Rollingstone Bob Marley

Sa tingin ko, isa sa pinaka-under-appreciated na kanta ang “Redemption Song” ni Bob Marley dahil sa napakaganda nitong titik. Pero napaka-pop ng alam kong musika, kaya malamang na maraming iba pa.

Thank You for the Pop Music

Matagal na akong walang entri tungkol sa kulturang popular. Isa na naman ba itong palatandaan ng pagtanda? Bihira na akong manood ng telebisyon, maliban sa balita, at radyo na lang ang napagdidiskitahan ko. Kaya noong nakita ko ang isang survey na sinagutan ni Prop. Sarah Raymundo – na pinagkakaitan pa rin ng tenure ngayon! – naisip kong sagutin. Maganda ang mga tanong, masarap pag-isipan.

Kapag sinasabing mahilig ang mga Pinoy sa musika, kahit tutol ako sa mga esensyalismo at istiryutipo, madali kong maintindihan. Lumaki ako sa angkang mahilig sa musika, musikang pop sa partikular.

Naabutan ko pang gumagana ang turntable ng mga tito ko, at ayos pa ang katakut-takot na plakang binili nila. Sentral na gamit sa bahay ang radyo, na lagi naming pinag-aawayan noon ng mga kapatid ko. Noong bata ako, pag-uwi ko galing eskwela, lagi kong maabutan ang tatay kong nanonood ng palabas sa tanghali na nagpapakita lang ng mga music video. At napakahalagang bahagi ng paglaki ko ang panonood ng MTV, simula noong makuha namin ito sa telebisyon noong 1992.

Joseph Stalin Elvis Presley

Sa angkan namin, kailangan alam mo kung ano ang lyrics ng kanta at, madalas, pati kung sino ang kumanta. Noong una kong napanood ang video ng “We are the World” tuwang-tuwa ang tatay ko sa pagpapangalan sa mga kumanta. Tinatandaan ng mga kamag-anak ang maling lyrics, at paulit-ulit na pinagtatawanan – kahit pa bata ang kumanta: “Siguyas, kanatis” ang ambag ko, mula sa “Bahay Kubo” habang “mamang surgitiro” ang isa pang paborito, na ambag ng pinsan ko.

Ang bawat tito at ang nag-iisang tita ko, makikilala mo batay sa paborito nila. Ang tita kong naging singer sa Japan, Kuh Ledesma. Ang tito kong OFW sa Saudi Arabia, sina Nonoy Zuniga at Rey Valera – na parehong may kantang “Kumusta Ka?” Ang tito kong aktibo noon sa choir at lumipad sa US, Basil Valdez at James Ingram. At ang tatay ko, sari-sari, pero Beatlemaniac siya at paborito niya si Lionel Richie. Todo-emosyon siya lagi sa pagkanta: “Hello. Is it me you’re looking for?”

Ang tatay ko, napakahilig kumanta. Kahit ano ang gawin niya sa bahay, laging bukas ang radyo – na sa isang punto ay pinakabitan niya ng speaker sa bawat kanto ng sala namin. Kapag intro pa lang, gawain na niyang kantahin ang unang linya. Minsan, kapag bago ang kanta, haharap pa iyan sa akin pagkatapos, magyayabang: “Bakit alam ko ang kantang iyan, ha? Bakit?” Pero hindi na masyado ngayon, at hindi ko pa naman narinig na kinanta niya ang “Closer” ni Ne-yo, halimbawa.

Pakiramdam ko lang, may mga taong gumagamit sa musika sa isang porma ng elitismo. Para bang sinasabihan kang “Puro musikang pop ang alam mo, hindi mo alam ito.” Ngayon, naiisip ko, siguro may mga ganyan, pero talaga rin namang napapayagan na ng teknolohiya ang mga tao na magkaroon at magpaunlad ng partikular kung hindi man eksentrikong panlasa sa musika. Pero syempre, hindi elitismo ang bagsak kapag nagyabang ang isang kabataan mula sa komunidad ng maralitang lungsod na Pinoy hardcore rap ang gusto niya. Magandang paglalarawan ang mga istasyon sa radyo ngayon. Sa gitna ng dagat ng mga “Kailangan pa ba’ng i-memorize ’yan?” mayroong mga istasyong partikular na musika lang ang tinutugtog – Crossover, rock, o R&B lang. May mga i-pod at kung anu-ano pa ang iba.

