malawak na suklam ng sambayanan sa rehimeng Arroyo – niyakap ng Inquirer ang isang dating anak nito na naglingkod sa rehimen nang buung-buo.

Kaya heto ang “Secrets of the Communist Party,” kolum ni Tiglao kung saan isinisiwalat niya, batay sa isang libro ni “Dr. Mario Miclat” ang “marami sa mga lihim na salik na nag-ambag sa paglakas ng isa sa pinakamalalaking problema ng ating bansa: ang Communist Party of the Philippines.” Pansining kailangang may “Dr.” sa simula ng pangalan ni Miclat – para magmukha itong kagalang-galang kahit pa ayon sa isang rebyu ay siya ang dapat kumuha ng serbisyo ng doktor. “Lihim na salik” dahil hindi rin maikaila ni Tiglao, para magmukhang balanse kahit paano, ang mga hayag na salik: malawakang kahirapan, kawalang-hustisya, pambubusabos. “Isa sa pinakamalalaking problema ng ating bansa” ang turing niya sa CPP kahit hindi pa naman ito namuno sa bansa at di-hamak namang mas malaking problema ng bansa ang rehimeng Arroyo – kahit hindi iyan aaminin ni Tiglao.

Pumili si Tiglao ng dalawang karakter sa libro ni Miclat na papatampukin. Ipinapahaging niyang ang isang “Herz” ay nangwasak sa buhay ng libu-libong kabataan at isinubo sila sa kamatayan sa pamamagitan ng mga di-patas na barilan. Pero burgis na raw ang pamumuhay nito ngayon sa Canada kahit pa tumutuligsa pa rin ang dyaryong inilalathala nito sa gobyerno ng Pilipinas. Ang pinuno naman ni “Herz” na si “Goldie” ay si Prop. Monico Atienza, na nag-utos ng pagpaslang sa isang pinaghinalaang ahente ng militar pero “malamang na hindi (unlikely)” ayon kay Miclat at sang-ayon si Tiglao. Sinabi niyang ilang buwang naging comatose si Atienza – na namatay matapos ang maraming taon ng pamumuhay na mag-isa, “malungkot at mahirap (despondent and destitute)” sa maliit na sweldo ng isang propesor sa pampublikong unibersidad.

Madaling makita ang layunin ni Tiglao sa pagpili sa dalawang karakter: gusto niyang takutin ang mga mambabasa niya, lalo na ang mga kabataang pumipili ng tatahaking landas sa buhay, para huwag piliin ang buhay na niyakap ng dalawa. Nagpapahamak ng buhay o tahasang pumapatay ang mga Komunista. Huwag na nating kwestyunin ang palagay na ang mga kabataan ay walang sariling pag-iisip at nalilinlang ng kung sino para yumakap sa mahirap at masalimuot na buhay. Huwag na nating kwestyunin ang palagay na mali ang pagpatay sa nasabing ahente ng militar kahit pa halimbawa’y nagdulot na rin ito ng pagkamatay ng iba. Ang mga Komunista, kung hindi ipokrito (namumuhay nang marangya kahit patuloy sa pagiging kritikal sa sistema) ay tinatamaan ng kung anong kamalasan o karma (nagiging mahirap at malungkot) dahil sa pagyakap sa Komunismo. Hindi bale nang mas mainam na ang sosyalistang sosyal kaysa sa sosyal na hindi at buong-buhay na pinahirapan si Atienza ng malupit na tortyur na ginawa sa kanya ng militar ng diktadurang Marcos.

Kaninong buhay kaya ang inihahain ni Tiglao na dapat pamarisan? Syempre pa, iyung kanya. Tumalikod siya sa CPP matapos maghasik mula sa loob ng pagkwestyon sa malakolonyal at malapyudal na moda ng produksyon sa bansa. At nasaan na nga ba siya ngayon? Sa bandang dulo ng rehimeng Arroyo, naging embahador siya sa Greece, isinabuhay ang pangarap niyang “basahin si Socrates sa orihinal” na Griyego. Maaaring nagawa niya ang mga krimeng ibinibintang niya kina “Herz” at Atienza, pero tiyak na hindi siya mahirap tulad ni Atienza. Hindi rin siya ipokrito tulad ni “Herz” dahil talaga namang kampeon siya ng mapagsamantala at marahas na sistemang nagpapayaman sa kanya. At nito ngang huli, matapos gawin ang lahat ng kabalbalan sa ilalim ng rehimeng Arroyo, iginagalang na kolumnista pa ang bagsak niya sa pinakamabentang dyaryo sa bansa – malinaw na dahilan para hindi na maniwala sa karma.

Parang sirang plaka na ang mga paninira kay Jose Maria Sison na inilahad niya. Ayon nga sa manunulat na si Ina Silverio-Gargar, “Humahantong ang mga umaatake kay [Sison] sa paninira sa puri niya dahil patuloy silang nabibigo sa pagsisikap nilang tanggalan siya ng kredibilidad at patunayang mali ang lahat sa Kilusang pinag-ambagan niyang buuin at patuloy niyang binibigyan ng gabay at inspirasyon sa pamamagitan ng kanyang mga libro at talumpati at iba pang sulatin.”

Pero patulan natin nang kaunti ang paninira ni Tiglao. Todo-paniwala siya sa kwento ni Miclat na matapos daw masaksihan ni Bernabe “Kumander Dante” Buscayno, dating lider ng New People’s Army, na awayin ng misis ni Sison si Sison dahil sa “pambababae,” humagulgol itong parang bata. Tinanong daw nito si Sison, na parang sa isang pelikula lang: “Ilang mahusay na kasama na ba ang pinarusahan natin ng kamatayan dahil sa oportunismong sekswal?”

Madaya at mapanlinlang dito si Tiglao. Pinalaganap na niya ang kwento ni Miclat bago nanawagan kay Buscayno na linawin kung totoo ang kwento. Maaaring saklaw ng “oportunismong sekswal” ang panggagahasa, na kahit sa mata ng iba sa lipunan ay pwedeng parusahan ng kamatayan, gayundin ang konsenswal na pagtatalik o pagrerelasyon. Kahit sa kwento nina Miclat at Tiglao, mukhang ang huli ang akusasyon kay Sison, pero hindi na nila ito gustong pag-ibahin pa sa panggagahasa para matawag na “oportunismong sekswal” at palabasing napakasama ni Sison sa pagpaparusa sa iba. Kaya nga kaduda-duda ang buong eksena.

Todo-paniwala rin si Tiglao sa kwento ni Miclat na ang CPP ang responsable sa pagbomba sa miting de avance ng Liberal Party sa Plaza Miranda noong 1971. Kahit pa halatang nagdadrama na naman si Miclat sa pagsasabing may ipinatago sa kanyang dalawang granada bago ang nasabing pagbomba na sa paniwala niya’y ang mismong ginamit doon, sige lang si Tiglao sa paniwala. Ilang beses nang itinanggi ni Sison at ng mga kapanalig niya nang may malinaw na mga batayan ang akusasyong ito. Pero gustong paniwalaan ni Tiglao si Miclat kahit pa si Juan Ponce Enrile, dating kanang kamay ni Marcos, na mismo ang umamin, pagkatapos ng Edsa 1, na ang diktador nga ang nasa likod ng pagbomba. Parang gusto ring palabasin ni Tiglao na okey lang noon kay dating Sen. Benigno Aquino na bombahin ng mga Komunista ang mga kaalyado niyang si Sen. Jovito Salonga at iba pa.

Hindi ko kilala si Miclat, pero isang sanaysay pa lang niya ang nabasa ko dati, naisip ko nang baka may problema siya. Pero hindi ito alintana ni Tiglao, kahit ang eksaherado at dramang-dramang pagkukwento ni Miclat. Sakay lang siya nang sakay, o mas tama sigurong sabihing gamit lang siya nang gamit dahil manggagamit siya. Hindi naman katotohanan ang pakay niya, kundi ang pagbaluktot dito – hindi ang pag-unawa sa CPP kundi ang paninira rito. Kahit may sira ang pinaghuhugutan niya, ayos lang, basta makapanira sa pinupuntirya. Sa dulo, hindi kailangang maging miyembro ng CPP para makaligtas sa mga panloloko niya. Sapat na ang kritikal na pagsusuri, at pwede rin naman kung may kaunting simpatya.

14 Disyembre 2010

Galing ang mga imahen sa ANewBody.

Matapos ang Philippine Blog Awards, back to our regular programming tayo.

Malapit na ang Pasko pero parang ayaw pang magbakasyon ng mga isyu. Nagpapakana ang mga neoliberal sa Unibersidad ng Pilipinas para maliitin at tabunan ang matagumpay na students’ strike sa pagpapatampok ng pang-akademikong rekord ng isang mahusay na lider-estudyante. Heto ang sagot nina Rafael Anton Dulce, Mykel Andrada at Gerry Lanuza.

Kakatwang gimik ng mga estudyanteng British sa protesta laban sa mga budget cut sa edukasyon sa kanilang bansa: mga librong parang panangga. Nakakaaliw naman ang paggunita ni Spurious sa mga palaisip sa dating unibersidad. Kay Curate ko naman nalaman na may panawagan sa mga maka-Kaliwang manunulat na maka-Obama pa rin ang ibang maka-Kaliwang manunulat.

Dalawang magandang sulatin tungkol sa kanser: kay Eloisa Stuart-Amador at Carol P. Araullo. May kanser pala ang maalamat na mang-aawit na Aprikano-Amerikanong si Aretha Franklin.

Basahin ang salaysay ng tunay na nangyari sa biologist na si Leonardo Co sa Kananga, Leyte na nagdulot ng pagkamatay niya. Mahusay na kolum ni Conrado de Quiros tungkol sa pagpapalaya sa Morong 43. Ang sarap magrali para salubungin sila paglabas sa kulungan! Inilantad naman ni Tariq Ali ang pagiging konserbatibo ni Liu Xiaobo, na gagawaran sana ng Nobel Peace Prize.

I Just Need Somebody to Blog

Gaya siguro ng alam na ng marami sa mga mambabasa ng blog na ito, nominado ang Kapirasong Kritika sa Philippine Blog Awards – finalist daw para sa Readers’ Choice!

Halu-halo ang pakiramdam ko sa nominasyong ito. Hangga’t maaari, ayaw ko sanang lumahok sa kumpetisyon ng paramihan ng boto, dahil pakiramdam ko eh mang-aabala pa ng iba para sa blog na ito. Pero nominado lang kasi ako, hindi ang award-giving body.

Sa inisyal, ang layunin ko lang naman sa paglahok ay dumami ang may-alam ng blog na ito at ang nakakabasa ng mga pagsusuri rito na sinisikap kong maging progresibo. Bonus na lang – at ni hindi nga maksimum na layunin – kung mananalo pa ng award.

Kaya sobrang nakakataba ng puso – that is so Cristy Fermin! – na makita ang todong pagsuporta ng mga kasama at kaibigan sa Facebook sa blog na ito. Maraming salamat! Maraming salamat sa pagkakampanya sa FB sa gitna ng kawalan ko ng account doon!