Mao Zedong Kiss

Sabihin pa, hindi ako naniniwalang ang relasyon ng musikang pop sa progresibong pulitika ay simpleng antagonismo. Tiwala akong nagkakaroon ng talab sa musikang pop ang ligalig ng lipunan. Pero pakiramdam ko, sa paglakas ng progresibong kilusan, at sa mga panahong malakas ito, nahahawi sa sekundarya ang musikang pop kumpara sa musikang mas kumakatawan sa pulso ng panahon – hindi bilang resulta ng ganitong kagustuhan, kundi ng paglanap at pagpatok ng ibang klase ng musika.

Heto na ang survey:

Sinong artista ang gusto mong maging singer?
Alessandra de Rossi. Parang may pang-singer siyang dating, pero hindi boses. Hehe.

Sinong singer ang gusto mo nang bawalang kumanta?
Toni Gonzaga. Hanggang hindi niya nailuluwa ang bola ng Rexona na nasa lalamunan niya.

Kung magiging singer na negro o negra ka, sino ka?
Maurice White, lead singer ng Earth, Wind and Fire. O James Ingram, syempre. Ang tindi!

Eh kung puti?
Ang hirap naman. Michael Jackson? Hehe. Hindi ko gusto ang mga kanta, pero magaling ang boses: Michael Bolton. Eddie Vedder ng Pearl Jam.

Rollingstone Pearl Jam

Katang gusto mong kantahin sa Grammy’s?
Naks, parang malapit na at may choice ako. Hehe. Overjoyed ni Stevie Wonder. One Hundred Ways ni James Ingram. O Spend the Night ng Earth, Wind and Fire.

Paboritong mainstream na socially-relevant song?
What’s Going On ni Marvin Gaye, kahit parang bukas pa sa rekonsilyasyon ng mga uri. Hehe. In the Name of Love ng U2, para kay Martin Luther King, Jr – na naging radikal pala sa dulong bahagi ng buhay niya.

Sinong singer ang gusto mong maka-duet?
Si Alicia Keys. Tingin ko, karapat-dapat siya. Hehe. Tsaka progresibo raw.

Aling kanta ang tunay na naiintindihan lang ng mga tunay na nagmahal?
Ayan na, pinaka-cheezy na. Without You ni Charlie Wilson. The Day You Went Away ni Wendy Matthews (hindi ng M2M!). What Might Have Been ni Lou Pardini. Just Take my Heart ng Mr. Big. Sa OPM, kahit isinagot na ng iba diyan, totoo iyun: Sa Kanya ni Ogie Alcasid.

Kaninong kumbinasyon ng mga boses ang gusto mong maging sayo?
Paano ba kung kay Aretha Franklin at Ray Charles? Pamatay!

Rollingstone Whitney Houston

Kung magigising ka nang maaga, anong kanta ang gusto mong marinig?
Dapat magaang. Lady Wants to Know ni Michael Franks. Para sa Akin at Hey, Look at the Sun ni Sitti. Friends ni Mike Francis.

Paboritong kanta sa pinakanakakaantok na oras ng hapon?
Kumusta Ka ni Nonoy Zuniga. Can We Just Stop and Talk Awhile ni Jose Mari Chan. Say That You Love Me ni Basil Valdez. Paalala ng mga lumang pelikula na parang laging mataas ang sikat ng araw.

Kantang pinakanagpapaalala ng first year college mo?
Marami. Maganda: One Sweet Day ni Mariah Carey at Boyz II Men. Pangit: You Oughtta Know ni Alanis Morisette. May syentipikong pag-aaral na nagsasabing nakakasama sa mga gold fish ang mga kanta ni Alanis, natatanggalan sila ng kaliskis. Tingin ko, masama rin sa tao.

Kantang pinakanagpapaalala ng high school?
Syet. Found Out About You ng Gin Blossoms. All I Want ng Toad the Wet Sprocket. Goodnight Girl ng Wet Wet Wet. Plush ng Stone Temple Pilots. STP! Pinakamagagandang kanta kapag nasa hayskul ka. I Will Always Love You ni Whitney Houston din.

Pinakamagandang kantang panromansa?
Sumthin’ Sumthin’ ni Maxwell. Twisted ni Keith Sweat. I’d Die Without You ng PM Dawn.

Paboritong kanta kapag nalalasing?
Ito siguro ang kanta noong una akong naglasing: Soon ng Moonpools and Caterpillars.

Rollingstone REM
Kantang siguradong magpapasayaw sa ‘yo
Marami. Pero ngayon, Disturbia ni Rihanna. Dying Inside ni Timmy Thomas – pumasok lang sa isip ko. Hehe. Narinig ko lang sa radyo na gusto ko pala: Just Another Dream ni Cathy Dennis. Back-up vocals niyan si Rick Astley.

Paboritong kanta sa mahahabang byahe sa bus?
Sa bus? Air Supply ang lagi nilang pinapatugtog eh. Naks! Parang napipilitan pa kunwari. Hehe. Pwede ring Guns N’ Roses.

Paboritong kanta sa namatay?
Staying Alive ng Bee Gees. Biruan dati ng mga kaibigan. Hehe. Isa pang pwede sa biruan ang Lift Up Your Hands ni Basil Valdez. Hehe.

Ano sana ang gusto mong patugtugin sa libing mo?
Hindi ko pa iniisip eh. Hehe. A Song for You, bersyon ni Ray Charles. Sana may kumanta ng One Sweet Day. Hehe.

Ano ang huwag na huwag patutugtugin sa libing mo?
Hindi Kita Malilimutan ni Basil Valdez. Napaka-ordinaryo.

Ano ang kanta mo sa first love mo?
Hmmm. Smile Again ng Manhattan Transfer. Closest Thing to Heaven ni Carl Anderson. Drowning in Your Eyes ni Ephraim Lewis.

Paboritong kanta ni Madonna?
Crazy for You, syempre. Pero sa tingin ko, pinakamaganda ang boses niya sa Papa Don’t Preach. Na maganda rin dahil kakaiba ang kwento. Ang tatay na konserbatibo ang palakad sa bahay ang may gusto ng aborsyon at ang anak na maagang nabuntis ang ayaw.

Kapag nasa putikan ka ng kalungkutan, ano ang paboritong kanta mo?
Hey Laura ni Christopher Cross. May kaibigan kasi akong naaalala na talagang nagpapalungkot sa akin. “Taken away so young / taken away / without a warning…” Stay (Far Away, So Close) ng U2. Ang lungkot.

Kantang gusto mong ipa-revive at kanino?
Any Other Fool ni Patti Austin at Sadao Watanabe. Kay Bituin Escalante o kay Jinky Vidal ng Freestyle, kahit pa mas gusto ko noong miyembro pa nila si Top Suzara – na magaling ding singer. Hehe.

Rollingstone U2

Paborito mong kanta na ikinahihiya mo?
Wala naman masyado. Iyung Angelina na kantang Pranses. Ginawa kasing bastos ang lyrics, pero brings back memories. Tsaka Here I Am ng Air Supply. Kasi pinagtatawanan ang may paborito sa Air Supply. Good Enough ni Bobby Brown. In These Arms ng Bon Jovi. Lahat sa parehong dahilan na nakakahiya ang mga kanta ng Air Supply.

Ano ang feeling mo na pinaka-under-appreciated na kanta?
Redemption Song ni Bob Marley. Hehe. Ang ganda ng titik. Gusto ko lang ding i-appreciate ang Pakisabi na lang at Muntik na Kitang Minahal ng The Company para sa paggamit ng mga ekspresyong Pinoy na Pinoy.

Pinaka-under-appreciated na singer?
Gladys Knight, with or without the Pips. Kung sa Pilipinas, si Ric Segreto. Appreciated naman sila, pero we can never appreciate them enough. Hehe.

Ano sa tingin mo ang paboritong kanta ng mga kapitbahay mo?
Batay sa mga ibinubulyaw nila sa videoke gabi-gabi? Bed of Roses ng Bon Jovi. Tsaka iyung lintek na Lonely is a Man Without Love (Ev’ry day I wake up! / Then I start to break up!) ni Engelbert Humperdinck. Bwisit na kanta.

Ano ang paboritong kanta mo na sa tingin mo paboritong kantahin ng ng mga babaeng malaki ang boses?
Bridges ni Kevyn Lettau. Sweet Love ni Anita Baker.

Paboritong kanta na may kinalaman sa ulan?
Blame it on the Rain ng Milli Vanilli. Come on in out of the Rain ni Wendy Moten.