Sa kabilang banda, namamalayan kong hindi ko dapat isiping para sa akin o sa blog na ito ang pagboto ng mga tao. Nakikita ko ang mga komento sa FB – na ang gusto ng mga bumoboto ay magpanalo ng nagsusulat sa wikang Filipino at ng blogger na aktibista.

Kaya narito ang paraan para iboto ang blog na ito: I-like ang account ng Philippine Blog Awards sa FB tapos puntahan ang album na ito, i-click ang screencap ng Kapirasong Kritika na ikatlo mula sa kaliwa, tapos i-like ang larawan. Ganoon lang po kadali! Hehe.

Maraming salamat ulit sa lahat ng bumoto! Sobrang nakakatuwa ang suporta, naiisip ko tuloy na sana, maasahan ko pa rin ang pagboto ninyo kapag sumali na ako ng singing contest sa TV. Iyun po talaga ang tunguhin ng lahat ng pagba-blog na ito! Hehe.

07 Disyembre 2010

Galing ang larawan dito.

Wage Against the Dying of the Light

Nitong Nobyembre 30, Araw ni Andres Bonifacio, nagrali ang mga manggagawa kasama ang mga kawani ng gobyerno at iba pang sektor ng lipunan. Ang panawagan nila: makabuluhang dagdag-sahod.

Kahit parang masyadong pormal, mahalaga ang salitang “makabuluhan” – malaki-laki, signipikante, substansyal. Nagbibigay kasi ang gobyerno ng dagdag-sahod, pero maliit – o, sa salita ng mga manggagawa, barya-barya at mumo. Halimbawa ang P22 dagdag sa minimum na sahod sa National Capital Region na inaprubahan nitong Hunyo. Kahit ang maka-kapitalistang Trade Union Congress of the Philippines na nagpetisyon sa gobyerno para sa dagdag-sahod na ito, kinondena ang liit ng umentong ito. At ito na ang pinakamataas na umento sa lahat ng rehiyon sa bansa sa huling bugso ng dagdag-sahod na ipinatupad ng gobyerno. Hindi ang ganitong dagdag-sahod ang gusto ng mga manggagawa – at hindi rin iyung rehiyon-por-rehiyon at maraming eksempsyon tulad ng nagaganap ngayon, kundi iyung across-the-board sa buong bansa, kaya ginawang batas ng pamahalaan kung maaari.

Maraming salita at prase ang sumusulpot kapag pinag-uusapan ang dagdag-sahod para sa mga manggagawa. Nariyan ang “nakabubuhay na sahod (living wage)” at “disenteng sahod (decent wage).” Kapag ibinigay ba ang hinihiling na makabuluhang dagdag-sahod, matatawag nang ganito ang sahod ng nakakaraming manggagawa? Hindi pa rin, dahil napakalaki ng kailangan para mailapit ang kasalukuyang minimum na sahod (P404 sa NCR) sa sinasabi ng mismong gobyerno na kailangan ng isang karaniwang pamilyang Pilipino para mabuhay nang disente (P957) – at hindi pa ganyan ka-makabuluhan ang dagdag-sahod na hinihingi ngayon ng mga manggagawa. Dagdag pa riyan at mas mahalaga, batay sa pang-ekonomiyang kalagayan at mga istruktura sa bansa, malabong magkaroon ng nakabubuhay o disenteng sahod ang nakakaraming manggagawa sa sistemang ito.

Nariyan din ang “makatarungang sahod (just wage).” Ang unang tanong: mayroon bang makatarungang sahod para sa mga manggagawa sa ilalim ng kasalukuyang sistemang panlipunan? Ang sagot: wala. Iyan ang ipinapakita ng ekonomiyang pampulitika, partikular ng mga sulatin nina Karl Marx at Friedrich Engels – na nakabatay sa pagsasamantala sa mga manggagawa ang sistema ng pagpapasahod. Sa loob ng buong araw nilang pagtatrabaho, may yugto – sa oras at dami ng paggawa nila – na nalilikha na nila ang halagang ipapambayad sa kanila o ipapasahod sa kanila. Pagkatapos, ang iba pang halagang nililikha nila ay hindi na sa kanila mapupunta, kundi sa kapitalista at iba pang naghaharing uri. Mas maliit ang halagang napupunta sa mga manggagawa kaysa sa napupunta sa kapitalista at mga naghaharing uri – at walang katarungan sa ganitong kalakaran.

Para saan kung gayon ang kahilingan ng mga manggagawa para sa makabuluhang dagdag-sahod – kung hindi rin lang naman ito magdudulot ng nakabubuhay, disente o makatarungang sahod? Mas tukoy at tiyak ang gusto ng mga manggagawa, higit sa naunang mga prase o salita: kagyat na ginhawa, matapos ang sunud-sunod na taon ng pagtaas ng presyo ng mga batayang bilihin at pagliit ng tunay na halaga ng sahod. Ayon nga sa Ibon Foundation, P5.00 lang ang itinaas ng tunay na halaga ng sahod sa loob ng mahigit siyam na taon ng paghahari ng rehimeng Arroyo. Batay sa mga presyo noong 2000, P242 lang ang halaga ng P404 minimum na sahod ngayon sa NCR, habang P237 naman ang halaga ng P250 minimum na pasahod noong nagsimula ang rehimeng Arroyo. Mahigit isang dekada ng nabansot na sahod – ito ang reyalidad sa likod ng pantasya ng pag-asenso basta kumayod.

Sa ilalim ng sistemang kapitalista, pinagsasamantalahan ang mga manggagawa – at ang eksaktong porma nito, na tinuklas ni Marx, ay ang paghuthot sa kanila ng labis na halaga (surplus-value). Sa pondo ng labis na halaga na likha ng mga manggagawa kinukuha naman ng kapitalista ang kanyang tubo. Sa transaksyong ito, hindi interes ng kapitalista at ng sistemang kapitalista na ibigay sa mga manggagawa ang kailangan ng huli para paunlarin ang sarili at pamilya. Ang interes lang nila ay ang magkamal ng malaking tubo – at sa gayo’y ibigay sa mga manggagawa ang pang-araw-araw na pangangailangan lang para makabalik sa trabaho kinabukasan at basta-mabuhay ang susunod na salinlahi ng mga manggagawa. Hindi binubusog ang mga manggagawa ng bahagi ng labis na halaga, kundi binibigyan lang ng napakaliit na bahagi nito – lalo na kung ihahambing sa tubo ng kapitalista.

At mas matindi ang pagsasamantala ng mga kapitalista sa mga bansang katulad ng Pilipinas na atrasadong agrikultural at pre-industriyal. Sa mga bansang ito, walang industriyalisasyon na magbibigay sa mga mamamayan ng dumaraming trabaho. Walang tunay na reporma sa lupa na magpapamahagi ng lupa ng iilang panginoong maylupa sa mga mamamayan para sakahin ng huli. Ang resulta: may napakalaking hukbo ng mga walang trabaho at walang kabuhayan – na, sa kanilang presensya, ay nandirigma sa mga may trabaho. Kinakayang baratin ang sahod ng mga manggagawa dahil kung aangal sila ay pwede silang palitan ng napakaraming handang tumanggap ng kahit mas mababang sahod pa. Hindi man totoo ang panakot ng mga kapitalista na mangangahulugan ang makabuluhang dagdag-sahod ng tanggalan, nagbibigay ito ng hilakbot dahil sa ganitong sitwasyon.

Sa pagpasok ng neoliberalismo, simula noong dekada ’80, pinaasta ang mahihirap na bansang katulad ng Pilipinas bilang mga tagabenta o bugaw ng lakas-paggawa, kung saan mananalo ang pinakamura – at sa gayo’y pinakasiil din – ang lakas-paggawang iniaalok. Maraming hakbangin ang ginawa: Binasag ang pambansang minimum na pasahod sa pamamagitan ng rehiyunalisasyon noong 1989 – para mas makatipid ang mga kapitalista sa labas ng NCR. Pinalaganap ang kontraktwal na paggawa, na syempre’y mura, sa pamamagitan ng mismong Labor Code ng 1989. Kinonsentra ang manupaktura na siyang tradisyunal na gulugod ng kilusang paggawa sa mga engklabong pang-ekonomiya kung saan mahigpit ang pagmanman at brutal ang pagsupil sa mga aktibidad ng mga manggagawa. Sinusupil at dinadahas sa layuning durugin ang kilusang paggawa sa bansa.

Napakalakas ng mga pwersang kabangga ng mga manggagawa sa paglaban para sa makabuluhang dagdag-sahod. Ang mga sinasabi ng mga ekonomista at iba pang “eksperto” sa ekonomiya kontra sa dagdag-sahod ay palamuti, pampaganda lang sa brutal na paggigiit ng mga kapitalista sa karapatan nilang magsamantala, magkamal ng tubo, at gawing busabos ang mga manggagawa. Hindi talino ng mga “eksperto” o galaw ng pamilihang “malaya” ang nagpapasya sa dagdag-sahod – bagamat ito ang gustong palabasin ng mga naghahari at bayaran nila. Tunggalian ng mga manggagawa-mamamayan at kapitalista ang nagpapasya. At dahil mas malakas sa lipunang ito ang mga kapitalista, grabeng pagsisikap ang kailangan ng mga manggagawa para makamit ang kahit man lang dagdag-sahod na makabuluhan – patunay, muli, na ang kailangan nilang gawin sa lipunang ito ay palitan.

02 Disyembre 2010

Galing ang mga larawan ni Cobra Commander dito, dito at dito.

Namatay na pala si dating Rep. Hortensia Starke, kritiko ng diktadurang Marcos pero numero uno sa paglaban sa reporma sa lupa. Sabi raw niya noong nabubuhay: “Ang lupa mo ay parang paborito mong damit. Kapag inalis sa iyo, para kang hinubaran.”

Heto ang isa, dalawang paliwanag ni Nato Reyes sa kontrobersyal na WikiLeaks at sa halaga ng impormasyong isinisiwalat nito para sa sambayanang Pilipino. Isang panimulang pagsusuri sa mga isiniwalat ng WikiLeaks.

Mahalagang link: imbentaryo ng mahahalagang eskandalong kinasangkutan ng mga negosyante, kahit pa sa konteksto ng pagyayabang ng Philippine Daily Inquirer.

Istruktural daw ang ugat ng suliranin sa karapatang pantao sa bansa, sabi ng hepe ng Commission on Human Rights na si Etta Rosales. Puro palusot! Parang narinig na natin dati iyan, sinasabi sa ilalim ng rehimen ni Gloria Macapagal-Arroyo.

Sana gumawa ang mga graphic/visual artists ng ganito ngayon, kahit parang nage-editoryal sa mga mayor na isyu, nagbibigay ng kontemporaryong dating sa mga bayani ng sambayanan, at iba pa. Mayroon namang Facebook para lumaganap at blogs para magtagal sa ere.