Paboritong kantang pampasko?
The Gift ni Jim Brickman, kahit pa inaakusahan siyang plagiarist ng isang Nelson del Castillo. My Grown-up Christmas List ni Amy Grant. Parang pampasko rin ang Healing ni Deniece Williams. Pag-ibig na walang hangganan at kondisyon – ang sarap ng ilusyong ito, hindi ba?

Paboritong kanta na hindi mo naintindihan ang lyrics (bago mo i-Google)
Hindi ko talaga naiintindihan ang Brick ng Ben Folds Five. May tsismis pang tungkol sa aborsyon, kaya nakakagulo ang mystique ng kanta. Hehe. Drive ng REM.

15 Nobyembre 2009

Manuel L. Quezon III
Manuel L. Quezon III 2

Naks naman! So intelligent naman the pro-Noynoy columnist, oh. Sa kanyang huling kolum, binalewala ni Manuel L. Quezon III ang anumang batayan sa pagsusuri para maipagtanggol ang kanyang kandidatong si Noynoy Aquino at mabanatan ang Kaliwang matagal na niyang tinutuligsa. Pero puro naman paninira at di-katotohanan ang sinabi niya. (Galing ang mga larawan sa ibaba sa website ni Kazuki Takamatsu. Maraming salamat!)

Quezon: Que Sira, Sira?

Ang sabi ng isang kaibigan, maraming kontra-Kaliwang pahayag ang sikat na blogger at kolumnistang si Manuel L. Quezon III sa kanyang blog, pero hindi gaano sa kanyang kolum sa Philippine Daily Inquirer. Sa kolum niyang “A wedge of Chiz,” gayunman, buong giliw nang binanatan ni Quezon ang Kaliwa, kaugnay ng posisyon nito sa mga kandidato sa pagkapangulo sa eleksyong 2010. Paninira ito, at malayo sa katotohanan.

(1) Sinundan ni Quezon ang kabagang niyang si Manuel Buencamino sa pagkatha ng kwento tungkol sa pakikitungo ng Kaliwa sa mga kandidato sa pagkapangulo. Noong una raw, kampi raw ang Kaliwa kay Manny Villar. Pagkatapos, bumukas daw ito sa pakikipag-usap kay Noynoy Aquino noong tumakbo ito. Pero dahil galit daw ang Kaliwa kay Noynoy, ginagamit nito ngayon si Chiz Escudero para upakan si Noynoy.

Hindi ito totoo. Sa pagkakaalam ko, hanggang noong tumakbo si Noynoy, at hanggang ngayon, wala pang ineendorsong kandidato ang Kaliwa. Bukas ito sa pakikipag-usap sa kahit sinong kandidato, basta hindi maka-Gloria, at kahit kay Noynoy. At walang priyoridad – may una, may huli – kahit sa pagkausap. Sa pagkakaalam ko, bukas ang Kaliwa sa pakikipag-usap kay Noynoy, at kahit sa posibleng pag-endorso sa kanya.

Takamatsu 1

(2) Ang lumalabas ngayon, si Noynoy, hindi ang Kaliwa, ang ayaw makipag-usap sa kabilang panig. Maraming posibleng dahilan dito: baka may takot siya sa Kaliwa, pero mas malamang na nababakuran na siya ng sosyal-demokrata at kontra-Kaliwang mga personalidad at grupo tulad ng Akbayan. Bukod pa ang mga pulitikong galing sa naghaharing uri na gustong bumalik sa gobyerno at ayaw makipag-usap sa Kaliwa.

Ang nakakatawa, gusto pang baligtarin ngayon ni Quezon ang bagay na ito, na para bang napakakitid ng isip ng Kaliwa at natatali ito sa lumang mga hidwaan. Hindi ito totoo. Gusto ni Quezon na bigyang-katwiran ang hindi pakikipag-usap at posibleng pakikipagtulungan ni Noynoy sa Kaliwa. Si Noynoy na nga ang hindi nakipag-usap, ang Kaliwa pa rin ang masama. Ganyan yata talaga para sa mga tulad ni Quezon.

(3) May sinabi pa si Quezon na talagang kasinungalingan: na ang kagyat na reaksyon daw ng Kaliwa sa pagkamatay ni dating Pres. Cory Aquino ay “tuluy-tuloy na kritisismo.” Hindi ito totoo. Nasa kani-kanyang website ang pahayag ng mga progresibong organisasyon sa pagkamatay ni Cory. Ang problema, kahit link nang link si Quezon sa kung anu-ano sa blog niya, ni hindi niya tiningnan ang mga website na ito.