I Can’t Strike This Feeling Any Longer

Usap-usapan ngayon sa alternatibong midya ang pagpoprotesta ng mga estudyante ng mga State Colleges and Universities (SCUs), tampok ng Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas, sa itinutulak ng rehimeng Aquino na pagkaltas sa badyet ng mga paaralang ito. Lumalabas na isang porma ng protesta ang tinatawag ng mga kalahok na “strike” o welga. Mas mataas ang antas ng militansya nito kumpara sa mga nakaraang porma ng protesta tulad ng walkout sa klase, boykoteo, at paglulunsad ng rali. May konotasyon ito ng aktibong paghadlang sa normal na operasyon ng mga pamantasan para magprotesta.

Anuman ang itawag, pagtigil ang welgang ito sa pag-aaral ng mga estudyante at pagtuturo ng mga guro para iprotesta ang sa mas malawak na pagtingin ay pumipigil sa makabuluhang edukasyon sa mga pamantasan. “Makabuluhang edukasyon” hindi lang sa pakahulugang kinakaltasan ang badyet para sa kasalukuyang edukasyon, kundi sa pakahulugan ding pinapakitid sa mga aralin at kursong kagyat na papakinabangan ng Negosyo ang ibinibigay na edukasyon ngayon – penomenong kaakibat ng nauna. Pinapakitid na nga ang saklaw ng edukasyon ngayon, kinakaltasan pa ang badyet nito.

Kaugnay ng pagtigil na ito sa pag-aaral ng mga estudyante at pagtuturo ng mga guro ang isa pang, o ibang klaseng, pag-aaral – ang pag-aaral sa pagpigil sa makabuluhang edukasyon sa kasalukuyan. Ang una ay nakasalalay sa, at kinakatangian ng, ikalawa. Hindi ito walang-utak na protesta, o “mindless protest” gaya ng tiyak na ibabansag ng mga komentarista ng midyang mainstream kapag hindi na nila magawang hindi ito pansinin. Punung-puno ang welgang ito ng pag-aaral, nakasalalay ito sa pag-aaral, sa tunay na sanhi ng mga suliranin ng edukasyon sa kasalukuyan. Dapat tayong makinig.

Kung susuriin, ipinagpapatuloy lang ng rehimeng Aquino ngayon ang padron ng mga naunang rehimen sa paglalaan sa badyet ng pamahalaan, na mas magandang tinatawag ng ibang “kabang-bayan.” Kinakaltasan ang badyet sa edukasyon at iba pang serbisyong panlipunan habang ibayong pinapalaki ang para sa pagbabayad sa utang panlabas at para sa militar – na, bukod sa nangangahulugan ng militarisasyon ay pagkakataon ng kurakot para sa matataas na opisyal-militar. Diyan din mapupunta ang bulto ng kabang-bayan, sa kabila ng pagpapanggap ng rehimeng ito: sa katiwalian.

Sa kanyang sanaysay na “The Policy of ‘Neoliberal’ Globalization and Worsening Economic Crisis in the Philippines,” inugat ni Jose Maria Sison ang ganitong moda ng pagbabadyet ng mga gobyerno ng mga bansang katulad ng Pilipinas, sa kasalukuyang porma nito, sa neoliberalismo. Aniya, bilang tugon sa kombulsyon ng krisis ng labis na produksyon sa buong mundo noong dekada 1970, sinisi ang suliranin ng istagplasyon sa Keynesian at sosyal-demokratikong interbensyon ng Estado na umano’y nagpapataas sa gastos sa mga serbisyong panlipunan at sa sahod ng mga manggagawa.

Aniya, simula dekada 1980, “para kamtin ang ‘neoliberal’… na layunin, naglunsad ang mga Estadong imperyalista sa pamumuno ng US ng walang patid na pag-atake sa pinaghirapang-kamting mga karapatan ng uring anakpawis sa seguridad sa trabaho, pag-uunyon at mga benepisyong panlipunan. Pinababa ang antas ng sahod. Sa kalakhan, pinalitan ang regular na mga trabahong full-time ng mga trabahong part-time. Kinaltasan o tuluyang tinanggal ang mga di-tahas na sahod sa porma ng social insurance, medikal na insurance, benepisyong pang-edukasyon at mga serbisyong panlipunan.”

Dito maiuugnay ang isa pang pinag-uusapang welga: ang bantang ilunsad ng mga manggagawa ng Philippine Airlines. Mahigit 2,600 manggagawa ang matatanggal dahil ia-outsource ang kanilang trabaho sa ibang ahensya – na pawang pinaghihinalaang pag-aari rin, tulad ng PAL, ni Lucio Tan. Ganito ang mangyayari: matapos matanggal sa trabahong regular, muli silang tatanggapin sa parehong trabaho sa PAL bilang mga kontraktwal. Mula sa pagkakaroon ng unyon bilang mga manggagawang regular, mahihirapan na silang makapag-unyon kapag naging mga kontraktwal na sila.

May mga puntong dagdag pa si Solita Collas-Monsod. Aniya, nakaugat sa mga maling desisyon ng PAL ang “pagkalugi” ng kumpanya noong 2008 at 2009, hindi sa gastusin sa mga manggagawa. Kahit sa mismong paliwanag ng PAL, maliit lang ang matitipid nito sa pagtanggal sa mga manggagawa – at lalong maliit kung ikukumpara sa mga pagkaluging idinulot ng mga maling desisyon nito. Sa ganitong pagsusuri, pagbuwag sa unyon talaga ang layunin ng planong tanggalan at kontraktwalisasyon sa PAL: union-busting – na ayon sa batas ay ligal paglunsaran ng welga ng mga manggagawa.

At isa nga ang kontraktwalisasyon sa mga porma ng tinatawag na “neoliberal na atake” sa mga manggagawa at sa kilusang paggawa sa Pilipinas. Bukod sa pinapababa nito ang sahod at benepisyo ng mga manggagawa, at pinapahaba rin ang oras ng pagtatrabaho nila, hinahadlangan nito ang pag-uunyon nila. Mangyari, wala halos ligal na sagka sa mga kapitalista sa pagtanggal sa mga manggagawang kontraktwal. Ligtas nang sabihing mas maraming manggagawa sa bansa ngayon ang kontraktwal kaysa regular – sa pangunguna ng malalaking kapitalista, mga malls, at special economic zones.

Inilarawan ni Pierre Bourdieu ang epekto ng pagpapatupad ng utopyang neoliberal: “Una, ang pagwasak sa lahat ng kolektibong institusyong may kakayahang kontrahin ang mga epekto ng mala-impyernong makina, pangunahin iyung sa Estado, na siyang sisidlan ng lahat ng unibersal na pagpapahalagang kaugnay ng ideya ng pampublikong larangan. Ikalawa, ang pagpataw sa lahat ng lugar… ng isang klase ng panlipunang Darwinismo na, kaakibat ang kulto ng kampeon… ay nagpapairal ng pakikibaka ng lahat kontra sa lahat at ng sinisismo bilang komon sa lahat ng hakbangin at gawi.”

Sa una, inilalarawan ang pagiging lantad na sunud-sunuran ng Estado sa dikta ng mga dayuhang institusyong pampinansya at gobyerno (sa usapin ng pagbabadyet) at sa dikta ng mga dayuhan at malalaking kapitalista (sa usapin ng paggawa). Pero inilalarawan din nito ang pangkalahatang pag-atake sa iba pang porma ng kolektiba na dapat sana’y armas ng mga estudyante (konseho, publikasyon, organisasyon, at iba pa) at ng mga manggagawa (unyon) sa paggigiit ng kanilang karapatan. Dinudurog ang mga ito, ginigipit ang paggana, o pinapahina sa pamamagitan ng iba’t ibang opensiba.

Sa ikalawa, inilalarawan ang matinding kompetisyong dulot ng neoliberalismo – sa mga karaniwang tao, hindi lang mga kapitalista. Sa gitna ng napakaraming walang trabaho, “Ang ultimong pundasyon ng buong kaayusang pang-ekonomiyang ito na nasa ilalim ng karatula ng kalayaan ay ang istruktural na dahas ng kawalang-trabaho, ang kawalang-katiyakan ng seguridad sa trabaho at ang panakot ng tanggalan na ibinabadya nito.” Dito nagmumula ang kumpyansa ng Estado at mga naghahari na iratsada ang mga hakbanging neoliberal nito: kung ayaw ng manggagawa, palitan; tiyak na magkukumahog pa rin sa edukasyon ang tao, anuman ang presyo nito.

Sabi ni Slavoj Zizek, sa mundo ngayon, “Isang bagay ang malinaw: matapos ang ilang dekada ng welfare state, kung saan ang mga kaltas ay relatibong limitado at may kasamang pangakong magbabalik din ang mga bagay sa normal, pumapasok tayo ngayon sa isang panahon kung saan nagiging permanente ang isang pang-ekonomiyang state of emergency: nagiging palagian, isang kalakaran. Kasama nito ang banta ng mas malupit na hakbangin sa pagtitipid (austerity), kaltas sa mga benepisyo, papaliit na serbisyong pangkalusugan at pang-edukasyon, at mas di-tiyak na empleyo.”

Ibig sabihin, bukod sa malinaw nang hindi una ang pagkaltas sa badyet ng SCUs at pagpapatupad ng mga patakarang kontra-manggagawa, tiyak na hindi rin ito ang huli. Kaya laban ng sambayanan ang laban ng mga iskolar ng bayan ng PUP at iba pang SCUs, gayundin ang laban ng mga manggagawa ng PAL at iba pang kumpanya. Nangunguna sila ngayon, pero para sa lahat ang hamon sa susunod na panahon. Pangangailangan ng lahat ang tinatanggal sa kanila, ang makabuluhang edukasyon at regular na trabaho. Sa paglaban sa kanilang tampok na lugar, ipinaglalaban nila tayo.

Pahabol: Hinuhubog ng klase ng pamilihan ng lakas-paggawa na gustong likhain ng pamahalaan ang klase ng edukasyong ibibigay nito sa mga mamamayan. “Inaakit ang dayuhang pamumuhunan” – ito ang laging sabi ng pamahalaan, na tila napakagandang pakinggan. Pero pangunahin dito ang paghahain ng mura at siil na lakas-paggawa sa mga kapitalista, na ang tampok na porma ay ang kontraktwal na paggawa. Kung ganito lang naman ang puntiryang lakas-paggawa, hindi bibigyan ang mga mamamayan ng mataas na pinag-aralan – kahit ng tradisyunal na tinitingnang edukasyong de-kalidad.

26 Nobyembre 2010

Galing ang mga larawan dito.  Pagpupugay sa matagumpay na welga ng mga iskolar ng bayan! May nominasyon pala ang blog na ito rito:

Asukal sa Gatas na Pambata

Anu-ano ang ibinebenta at ipinapabili sa atin ng patalastas ng gatas na Nido 3+ ng Nestle na pinagbibidahan nina Kris Aquino at ng anak niyang si Baby James Yap?