Hinahamon ko siya: Magbigay siya ng patunay na “tuluy-tuloy na kritisismo” ang tugon ng Kaliwa sa pagkamatay ni Cory. Hindi niya mapapatunayan iyan, dahil hindi totoo. Mula kay Prop. Jose Maria Sison hanggang sa Bagong Alyansang Makabayan hanggang sa Kilusang Mayo Uno, hindi tuligsa ang tampok na tugon sa pagkamatay ni Cory. Sa sobrang pagkontra sa Kaliwa ni Quezon, wala na siyang pakialam sa batayan.

Takamatsu 2

(4) Hindi ko alam kung tamang tawaging “vendetta” o sama ng loob ang nararamdaman ng Kaliwa sa mga Aquino. Parang gusto niyang palabasing ipokrito ang Kaliwa sa pagpuri kay Cory noong namatay ito. Na hindi totoo. Ipinapakita ng pahayag ni Prop. Sison, halimbawa, ang tunay na paghanga sa kung paanong nakipagtulungan si Cory sa Kaliwa sa kabila ng grabeng presyur sa kanya ng militar at mga maka-Kanan.

Sa pagkakaalam ko, isang prinsipyadong kilusan ang Kaliwa: pumupuri sa mabuti at tumutuligsa sa masama. Tutuligsain ng Kaliwa, halimbawa, ang pekeng reporma sa lupa ng rehimeng Aquino, pero hindi rin nito kakalimutan ang pagpapalaya ni Cory sa mga bilanggong pulitikal. Gusto ko lang ding idagdag: sa kabila ng maraming pag-alipusta at panlalait kay Kris Aquino, hindi tampok na kasama diyan ang Kaliwa.

(5) At ito rin ang dahilan kung bakit pinupuri ngayon ng mga organisasyong progresibo ang mga pahayag ni Chiz kaugnay, halimbawa, ng kontraktwalisasyon at Oil Deregulation Law. Sa tingin ko, kung sasabihin ni Noynoy ang mga bagay na ito, kakasiyahan at pupurihin din siya ng mga maka-Kaliwa. Syempre, madali namang magsabi ng kung anu-ano kapag eleksyon. Pero bakit hindi nga ba niya masabi?

Ito ang problema ngayon sa kampanya ni Noynoy. Dahil gusto ng mga tagasuporta – o tagahawak ba? – niya na manatili siyang popular at may malapad na hatak sa madla, hindi nila ito papayagang tumindig nang malinaw sa mga isyu. Mananatili siyang blangkong papel na sinusulatan ng gustong isulat ng lahat, kahit wala namang batayan kung talagang pinapaniwalaan niya. Ano’ng pagbabago ito, kung gayon? Wala.

Takamatsu 3

(6) May alternatibong kwento ako sa kwento ni Quezon. Bago mamatay si Cory, daing nang daing ang mga soc-dem at Akbayan na ang problema ay “apatetiko” na ang masa, ayaw lumaban kay Gloria. Hindi kasi sila marunong mag-organisa at umasa sila sa Kaliwa para magparami ng tao sa rali. Noong namatay si Cory at bumuhos ang tao sa kalsada, hindi nila inisip na mali sila. Nabuwang sila, nagdiwang sa pagkilos ng masa.

Dahil wala naman talaga silang tiwala sa masa, itinulak nilang tumakbo ang pulitikong sumikat sa pagkamatay ng nanay niya – bahala na kung wala naman talaga siyang tampok na ambag sa paglaban kay Gloria. Ngayong may tumatakbong kandidatong naglalantad na walang kongkretong tindig sa isyu ang kandidato nila, tulo-laway sila sa pag-upak sa nasabing kandidato. Takot silang hindi umubra ang “pagbabago” lang.

(7) Nagtataka siguro si Chiz. Bakit siyang talagang lumaban kay Gloria sa Kongreso at Senado ay ginaganito ngayon ng mga nagpapakilalang kontra-Gloria. Bakit ang mga nagpapakilala noong taguyod ng pagkakaisang kontra-Gloria ay sinosolo ngayon ang pagkakaisang ito para dalhin at ikanal sa kandidato nila. Tiyak namang siya ang napag-uusapan at tampok noon sa paglaban kay Gloria, hindi ang kandidato nila ngayon.