Sa kagyat na antas, kalusugan. Nagbibigay ito ng babala tungkol sa antas ng asukal sa mga kinakain/iniinom ng mga bata. Paliwanag ni Kris, karamihan sa mga bata ay mahilig sa matatamis (“may sweet tooth”). Aniya, dapat ay maging malay (“conscious”) ang mga kapwa-nanay niya sa antas ng asukal dahil ang mga bata, “kapag nasanay sa sobrang tamis, ang hirap baguhin.” Sa mga gatas, sabi niya, dapat suriin ang dami ng carbohydrates sa label dahil kapag mas kaunti ito sa isang gatas, mas kaunti ang asukal.

Pero tulad sa iba pang patalastas, hindi lang kalusugan ang ipinapabili ng patalastas na ito. Kinakargahan kasi ng kapitalismo ng iba’t ibang pakahulugan – sa larangan ng uri at kasarian, at sa iba pa – ang kalusugan. Hindi man laging “malay” o lantad sa isang patalastas, mahigpit na itinatali o isinasanib ng sistemang panlipunang ito ang kalusugan sa iba’t ibang pakahulugan at disposisyon – na nagmumula at nagpapatatag din sa mga umiiral na relasyon ng dominasyon sa larangan ng uri at kasarian, at iba pa.

Kaya nagbebenta rin ang patalastas ng responsableng pagmamagulang – na, sa mga karaniwang tao, ay mas mabigat para sa mga ina. Sa hatak ng kahirapan na magtrabaho o maghanap-buhay sila, pambalanse si Kris Aquino ng Nido: kailangan pa ring maging metikoloso sila sa kalusugan ng mga anak at pangkalahatang pangangalaga sa mga ito. Kung si Kris ngang nagtatrabaho, nakakapagbayad ng yaya at, maidaragdag, hiwalay sa asawa, kinakaya. Dapat ganoon din, katulad niya, kahit ang mga karaniwang ina.

Prangka ang patalastas: lumabas ang yaya ni Baby James na siyang mas malamang na naglalaan ng mas maraming panahon sa bata. Pero masyadong mabait pa rin ang pagkaprangka nito: saglit lang lumabas ang yaya. Makikita rito ang pagbebenta ng patalastas ng isang klase ng pagkababae – iyung kinakayang magbayad ng mas mahirap na kapwa-babae para mag-alaga sa sariling anak. Siya pa rin ang bida, dahil pinapalabas na siya pa rin ang nagdedesisyon sa kung ano ang makakabuti sa anak.

Nagbebenta rin ito ng buhay ng nakakataas na uri: magandang bahay, oras para sa pagsasama at paglalaro na hindi binabagabag ng pag-aalala ng susunod na kakainin. Hindi lang kailangang maging maasikasong ina; sa katauhan ni Kris Aquino, tungkulin itong glamorosa. Sa isang banda, ang asukal ay karugtong ng mga katangian ng maralita – lalo na sa pagyakap ng mga naghaharing uri sa “malusog na pamumuhay”: sirang ngipin, diabetes, at, para sa ilang diyetang pangkalusugan, lahat na lang ng sakit.

(Nabanggit na rin lang ang ngipin, matagal ko nang gustong pansinin: marami sa matataas na opisyal ng rehimeng Arroyo, na pursigido at brutal na nagsulong ng “modernisasyon” at “pag-unlad” na dikta ng mga mayayaman-makapangyarihan-naghahari sa mundo, ay halos sabay-sabay na nagsuot ng invisible braces: mula kina Dinky Soliman at Emilia Boncodin hanggang kina Mike Defensor at Ricardo Saludo hanggang kay Gloria mismo. Bagsak-presyo sa dentista lang ba? O may moda?)

At pwedeng sagisag ang asukal ng mga pinapalabas na bisyo ng maralita – mas ng maralita sa lungsod kaysa sa kanayunan. Para silang mga bata: mahilig sa matatamis mula sa Banana-Q hanggang mga kakanin, mula sa mga softdrink hanggang sa Jollibee. Hindi maganda sa kalusugan ang asukal, pero lagi nilang kinokonsumo. Tinatalo ng irasyunal ang rasyunal, ng sarap ng katawan ang pagbabawal ng utak: lulong sa alak o ibang bisyo, anak nang anak, nagpapahatak sa mga kulto at bulok na pulitiko, at iba pa.

(Sa kanyang librong A Primer for Daily Life [1991], binaybay ng feminista at Marxistang si Susan Willis ang lugar sa kasaysayan ng malawakang produksyon ng asukal. Aniya, mahalaga ang produksyon ng asukal sa mga sinakop ng mga bansang Europeo para sa akumulasyong nagluwal sa kapitalismo. Kaalinsabay, naging mahalaga ang pagpasok ng asukal sa kinakain ng mga manggagawang Europeo para paigtingin ang kanilang enerhiya para sa mas matinding paggawa sa ilalim ng bagong-silang na kapitalismo.)

Sa patalastas na ito, ang haciendera ng tubuhan at may-ari ng azucarera ay nagbibigay-babala sa mga kapwa-ina na iadya sa asukal, sa ngayon para habang buhay, ang kanilang mga anak. Ang namumuhay sa pagbebenta ng ibang adiksyon – tulad ng tsismis, game shows, telenovela at iba pang produkto – sa mga ina ay nang-aakit sa kanilang ilayo ang kanilang mga anak sa adiksyon sa asukal. Ang yumaman sa sistemang nagdudulot ng kahirapan sa nakakarami ay nang-aakit ng pagyaman.

May tawag si Terry Eagleton, Marxistang intelektwal, sa operasyong ideolohikal na ito: Para sa mga naghaharing uri, “It’s better to appear a hypocrite than to pull the rug under one’s feet.” Para sa kanila, mas mainam nang magmukhang ipokrito kaysa atakehin o isantabi ang mga paniniwala at ideyal na gusto nilang paniwalaan at kamtin ng mga pinaghaharian – habang ginagawang imposible sa huli ang aktwal na pagkamit sa mga ito. Hindi pwedeng maging lubos na prangka o tanggalin ang tamis sa pagsasamantala.

18 Nobyembre 2010

Galing ang mga imahen sa itaas sa Cryptomnesis.

May tula si Mark Angeles tungkol sa isa pang patalastas ng Nestle: Ikaw, para kanino ka bumabangon? Sanaysay ang pantuligsa ni Coco Martin Heidegger. Unibersal ang pantasya ng mga manunulat tungkol sa panitikan, pero may pagpanig sila sa tunggalian ng mga uri: si Mario Vargas Llosa, sa mga naghahari. “Epic fail” daw ang islogang “Pilipinas Kay Ganda” ng rehimeng Aquino para sa turismo, ayon kay Angela Stuart-Santiago. May banat din si Marck Ronald Rimorin at si Ellen Tordesillas.

Malinaw ang paglalantad ni Carol Pagaduan-Araullo sa programang conditional cash transfer ng rehimeng Aquino. May isa, dalawang sulatin ang feministang pilosopong si Nina Power tungkol sa protesta ng mga estudyante sa UK laban sa kaltas sa badyet sa edukasyon. Maganda naman ang hagod ni Carlos Maningat sa usapin sa paggawa ngayon sa Philippine Airlines.

Topak Obama

The hottest spot north of Havana…
– Barry Manilow

Bukod sa natalo ang Democratic Party ni Presidente Barack Obama sa Republican Party, na isang datos, nagkakasundo sa limang bagay, sa minimum, ang mga nabasa kong pagsusuri sa kakatapos na eleksyong mid-term sa US. Una, naging referendum ang eleksyon sa dalawang-taong panunungkulan ni Obama bilang pangulo. Ikalawa, lumaki ang suporta ng Republicans habang kumitid naman ang sa Democrats. Ikatlo, sentral na usapin sa pagboto ng mga mamamayang Amerikano sa eleksyong ito ang ekonomiya. Ikaapat, malaki-laki ang papel ng Tea Party sa naging takbo at resulta nito. At ikalima, mapagpasya ang resulta sa magiging mga hakbangin ng rehimeng Obama.

Mabigat talaga ang kalaban ng rehimeng Obama sa eleksyong ito – hindi pa ang Republicans, kundi ang pinakamatinding krisis pang-ekonomiya na tumama sa US at iba pang imperyalistang bansa simula noong Matinding Depresyon ng dekada 1930. Sinasabing walang kaparis ang kawalang-trabaho sa US ngayon. Dapat palawakin, gayunman, ang pagsuri sa mga ugat ng krisis lampas sa sisihan sa antas ng propaganda ng mga paksyon ng naghaharing uri sa US – na kesyo ang rehimeng W. Bush talaga ang maysala at iba pa. Krisis ito ng mismong pandaigdigang sistemang kapitalista na US ang nasa sentro, at naging instrumento lamang ang maraming rehimen sa takbo nito.

Tila malinaw ang pagkakahati ng mga komentarista sa paghusga sa mga nagawa ng rehimeng Obama sa dalawang taong pagharap sa krisis. Ang mga maka-Kanan, nagsasabing masyadong marami ang nagawa nito. Ang ibang maka-Kaliwa naman, syempre pa, ang kabaligtaran: masyadong kaunti ang nagawa nito. (Kakatwang sa una bumabagsak ang isang komentaryong lumabas sa Philippine Daily Inquirer.) Tugma ang una sa retorika ng “Amerikanong paraan ng pamumuhay” na ginamit ng mga kalaban ni Obama. Tumuturol naman ang ikalawa sa retorika ng “pagbabago” na ipinangako niya noong eleksyon – at, walang duda, ang siyang dahilan ng pagkapanalo niya noon.

Makikita ito sa mga pahayag ni Obama mismo. Kwento ni Tariq Ali, noong nasa harap si Obama ng mga liberal na manonood ng The Daily Show ni Jon Stewart, inamin nitong “Noong ipinangako namin ang ‘pagbabagong pwede ninyong paniwalaan,’ hindi ito ‘pagbabagong pwede ninyong paniwalaan sa loob ng 18 buwan’.” Ang “Yes, we can” pala ay “Yes we can but…” Matapos naman ang eleksyon, sa harap ng pagkatalo ng kanyang partido, yumukod siya: “Sa tingin ko, may mga panahong sinabi lang natin na gawin natin ang isang bagay, sa halip na mag-alala kung paano natin ito ginagawa. At sa tingin ko’y isang problema ito. Nagbabayad ako ngayon sa pulitika dahil dito.”

Sa kongkreto, ganito: sa harap ng napakatinding krisis pang-ekonomiya, maraming ginawa si Obama pabor sa mga naghaharing uri at sa sistemang kapitalista sa US. Kasama rito ang hindi pagtupad sa mga ipinangako noong eleksyong 2008, tampok ang pagtigil sa mga gerang inilunsad ng rehimeng W. Bush. Sinagpang ng Republicans ang mga kakaibang hakbangin niya para pasamain siya, ilarawan ang rehimen niya bilang “sosyalista” o, sa salita niya, “klasikal, tradisyunal na malaking gobyernong liberal.” Pero ito lang ang naging porma ng pagkadisilusyon ng mga mamamayan dahil hindi “nalutas” ng mga hakbangin niya ang krisis – dahil din maka-kapitalista ang mga ito.