Baka masyado kasi ang pampulitikang interes nila. Gustong manumbalik sa gobyerno ng mga dating naglingkod sa rehimeng Aquino. At totoo ba ang tsismis na may isang kolumnistang dating naglingkod kay Gloria na gustong tumakbong senador sa darating na halalan? Ngayon, may popular silang kandidatong tuntungan nila tungo sa kapangyarihan, para raw sa pagbabago. Popular, hanggang kailan? Pagbabago, nasaan?

05 Nobyembre 2009

Takamatsu 4
Takamatsu 5

Basahin ang paglilinaw ni Carol Pagaduan-Araullo sa tindig ng Kaliwa sa usapin ng eleksyon.

May isa, dalawang pagpapakilala si Ina Silverio-Gargar kay Kong. Satur Ocampo ng Bayan Muna.

May isinulat si Marck Ronald Rimorin tungkol sa masaker sa Hacienda Luisita, na ikalimang taon na ngayong Nobyembre 16.

May isinulat din si Kenneth Roland Guda tungkol sa pagtakbo ni Chiz Escudero.

May luma pero mahusay na isinulat si Mong Palatino tungkol sa programang balik-probinsya ng gobyernong Arroyo.

Tingnan ninyo kung gaano ka-yabang si Mikhail Gorbachev sa pagkamkam sa “tagumpay” ng pagbagsak ng Berlin Wall noong 1989, 20 taon na ngayon.

May rebyu si Cris Pablo Neruda ng bonggang bidyo para sa kandidatura ni Noynoy.

Noynoy Shirt

Tapos? Ano ang matibay na batayan ng ganitong mga propaganda ni Noynoy Aquino? Ng mga pagdiriwang ng pagka-Pilipino, ng paggunita sa Edsa? Kung hindi maglilinaw si Noynoy ng maka-mamamayang mga tindig niya sa mga isyu, mananatiling hungkag ang mga ito – kung hindi man mga instrumento ng panlilinlang sa mga mamamayan. (Galing ang mga imahen sa ibaba sa website ng neopandemic. Maraming salamat!)

Awtomatiko para kay Aquino

Nitong nakaraang mga araw, tinuligsa ng dalawang blogger na sina Schumey at Manuel Buencamino si Satur Ocampo ng Bayan Muna, ang Bayan Muna, at syempre ang buong Kaliwa. Nagsimula sila sa isang pahayag na ibinigay ni Satur sa isang sikat na palabas sa telebisyon na positibo ang pagtingin kay Sen. Manny Villar, kandidatong presidente sa eleksyong 2010. Para sa kanila, maraming ibinukas na usapin ang panayam na ito.

Na nagpapakita umano ng “kabulukan” ng Kaliwa. Kinwestyon nila ang pahayag ni Satur, ang ginagawa umano ng Kaliwa na pagkausap sa iba’t ibang presidentiable at paghingi umano ng mga pwesto sa tiket at kung sakali’y magiging gabinete ng mga ito, at ang umano’y “transaksyunal na pulitika” na ipinapakita ng ganitong mga aksyon. Ang dating sa akin, dahil mga tagasuporta sila ni Sen. Noynoy Aquino, kinukwestyon nila kung bakit hindi awtomatikong sinusuportahan ng Kaliwa si Noynoy sa eleksyon.

neopandemic 1

(1)

Wala akong nakikitang mali sa pagkilala ni Satur sa tinitingnan niyang positibong aspekto ni Villar bilang pulitiko. Hindi naman ito pag-endorso. Tiyak, may positibo ring masasabi si Satur tungkol sa iba pang presidentiable na nasa oposisyon. Bahagi pa rin naman si Villar ng malapad na nagkakaisang prente kontra sa rehimeng Arroyo, kaya mas hindi paupak ang pagharap sa kanya. Hangga’t hindi napapatalsik ang rehimen, ito pa rin ang pangunahing kaaway at puntirya ng mga mamamayan.

Pero todo-todo ang pag-upak ni Schumey kay Villar. Hindi mo maintindihan kung wala siyang alam sa pulitika ng pakikipagkaisang prente laban sa pinakamakitid na kaaway, o talagang kailangan niyang tumodo para sa kandidato niyang si Noynoy. Sabi niya, “I wouldn’t be surprised if he would be worst [sic!] than Gloria.” Hindi lang worse, worst pa raw. Sa tingin ko, dapat ireserba ang pahayag na ito para kay Sec. Gilbert Teodoro. Ibang bagay pa kung mapapatunayan ngang kandidato ng Malakanyang si Villar.