Sa pagkadisilusyong ito pinakilos ng Republicans ang kanilang abanteng base, na ang isang tampok na porma ay ang Tea Party – “isang popular na kilusang sangkot sa (kalakha’y) di-marahas na pakikitunggaling makauri. Tinig ito ng bulnerableng Kristiyanong puting mga uring nakakababa at panggitna. Nasa krisis ang mundo nila, gumuguho sa paligid nila. Ang dating kinaiinggitang pribilehiyong panlipunan nila na nakabatay sa lahi (race) ay hindi na nagbibigay ng proteksyon sa pagpapahirap ng kapitalismong corporate. Bilang tugon, nagkuta sila sa ligtas na muog ng galit at humanay sa absolutismong ideolohikal at moral… ng mga paksyon ng super-yaman…”

Ang problema, sa kasaysayan, napakahalaga pala ng mga eleksyong mid-term para sa mga presidente ng US: ito ang nagtatakda ng magagawa nila sa natitirang panahon sa termino. Ayon kay John Nichols, naitulak lang ni Franklin Delano Roosevelt ang New Deal bilang tugon sa Matinding Depresyon noong dekada 1930 matapos manalo ang mga kapartido niyang Democrats. Todong naipatupad naman ni George W. Bush ang mga mapandigma at militaristang patakaran niya matapos manalo ang kapwa- Republicans. Waring naprenuhan naman ang mga gustong gawin nina Ronald Reagan at Bill Clinton sa kani-kanyang termino noong natalo ang mga kapartido nila.

Kaya nga mapapaisip ka tuloy: hindi kaya sinadya ni Obama at ng rehimen niya na matalo sa eleksyong ito at hindi tuparin ang mga ipinangako? Tutal, sabi ni Alexander Cockburn, “Hindi siya naglatag ng nakakakumbinsing temang pampulitika, hindi naglunsad ng epektibong opensa, sumandig sa team ng mga tagapayo na kaduda-duda ang kakayahan, at kinapos na ng hangin. Siya mismo, sinubukang mangampanya pabor at kontra sa epektibong papel ng gobyerno, ginawa ang pambatang paghahalintulad sa pambahay at pampederal na badyet, naghatid ng sali-saliwang mga mensahe, nilustay ang tiwala ng mga kabataan at ng mahalagang bahagi ng mga independyente.”

“Kung gusto, may paraan; kung ayaw palaging mayroong dahilan.” Ito ang iginigiit ni Richard Anderson-Connolly. Sa kabila aniya ng tagumpay ni Obama sa eleksyong 2008, nangako ang huli ng “bipartisanship” at binigyang-halaga ang mga manghaharang sa mga ipinangakong reporma. Ayon sa manunulat, mas “makatwirang” interpretasyon sa mga nangyari na “nilayon ni Obama na isabotahe ang kanyang repormistang adyenda o, mas tiyak, walang gayong adyenda si Obama at gumamit lang siya ng retorikang repormista.” Baka naman talagang naipit lang si Obama sa matinding krisis? O baka talagang naipit siya sa matinding krisis kaya ganito na lang ang ginawa niya?

Hindi ko alam kung ano ang wastong maka-Kaliwang taktika sa eleksyon sa US, kung ano ang mas papakinabangan ng mga mamamayang Amerikano at ng kilusang Kaliwa sa matagalan: Ang todo-todong paglalantad-pagmumulat na walang pagkakaiba ang mga Democrats at Republicans at bulok ang eleksyon sa sistemang kapitalista? O ang pumasok sa argumentong “lesser evil” tuwing may eleksyon – gaya ng tinutuligsa ni Anderson-Connolly sa mga liberal na may “antas ng pagiging utu-uto” para maniwalang talagang may adyendang repormista si Obama? Ang hinala ko, ang una ang pangunahin at maaaring pumasok sa ikalawa kapag may konsiderasyong taktikal.

Anu’t anuman, kaawa-awa ang moda rito ng iginagalang na progresibong direktor-dokumentaristang si Michael Moore, bagamat sa kalakha’y mas marami siyang positibo kaysa negatibong nagawa para sa Kaliwa. Nasa balangkas pa rin siya ng “Itulak si Obama na maging maka-mamamayan” sa pagpapakita ng mga paraan para mailigtas ni Obama ang sarili – sa pagiging maka-mamamayan nga. Hindi kaya’t panahon na para pag-ibahin ang interes ng mga mamamayang Amerikano sa interes ni Obama at sukatin-tuligsain ang huli batay sa una? Para pawiin ang mga ilusyon at igiit na ang sama-samang pagkilos talaga ng mga mamamayan ang magluluwal ng pagbabago?

Pumatol noon sa moda ni Moore at ng iba pa si Richard Seymour, sosyalistang blogger. Batay sa isang pahayag ni Roosevelt, ito ang kongklusyon niya: “Aral ng kwento: kung gusto ninyo talagang maging katulad ni [Roosevelt] si Obama, bantaan ninyo siya ng rebolusyon.” Malinaw na mas matapang ito sa disposisyon ni Moore, pero bukas sa misinterpretasyon. Hindi naman pagtutulak sa isang rehimen ng naghaharing uri na maging maka-mamamayan ang layunin ng pagsusulong ng rebolusyon. Mas masahol: hindi makakaabante ang pagsusulong ng rebolusyon kung matatali ito sa ganitong layunin. Hindi paggamot sa sistema ang layunin ng rebolusyon, kundi pagpalit dito.

Iyan ang kaibahan ng “rebolusyon” na isinusulong ng Akbayan at ng rebolusyon ng pambansa-demokratikong Kaliwa – na lalong tumining sa ilalim ngayon ng rehimen ni Noynoy Aquino. Kung hindi sila madidisilusyon o kakalas sa malao’t madali, maisasama sila sa hukay ng rehimeng ito – bagamat ngayon pa lang ay mas malinaw nang instrumento sila ng rehimen kaysa kritiko nito. Mga tanga lang, tulad ng mga taong-midya ng rehimen, ang magsasabing walang batayang ikumpara si Obama kay Noynoy. Nasa delikado talaga ang lagay ng mga naghaharing rehimen dahil sa krisis pandaigdig. At ang nagbibigay ng pag-asang hungkag, mas masaklap ang lagapak.

09 Nobyembre 2010

Galing ang napakagagandang larawan sa itaas kay Eneko.

Ay, may ganito rin palang tuligsa si J. Ramsey sa Kasama Project kay Michael Moore. Kongkreto ang paglalarawan ni Gary Younge sa Tea Party, at naaalala raw ni Noam Chomsky sa kilusang ito ang pag-usbong ng Nazismo sa Germany. Walang kwenta ang paghuhugas-kamay ni George W. Bush sa papel niya sa paggera sa Iraq, na kesyo “dissenting voice” daw siya. Bakit, demokratikong sentralismo ba ang prinsipyo nila sa White House? Tapos, binigyang-katwiran naman niya ang gera.

May komentaryo si Ninotchka Rosca sa dalawang Pinay, at ang isa ay ang notoryus na si Mai Mislang. Sang-ayon si Mike Ely sa kritisismo ni Alain Badiou kay Slavoj Zizek tungkol sa pagsipi ng huli sa mga paninira kay Mao. Hindi lang mga rasistang komento ang patunay ng rasismo sa US, ayon kay Mark Lance. Magandang pagsusuri sa inabot ng welgang bayan sa France.

“Kung nagmamahal ka, kailangan mong lumaban sa kawalang-katarungan,” sabi ni Ina Silverio-Gargar kaugnay ng mga desaparecido.  “Ang mga manggagawa ang lumilikha ng yaman, pero hindi sila nagiging mayaman,” sabi ni Victor Villanueva kaugnay ng nagbabantang welga sa Philippine Airlines. “Kaya kung gusto nating maibasura ang budget cuts, kinakailangan nating aabutin ang pinaka-antas ng protesta na inabot natin nung nakaraang semestre…at higitan pa ito,” sabi naman ni Anton Dulce tungkol sa kaltas sa badyet sa edukasyon.

Empire State of Mind

Progresibo ba ang kantang “Empire State of Mind” ni Alicia Keys? Ito ang nakakaaliw na talakayan noon sa wall ng Facebook ni Kenneth Guda na ipinasilip niya sa akin. Inudyukan ito ng isang mahusay na live performance ni Ms. Keys ng nasabing kanta.

Sa mga aktibista at may simpatya sa aktibismo, may dalawang pinagmumulan ang ganitong tanong. Una, paghanga sa mang-aawit. Hindi ka magkakainteres kung progresibo ang isang kanta ni Shaggy, halimbawa, dahil hindi ka hanga sa kanya. Ikalawa, may kung anong pag-alam sa progresibong background ng mang-aawit. Hindi mo biglang itatanong kung progresibo ang isang kanta ni Norah Jones kahit hanga ka sa kanya kung wala ka namang nalaman na may kung anong progresibo sa kanya.

Pero ano ba ang progresibo? Nangangahulugan ito ng pagyakap sa pulitika ng Kaliwa, ng pagtuligsa, pagtatakwil, pagtutol at paglaban sa mga patakarang neoliberal, sa kapitalismo at imperyalismo. Nangangahulugan ito ng pagkontra sa pagsasamantala at pang-aaping makauri – at sa mga kaakibat nitong pagsasamantala at pang-aapi sa larangan ng kasarian, lahi, etnisidad, relihiyon at iba pang pagkakagrupo ng tao. Pagtataguyod at pagsusulong ito sa pambansang kalayaan, demokrasya at sosyalismo.

Hanga ang marami, aktibista man o hindi, kay Ms. Keys. Nagmula naman ang balitang may kung anong progresibo sa kanya sa “Alicia Keys: Unlocked,” panayam at sulatin noong 2008 ni Jonah Weiner para sa magasing Blender. Kung dito ibabatay, lalabas talagang may progresibong pulitika si Ms. Keys – pangunahin sa pakikibaka sa rasismo at sa rehimeng W. Bush sa US. Matalas din ang pagsusuri niya sa sarili bilang Negrang mang-aawit at sa mga posibilidad ng sining niya. Heto ang mga palatandaan:

Tugon sa tsismis na lesbyana siya: “Lahat ng mahusay, malakas na babae, tinawag na lesbyana.”
Tingin niya, kung naging mas maitim pa siya, mas mahihirapan siyang maging matagumpay na mang-aawit.

Aniya, wala namang gangsta rap dati, at “pakana lang” ito ng gobyernong Amerikano “para kumbinsihin ang mga Negro na patayin ang isa’t isa.”
Paniwala niya, pinaslang sa esensya sina Tupac at Biggie, mga sikat na rapper, sa pamamagitan ng paggatong sa kanilang alitan.
Nagbabasa siya ng talambuhay ng mga lider ng Black Panther, ang rebolusyunaryong grupo ng mga Aprikano-Amerikano – nina Huey Newton, Assata Shakur, David Hilliard.
Nagsusuot siya ng gintong AK-47 sa kanyang kwintas “bilang simbolo ng lakas, kapangyarihan at killing ‘em dead.”

Ipinailalim siya ng New York State Department sa pagmamatyag bago ang Republican National Convention noong 2004, sa paliwanag na pinupuntirya ang mga “hayag na nagsasalita tungkol sa mga aksyong anarkista” – bagay na itinatanggi naman niya.
Nagsalita siya sa publiko kontra kay W. Bush at nagdonasyon sa Democratic National Committee.
Kontra kay W. Bush ang kanta niyang “Go Ahead”: “What have you given me but lies, lies, lies?

Gusto raw niya si Marvin Gaye, mang-aawit na Negro: “Pinaksa niya ang mga bagay na pang-araw-araw: buhay, ang kalye, ang pakikibaka…”
Aniya, “ang ilan sa pinakamahuhusay na alagad ng sining, ginawa ang pinakamahuhusay nilang likha noong naging pulitikal sila.”
Sabi pa niya, nang tinutukoy ang mga rebolusyunaryong lider ng mga Aprikano-Amerikano, “Kung may lagusan sina Malcolm [X] o Huey [Newton] tulad ng lagusan ng mga musikero ngayon, magiging pandaigdigan iyun. Kailangan kong humanap ng paraan kung paano ito gagawin.”

Malinaw na nagbibigay-parangal si Ms. Keys sa kantang ito sa isang lugar, sa New York. At sa mga akademikong Marxistang intelektwal, si Raymond Williams, sosyalistang Welsh, ang itinuturing na teorista ng lugar (place). Aniya, “Malinaw na tinatanggihan, nang absoluto, ng isang posisyong sosyalista hinggil sa panlipunang identidad ang mapanghating mga ideolohiya ng ‘lahi’ at ‘bayan’ sa kung paano sila ginagamit ng mga naghaharing uri. Pero tinatanggihan nito ang nabanggit nang pabor sa isinasabuhay at nalikhang identidad…”—na maaaring mas maliit o mas malaki, at nang naglalagusan, sa mga bansa. [“The Culture of Nations,” The Year 2000, 1983.]

Pero may tuligsa si Edward W. Said, progresibong intelektwal, kay Williams. Aniya, patungkol kay Williams at kay Michel Foucault, “para sa pareho, ang karanasang pang-imperyo ay walang halaga, isang pagkaligtang teoretikal na siyang kalakaran sa Kanluraning disiplinang pangkultura at pang-agham…” [Culture and Imperialism, 1993.] Kailangan samakatwid na basahin ang pagteteorya sa lugar ni Williams sa balangkas ng kolonyalismo at imperyalismo, hindi lang ng partikular na mga lugar na paksa niya.

Malinaw ang babala ni Fredric Jameson, Marxistang intelektwal, sa pagsuri sa mga likhang-sining kaugnay ng mga lugar – na parang inilalangkap ang pagteteorya nina Williams at Said. Sa panahon ng kolonyalismo at imperyalismo, aniya, “ang penomenolohikal na karanasan ng indibidwal na suheto na siyang tradisyunal na hilaw na materyales ng likhang-sining ay nalilimitahan sa isang maliit na sulok ng panlipunang daigdig, isang nakapakong pagtingin ng kamera sa isang seksyon ng London o ng kanayunan o kung saan. Pero ang katotohanan ng karanasang iyan ay hindi na lang sumasakto sa lugar kung saan iyan nagaganap. Sa halip, ang katotohanan ng limitadong pang-araw-araw na karanasan sa London ay nasa India o Jamaica o Hong Kong; nakatali ito sa buong sistemang kolonyal ng Imperyong Ingles na siyang humuhubog sa kalidad ng buhay-suheto ng indibidwal.” [“Cognitive Mapping,” 1987.]

Basahin natin ang mga titik ng kanta. Sa unang saknong, makikita ang pagmamalaki sa paglaki sa New York. Inilarawan ang kalupitan ng kapaligiran at itinuring ito na hamon na kailangang harapin at alpasan – at ang pag-alpas ay tinitingnang patunay ng kakayahang higit sa mayroon ang iba. Pagkatapos, nagpasubali sa ganitong dating o yabang (“Even if it ain’t all it seems”) para lang itanghal ang sariling mga pangarap palapit sa pasukdol na koro (“I got a pocket full of dreams / Baby, I’m from / New York…”).

Kakatwa ang koro. Ang noo’y itinuturing ng iba na mga sanhi ng pakiramdam ng pagkatiwalag (alienation) sa lungsod, ang mga tinitingnang artipisyal na panghalina nito – ang pagiging “kongkretong gubat” nito, ang mga kalsada at ilaw nito – ay itinuturing nang mahalagang katangian ng isang lugar kung saan natutupad ang mga pangarap, napapahusay ang kakayahan at napapasarap ang pakiramdam. Maaaring sa panahon ng transisyon mula luma tumampok ang unang pagtingin, habang sa panahong hupa na ang mga pagbabago nailuwal ang ikalawa. Anu’t anuman, malinaw na positibong pinapahalagahan ng koro ang New York, lalo na ang pisikal na mga aspekto nito.

Jean-Paul Sartre [“New York, the Colonial City,” 1946]: “Natutunan kong magustuhan ang kalangitan ng New York. Sa mga Europeong lungsod kung saan mababa ang mga bubong, gumagapang ang langit malapit sa lupa, mukhang natimpi (tamed). Maganda ang kalangitan ng New York dahil itinutulak ito paatras ng mga skyscrapers, napakalayo sa ating mga ulo. Kasing-puro at lungkot ng isang wild na bakulaw, binabantayan at minamatyagan nito ang lungsod. At hindi lang ito isang proteksyong lokal: pakiwari mo, sumasaklaw ito sa kalawakan sa buong Amerika; kalangitan ito ng buong daigdig.”

Kumplikado ang pangalawang saknong bukod sa koro. Sa pangkalahatan, tugma ito sa pagtinging langit na liberal at kapitalista ang New York. Walang mapanupil na restriksyon sa oras kaya masigasig na nagtatrabaho ang kababaihan. Sabay na umiiral ang mga nagbebenta ng bato at nangangaral ng Bibliya. Posible ang paglalakbay mula sa komunidad ng mahihirap (Harlem) tungo sa optimismo ng mataas na kakayahang teknolohikal (Brooklyn Bridge). Sa dulo, may nangangarap na umalpas sa kahirapan.

Pero nakadepende rin ang pag-unawa sa saknong sa ano ang pagturing sa namamayaning sistemang sosyo-ekonomiko sa New York. May puwang dito para sa kritikal na pagtingin sa nasabing lugar. Magkasama naman talagang umiiral ang pormal na kalayaan at ang pagtatrabaho nang husto ng mga tao, na walang iba kundi ang pagsasamantala sa kanila. Nangangailangan ang lipunang ito ng iba’t ibang klase ng opyo – kemikal man o iyung tinawag ni Karl Marx na “opyo ng masa.” At hindi ba’t nangangahulugan din ang ekspresyong “selling the Brooklyn Bridge” ng mga kaisipang hindi kapani-paniwala o makatwiran? Mula sa Harlem ng kahirapan patungong pantasya ng pagsulong? Sa ganitong pagbasa, malungkot ang pangangarap ng maralita.

“Ang pinaka-avante-garde na na teoryang pampanitikan ay porma lang pala ng luma nang pagsusuri sa nilalaman (content analysis),” pagkutya ng Marxistang intelektwal na si Terry Eagleton sa panunuring pampanitikan ng isang kritikong post-kolonyal [“In the Gaudy Supermarket,” 1999.] Ibig niyang sabihin, kailangang talakayin din ng mga panunuri sa mga kanta, halimbawa, ang porma, hindi lang ang nilalaman. At narito ang posibleng subersyon sa “Empire State of Mind” – kung hindi man sa intensyon ng kompositor at mang-aawit ay sa pagkanta ng mga tagapakinig. Sa koro ng kanta, hindi ba’t ang tono’y parang madyikero na nanghihikayat, nagsasabing “Come one, come all!” para pumasok ang madla sa palabas ng perya? Peke at panandalian ang aliw na iniaalok, at tila may panlalamang sa tono ng nagtatawag at nang-aakit ng manonood.

Pero sa pangkalahatan, lalo na bago ang huling birit ng koro, nagbibigay-pugay ang kanta sa New York sa kasalukuyan nitong kaayusan. Sa kabila ng pagsasabi nitong “no place in the world that can compare” sa New York, wala ritong pagpaparamdam man lang ng paggagap sa sentrong papel ng lugar na ito sa mapagsamantala at mapanupil na pandaigdigang sistemang kapitalista o sa imperyalismong US. Kahit sa pamantayan ni Williams ng pagtatanghal sa panlipunang identidad na pinanday sa loob ng isang lugar, hindi ito pumapasa. Ang ibinibida nito ay ang optimismo at pangangarap ng indibidwal sa isang lugar na kumakalinga at nagpapayabong sa mga ito – na para sa marami ay pangarap pa rin ngayon para sa hinaharap, at hindi pa isang reyalidad.

26 Oktubre 2010

Pinag-uusapan na rin lang ang mahuhusay na live performance, heto ang kay Patti Austin. Galeng! At kamukha niya ngayon ang pinagsamang Pinky Amador at Susan Sontag. Hehe. Para naman kay Leon Dulce: tungkol sa pulitikang makauri sa bossa nova, minsang paksa ng usapan. Magandang blog at magandang konsepto ng blog: A Photo Dialogue nina Jo at Jordan. Dagdag na patunay na progresibo si Ms. Keys: “Sa tingin ko, lagi namang magkakasama ang musika at sosyalismo at pulitika.” Galing ang mga larawan sa itaas sa A Journey Round My Skull.

Troll You Need is Love

Matagal ko nang nababasa ang salitang “troll” sa mga blog, pero hindi ko alam ang ibig sabihin. Inalam ko na lang nitong huli kaugnay ng isang dating madalas magkomento sa blog ko.

Sabi ng Wikipedia, na bagamat hindi wastong sipiin sa mga sulating pang-akademiko ay ubra na sa bagay na ito, ang troll ay:

Isang taong naglalagay ng probokatibo, walang kinalaman o wala-sa-paksang mensahe sa isang komunidad na pang-online… sa pangunahing layunin na mag-udyok ng ninanais na tugong emosyunal o guluhin ang normal na talakayan sa isang paksa.

Isang troll pala ang kolumnista at blogger na si Manuel Buencamino, naisip ko. At pagto-troll pala ang ginawa niya sa mahabang panahon sa blog ko. Kapag tinuligsa mo si Noynoy Aquino, babatuhin ka niya ng putik. Ililihis niya ang paksa sa mga “krimen” ng mga nagsulong ng sosyalismo sa kasaysayan – totoo man o gawa-gawa lang niya. Palalabasin niyang naloloko o nanloloko lang ako at ang mga nagkokomento sa blog.

May nagpayo kasi sa akin noong una na hayaan lang siyang magkomento nang magkomento – at nang malantad ang kababawan, kahungkagan at pagka-reaksyunaryo ng mga ideya niya. Kaya hinayaan ko naman. Sagutan kami. Komento kontra komento. Broadband kontra broadband. Bakit, hindi na pang-mayaman lang ang broadband ngayon, naisip ko; mayroon na rin kaming nakakababang panggitnang uri. At nalantad naman, sa tingin ko, ang kababawan, kahungkagan at pagka-reaksyunaryo ng mga ideya niya.

Pero sobra-sobra ang kayabangan niya: Pinapalabas niyang kapag hindi siya sinagot ay siya ang tama at basura ang pinapaniwalaan mo. At laging may sasagutin, dahil wala na yatang ginagawa sa buhay niya si Buencamino kundi isulong ang interes ng rehimeng Noynoy sa blogosphere. Magkano kaya ang bayad sa kanya? At higit sa lahat, malinaw namang hindi talakayan ang pakay niya, kundi panggugulo sa talakayan – kasabay ng todo-todong paninira sa Kaliwa at pagdedepensa sa rehimeng Noynoy.

Kaya hindi pwedeng hayaan siyang tuluy-tuloy lang na magkomento. Napapanatili niya ang pagiging kagalang-galang na kolumnista at blogger habang ginagawa niyang poso-negro ang seksyong komento ng blog ko. Habang ingat na ingat siya sa mga sinasabi sa kanyang kolum at blog, todo-imbento naman siya ng mga “krimen” ng mga sosyalista sa blog ko. Pinagpapatay raw ni Mao Zedong ang mga kalaban sa pulitika? Kahit mga reaksyunaryo, hindi nangahas mag-imbento ng ganyang kasinungalingan.

Inilalarawan ng Marxistang intelektwal na si Fredric Jameson [“Lenin as Political Thinker,” Valences of the Dialectic, 2009] ang palagiang hakbanging pangretorika ni Buencamino:

Syempre pa, ang pagpalit ng pulitikal sa ekonomiko ay ang istandard na taktika ng lahat ng burgis na pag-atake sa Marxismo – ang ilihis ang debate mula sa kapitalismo patungong kalayaan, mula sa pagsasamantalang pang-ekonomiya patungong representasyong pampulitika.

Ikinukwento naman ni Mark Fisher (aka K-Punk), maka-Kaliwang blogger at teorista, ang kalakaran noon bago nagkaroon ng seksyong komento ang mga blog:

Isa sa pinakasignipikanteng nangyari ay ang pagpasok ng mga komento; isang pagbabagong sa tingin ko sa pangkalahatan ay hindi maganda. Noong mga unang panahon ng mga blog, kung gusto mong tumugon sa isang paskil (post), kailangan mong tumugon sa sarili mong blog, at kung wala ka pang blog, kailangan mong gumawa.

Sang-ayon din sa ganito ang patakaran sa komento sa blog ng Pilipinang mamamahayag na si Raissa Robles:

Kung gusto ninyong atakehin ako, magtayo kayo ng sariling blog. Pero hindi ninyo magagawa iyan sa blog ko… Mayroon ding mga troll sa Internet na ang tanging ligaya ay magpunta sa mga blog, maghanap ng away at umupak nang walang batayan. Ang bagong patakaran ko sa komento para sa kanila ay – Tutukuyin kita kung isa kang troll, at babansagan kita nang ganoon.

Mahirap ang kalagayan para sa Kaliwa na inilarawan ni Jodi Dean, blogger din at teorista, at inilahad ni Mark Fisher:

Ginagamit ng Kanan ang demokratikong pagbubukas (openness) para magsulong ng malinaw at mapanghating mga posisyon; ang Kaliwa, sumasandig sa pagiging bukas muna, kaya nakikilala sa pagiging bukas mismo sa halip na sa isang bungkos ng malinaw na mga patakaran.

Kaya ba-bye na, Buencamino. Tama na ang mga komento mong mali, abusado at panggulo. Hindi ito panunupil o sensura. May blog ka; diyan ka magkalat ng basura.

19 Oktubre 2010

Galing ang mga larawan sa itaas sa Pilosopera.

May magagandang sipi si Curate: mula kay Angela Davis, Assata Shakur, Arundhati Roy at Malcolm X. Sulat ni Bob Dylan ng pagsuporta kina John Lennon at Yoko Ono, sa blog ni Louis Proyect, at rebyu niya sa pelikulang The Social Network. Ulat tungkol sa kalagayan at paglaban ng mga manggagawang Tsino.

Malamang alam na ninyo, pero may website pala si Patricia Evangelista, kolumnistang paborito ng maraming aktibista. Mahusay na pagkwestyon ni Vencer Crisostomo kay Noynoy tungkol sa badyet sa edukasyon.

HonorExcellenceWinnieMonsod

Mamuhay nang marangal, hindi lang nang mahusay. Manatili sa Pilipinas, huwag mangibang-bansa. Maging bahagi ng solusyon, hindi ng problema. Ito ang mensahe ng huling lektura ngayong semestre ni Prop. Solita “Mareng Winnie” Monsod, ng School of Economics ng Unibersidad ng Pilipinas-Diliman, sa kanyang mga estudyante. Laman ito ng video na kinuha ng isang estudyante, inilagay sa YouTube, at malaganap na ngayon. Bilang pansemestreng ritwal, nagtatapos si Monsod – tulad ng mga talumpati at polyeto ng mga aktibista – sa panawagan ng pagkilos sa kanyang mga estudyante.

Naghahain si Monsod ng diskurso ng paglilingkod sa bayan na kaiba at katunggali ng diskurso ng Kaliwa – kahit tugma sa ikalawa sa pagkontra sa katiwalian at kabuktutan sa gobyerno’t negosyo, at sa paghimok sa mga Pilipino na maglingkod sa sariling bansa. Hindi lantad ang pampulitikang tunguhin ng panawagan niyang malinis o marangal na maglingkod sa bayan. At hindi ito kailangang ilantad pa; isang semestre at mahigit nang ibinabad ang utak ng mga tagapakinig sa ekonomiks na neoliberal: laging mali sa ekonomiya ang Kaliwa, ang kailangan ay Estadong matatag at pamilihang malaya.

/1/

Tama naman ang panawagang manatili sa Pilipinas at huwag mangibang-bansa. Ang problema sa paliwanag ni Monsod, namaliit-nasukol na ang paglilingkod sa bayan sa isang transaksyong pampamilihan (market transaction): dahil nga sinubsidyuhan ng sambayanan, sa pamamagitan ng gobyerno, ang edukasyon ng mga estudyante ng UP, dapat lang na maglingkod sila sa sambayanan – at magagawa lang nila ito kung mananatili sila sa Pilipinas. May talab siguro ito sa mga estudyanteng binomba ng neoliberal na ekonomiks, pero ito lang ba ang kayang sabihin ng mahal na propesora?

Paano na ang mga estudyante ng “Ateneo de La Salle”? Ang mga taga-AMA at taga-pribadong paaralang pang-nursing? Okey lang silang mangibang-bansa? Dahil gusto ni Monsod na gumamit ng batayang empirikal, hindi mapapasubalian at madaling maintindihan lalo na sa ekonomiks na neoliberal, sumandig siya sa usapin ng subsidyo – at naging dahop na dahop ang panawagang maglingkod sa bayan. Wala man lang pagkalinga sa mahihirap at nangangailangan? Pakikiramay-pakikiisa sa kapwa? Paglaban sa mga nagsasamantala at nang-aapi? Pagtutol sa mga nang-aabusong “gago”?

/2/

Maaaninag sa mga pahayag ni Monsod kung ano ang tinutukoy niyang “problema” ng bansa: ang pagiging makasarili – pero mas ng mga taong-gobyerno kaysa ng mga mamamayang nangingibang-bansa. Ang “solusyon”: paglilingkod nang marangal at may integridad. Nakabatay ang panawagang maglingkod nang marangal at may integridad sa moralidad ng panggitnang uri. Ipinagpapalagay na nakasalalay sa indibidwal na kagustuhan at pagpapasya ang pagkakaroon o pagkawala ng katiwalian, at posibleng mawala o ibayong mabawasan ang katiwalian sa kasalukuyang sistema.

Kung “mamumuno” lang nang marangal at may integridad ang mga kaharap niyang “lider,” sinasabi ni Monsod na sa malao’t madali ay magiging katulad na ang Pilipinas ng mauunlad na bansa sa mundo. Tugma ito sa imperyalistang pagbibigay-katwiran sa kahirapan ng Pilipinas: ginawa na ng kapangyarihang neo-kolonyal ang lahat, pero… Iba-iba man ang karugtong, ang sinisisi ay ang kultura at kagawian ng mga native. Tugma rin ito sa neoliberal na panawagan para sa mas kaunting Estado at mas malayang pamilihan. Malinaw: hindi istrukturang panlipunan ang kailangang baguhin.

/3/

Sigurado, hindi pagiging aktibista ang ibig sabihin ni Monsod ng paglilingkod sa bayan. Pwedeng paglilingkod sa World Bank, IMF at ADB, pinakareaksyunaryong mga pulitiko at militar, o pinakakontra-manggagawang mga negosyante. Ito ang bisa ng pagturing sa paglilingkod sa bayan bilang transaksyong pampamilihan: hindi kailangang makiisa sa aktwal na mga kababayan at pumanig sa tunggalian sa lipunan. Ito rin ang bisa ng panawagan para sa pamumunong marangal at may integridad: hindi kailangang magbago ng istrukturang panlipunan, kundi ng kultura at kagawian lang.

Nakakatawa ang banta ni Monsod na mumultuhin niya ang mga lalabag sa hinihiling niya. Patunay ang pagkakalahad niyang hindi lang dating ang pareho sa kanila ni Joy Viado kundi talentong pang-komedya. Larawan iyun ng paninindigan at enerhiya niya: tatagos hanggang sa kabilang buhay. Komportableng pagpapakita ito ng marubdob na paninindigan para sa mga petiburgis: pwede pagkatapos mamatay pero hindi habang nabubuhay. At larawan din ang pagmumulto niya ng neoliberalismo: patay na, batay sa kasalukuyang depresyong pang-ekonomiya, pero naggigiit pa rin ng mga gusto’t dikta.

/4/

Sa sanaysay niyang “Nobody has to be vile,” inupakan ni Slavoj Zizek, pilosopong Slovenian, ang mga “komunistang liberal” – mga multi-milyonaryong negosyanteng gumagawa ng mga pahayag at aksyon kontra sa pinakamalulubhang epekto ng kapitalismo. Aniya, “Ang mismong [George] Soros na nagbibigay ng milyun-milyon para pondohan ang edukasyon ay nakawasak sa buhay ng libu-libo salamat sa kanyang pampinansyang ispekulasyon at sa gayon ay lumikha ng mga kalagayan para sa pag-usbong ng suklam sa iba (intolerance) na kanyang tinutuligsa.” Magandang halimbawa!

Sa usapin ng karangalan at kahusayan, hindi ba’t pinili ni Monsod, sa isyu ni Gloria Macapagal-Arroyo, ang kahusayan higit sa karangalan? Kaibang-kaiba sa aktibong pagpanawagan niya na magbitiw sa pwesto si Joseph Estrada noon, tinanggihan niyang manawagan kay Arroyo na magbitiw. Bakit daw? Eh sinong ipapalit natin? Si Noli de Castro? Eh walang alam sa pamumuno iyun! Hindi rin naman marangal si De Castro dahil nga nagkapit-tuko kay Gloria, pero hindi siya damay sa maraming eskandalong kinasangkutan ng huli. Kahusayan ang pinili rito ni Monsod, hindi ang karangalan.

Sa usapin ng panawagang manatili ang mga estudyante sa bansa, hindi ba’t mas malaki ang nagawa ni Monsod para itaboy sila sa ibayong dagat? Bilang isa sa mga tampok na taguyod ng mga patakarang neoliberal, itinulak niya ang lalong pagtatakwil ng Estado sa tunay na reporma sa lupa at pambansang industriyalisasyon na tanging pag-asa ng mga mamamayan na magkaroon ng tumatagal at nakabubuhay na kabuhayan sa bansa. Hindi mapipigilan ng pangangaral niya ang paglikas-pagtakas ng mga mamamayan sa bansang iniluwal ng mga pagpapayo at pagbibigay-katwiran niya bilang ekonomista.

11 Oktubre 2010

Poor but Deserving

 

(1) Matapos ang mahabang panahong nagbingi-bingihan ang midyang mainstream sa panawagan ng mga maralita ng Sitio San Roque na ilahad ang kanilang isyu, tumutugon ito ngayon sa naganap na tawag-pansing paglaban ng mga residente ng nasabing lugar noong Setyembre 23. At isang bahagi ng tugon ay mga kolumnistang tumatalakay sa mga usaping ligal kaugnay ng paninirahan ng maralitang lungsod.

Mahalagang pansinin ang tugon na ito, dahil dumarami ang mahihirap na naggigiit ng pag-aari sa mga lupaing sang-ayon sa batas ay hindi naman kanila. Nariyan, halimbawa, ang Kampanyang Bungkalan ng mga manggagawang bukid at magsasaka ng Hacienda Luisita, kung saan nagtatanim sila ng ikabubuhay sa lupaing matagal na inilaan sa pagtatanim ng tubo at pinagbawalang tamnan ng iba pang pananim.

Syempre pa, umiinog ang tugon ng mga kolumnista sa puntong pribadong pag-aari ng ibang tao ang lupain ng Sitio San Roque at iligal na inokupa ito ng ibang tao. “Tao” ang tawag sa parehong may-ari at umookupa dahil hindi pinapansin ang magkaibang uring pinagmulan nila, sang-ayon na rin sa batas. Dumudulo ito syempre sa panawagan, hayag man o hindi, sa Estado na ipagtanggol ang pribadong pag-aari ng mga may-ari.

Sa isang banda, matalas na paghantong ito sa susing papel ng batas at Estado ayon sa pagsusuring Marxista: ang ipagtanggol ang pribadong pag-aari sa abstrakto na walang iba sa kongkreto kundi ang pribadong pag-aari ng mga naghaharing uri. Sa kabilang banda, kakatwa ang pagkukumahog na ito ng mga kolumnista sa paggamit ng batas, patunay ng pagkataranta nila sa harap ng paggigiit ng maralita sa mumunting lupain.

(2) Para bang kapag usapin ng maralitang lungsod at pribadong pag-aari ay wala na ang anumang imahinasyon para unawain ang mga maralita – sociological imagination man o literary imagination. Sa dulo’t dulo, kailangang sumandig sa batas at ikahon dito ang mga usapin. (Kapansin-pansin ding maraming mag-aaral ng agham panlipunan at kultura’t panitikan ang dumidiretso sa kursong Batas pagkatapos gumradweyt.)

(3) Pero kung mababasa sa mga kolumnista ang opensibang ligal kaugnay ng naganap sa San Roque, nagkalat naman ang mga bahagi ng opensibang pangkultura. Sa blog ni Angela Stuart-Santiago, halimbawa, mababasa ang mga sumusunod na komento:

>> Kung malayo man ang Montalban, Rizal, dapat maaga lang umalis sa bahay ang mahihirap. Ginagawa iyan ng mayayaman – maging ang ilipat ng pinag-aaralan ang mga anak.

>> Hindi tinatratong basura ng gobyerno ang mga “squatter” dahil nagtatamasa sila ng libreng lupa at pabahay mula sa gobyerno.

>> Dapat subukan ng mga taong maglakad sa mga lugar ng mahihirap gamit ang kanilang cellular phone at nang suot ang kanilang mga alahas, para maunawaan ang ginagawang “paglilinis” ng gobyerno sa ating “kapaligiran.”

>> Dapat may lupang handang ipamigay sa mahihirap ang mga tumututol sa demolisyon, tutal naniniwala sila sa “karapatan sa lungsod” ng mahihirap.

>> Kapag nananawagan ang mga liberal ng pamamahagi ng lupain, kadalasang hindi kanila ang lupang ipapamahagi, kundi sa Estado o sa “mga Demonyong Kapitalista.”

Makikita sa mga komentong ito ang mga elemento ng opensibang pangkultura kontra sa mga maralitang lungsod. Pagdating sa kalagayan at oportunidad, pareho lang ang sa mayaman at mahirap. Ang kaibahan lang, may problema sa mahihirap: iresponsable, nakaasa sa materyal na bagay mula sa iba – sa ibang tao man o gobyerno – at, idagdag natin, anak nang anak. “Spoiled” nga ang tawag ni Ballsy Cruz sa mga taga-Luisita.

Ang moda, samakatwid, ay ganito: ipinagpapalagay na maayos ang mga istrukturang panlipunan at sistemang pang-ekonomiya, habang sinisisi ang suhetibong disposisyon ng mahihirap. Ang ilang epekto ng sistema sa mahihirap – pagiging istambay, pamamalimos o pagnanakaw, pag-aanak ng marami – ay itinuturing na sakit ng lahat ng maralita, hindi na pinapalalim pa sa mga sanhi nito sa lipunan at kasaysayan.

Maipagpapalagay na mula sa mga panggitnang uri ang mga nagkomento, pero halatang kumikiling sila sa mayayaman. Paano nga naman sila? Hindi ito kataka-taka sa isang lipunang inaambisyon ng mga nasa panggitnang uri ang maging mayaman, habang iniiwasan sa pang-araw-araw na buhay ang makabuluhang pakikihalubilo sa mga mahihirap. Pangarap ang buhay-mayaman; bangungot ang buhay-mahirap.

(4) Bahagi ng ganitong pagsisi sa mahihirap ang balangkas ng Labor Force Survey, o ang pagkalap ng datos ng gobyerno tungkol sa mga may trabaho at walang trabaho. Inalis na sa hanay ng pwersa ng paggawa ang mga walang trabaho pero hindi na naghahanap sa kung anumang dahilan. Sa hakbanging ito, nabawasan na ang walang trabaho, dumami pa ang may trabaho. Hindi na sila bahagi ng problema ng lipunan; problema na nila ang kanilang kalagayan. Hindi lipunan ang may problema kundi sila.

(5) Kinahihindikan ng mga nasa panggitnang uring nakakasalamuha ng mahihirap hindi ang mahihirap mismo, kundi ang pag-angkin ng huli ng yaman, ng halaga – sa pamamalimos o pagnanakaw at sa pagpoprotesta para sa dagdag-sahod, lupa, serbisyong panlipunan – na likha ng paggawa ng mahihirap pero kinokopo ng mayayaman. Ang mga jologs, ipinagpapalagay na GSM o galing sa magnanakaw ang gamit, at nagpapababa ng halaga ng mga gamit na status symbol ng panggitnang uri.

Ang katanggap-tanggap na mahihirap, iyung mga nagtatrabaho at namumuhay sa balangkas ng mga naghahari at mga bayaran nila: ang “mahirap pero karapat-dapat” o “poor but deserving” – mga bibigyan ng halaga sa balangkas na payapang lumilikha at lilikha rin ng halaga para sa mga naghahari at mga bayaran nila. Kaya nga bahagi ng Pantawid Pamilyang Pilipino Program ng gobyerno ang “Family Development Sessions,” bukod pa sa pagtiyak na nag-aaral ang mga anak ng maralitang beneficiaries.

Hindi ito pagtuligsa sa mahihirap na itinuturing na katanggap-tanggap ng mga naghahari at bayaran nila. Pagtuligsa ito sa “maka-mahirap” na diskurso ng Estado tungkol sa mahihirap. Napwersa lang naman ang Estado na bigyan sila ng halaga dahil sa paggigiit na rin nila at ng sambayanan. Pagbibigay-katwiran lang ng Estado ang diskurso nito ng “mahirap pero karapat-dapat” sa pagbibigay nito ng halaga sa isang seksyon ng mahihirap. At bahagi pa rin ang diskursong ito ng pagbusabos sa kanila.

07 Oktubre 2010

Galing ang unang larawan sa Facebook, hindi ko na masundan kung kanino. Gawa ang ang ikalawa ni Ivan Reverente, at galing ang ikatlo sa blog ni Jodi Dean.

Kaaliw: binanatan ng Marxistang si Rick Wolff ang Keynesian na ekonomistang si Paul Krugman. Aba, aba: Lumolobo pa rin ang tubo ng mga kapitalista ng US sa kabila ng krisis, sa pamamagitan ng pagkaltas sa sahod at pagtanggal sa mga manggagawa.

Para makaiwas sa mga pagkakamali sa pag-aargumento, basahin natin ang entring ito sa Kasama. Bakit ipinagtatanggol ng mga Komunista ang ibang tao? May sagot muli si Mike Ely, at hindi iyan dahil may pakinabang ang mga Komunista sa pagtatanggol – para man sa sarili o sa sektor. Nasa Kasama rin ang pahayag ni Prop. Jose Maria Sison tungkol sa tunguhing pasista sa US.

May parangal ang tambalang E. San Juan, Jr. at Delia Aguilar kay Howard Zinn at mga pagmumuning kaugnay ng pagiging aktibistang propesor niya. Hindi masaya si Karlo Mikhail Mongaya sa pagkapanalo ng reaksyunaryong si Mario Vargas Llosa, hindi ng anti-imperyalistang si Ngugi wa Thiong’o ng Premyong Nobel. Para sa mahihilig sa teorya, at mga librong PDF, kay Prop. Myfel Paluga raw ang magandang blog na ito, ayon kay Oliver Ortega.

Maikling komentaryo ni Mark Angeles sa pangalan ni Charice Pempengco sa Glee. Kolum ni Rolando Tolentino tungkol sa yogurt at new age na gitnang uri. Paboritong salita: “nagspospongha.” May nakakatawang kwento si Aloysius Marana tungkol sa pagsubaybay niya sa tambalang Robin-Mariel.

May bukas na liham si Ces Santos, lider-estudyanteng nanguna sa protesta sa Ulat sa Bayan para sa 100 araw ni Noynoy. Salamat kay Jaime de Guzman sa papuri. Pahabol: hindi po ako isang propesyunal.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 175 other followers