Ang masama pa, masagwa ang pagkakabuo ni Schumey ng kaso niya kontra kay Villar. Iyung iba, tumatalbog pa sa kandidato niyang si Noynoy. Una, sabi raw ni Villar, lahat ay nadadaan sa “magandang usapan.” Pangit nga namang pakinggan, dapat may prinsipyo ang kandidato sa pagkapangulo. Ikalawa, wala raw drainage sa isang subdibisyong itinayo niya. Talaga? Que horror. Siguro, hindi niya alam na hindi lang drainage ang problema sa Hacienda Luisita na pag-aari ng pamilya ni Noynoy.

At ikatlo, “Alam nating lahat kung paanong pinagsasamantalahan ni Villar ang maralita.” Sabi ng iba, may gumagamit ng retorika ng “Alam naman natin…” para pagtakpan ang kawalan ng mailahad na batayan. Ganyan nga sa paggamit ni Schumey. Sinasamantala raw ni Villar ang “mga kahinaan at kawalan ng pag-asa ng mga maralita.” Teka, hindi ba si Noynoy ang numero uno sa bagay na ito? Nangangako ng abstraktong “pagbabago” gayung wala namang rekord para suportahan ang pangako?

Malayung-malayo rin ang pahayag ni Satur tungkol kay Villar sa kandarapang pagsakay o pagpapaanod ng mga nagpapakilalang “progresibo” kay Noynoy. Kung may malaking mali man sa mga nagpapakilalang “progresibo” ngayong eleksyon, mas matimbang ang ganitong tunguhin. Na para bang si Noynoy ang maghahatid sa bansa ng “pagbabago.” Sakit na nila iyan: ang maghanap ng pulitikong didikitan para umano hubugin ang mga ito para sa pagbabago – mula kay Cory hanggang kay Erap at FPJ.

neopandemic 2

(2)

Wala rin akong makitang mali kung nakikipag-usap ang Kaliwa sa iba’t ibang pulitiko at presidentiable, at kahit pa humihingi ito ng pwesto sa tiket at kung sakali’y gabinete ng mga ito. Maraming kandidato ang nakasama ng Kaliwa sa paglaban sa rehimeng Arroyo, pero ibang round, kumbaga sa boksing, ang eleksyon. Kailangang may kongkretong pagkakaisa sa plataporma at aksyon. Mas malamang, iyan ang gustong malaman ng Kaliwa: sino ang mas makikipagtulungan sa kanila sa iba’t ibang usapin.

Isang pampulitikang pwersa ang Kaliwa, na may malawak at malalim na latag sa buong bansa. Wala akong makitang mali kung gamitin nito ang lawak at lakas nito para magtulak ng mga plataporma, akyon, at kahit kandidato sa mga tumatakbong pulitiko. Sa tingin ko, ginagawa ito ng lahat ng pampulitikang pwersa. Ang Iglesia ni Cristo. Ang Akbayan, sa pakikipag-alyansa nito noong una kay Mar Roxas at kay Noynoy Aquino nitong huli. Ang iba’t ibang negosyante sa pagsuporta sa iba’t ibang pulitiko.

Ang ibig kong sabihin, hindi ang pakikipagtransaksyon mismo ang usapin. Hindi iyun sapat para tuligsain ang isang pampulitikang pwersa. Ang usapin at batayan ng pagtuligsa ay kung para kanino o para saan ang pakikipagtransaksyon, kung ginagawa ba ito para sa kabutihan o kapinsalaan ng mga mamamayan, lalo na ng mahihirap. May batayan ba ito sa platapormang pabor sa mga mamamayan? O para sa pansariling interes lang? Makakatulong ba ito sa pagsusulong ng mga pagbabago sa hinaharap?

Sa bagay na ito – at narito ang kaibahan nina Schumey at Buencamino – buo ang pagtitiwala ko sa Kaliwa. Sa lahat ng pampulitikang pwersa sa bansa, ito na ang may pinakamahabang kasaysayan ng tuluy-tuloy at di-makasariling paglilingkod sa mga mamamayan – dumanas man ng pinakamalulupit na pagsupil ng iba’t ibang rehimen. Tiwala akong hindi sa personal o makasariling pakinabang ninuman mapupunta ang pakikipagtransaksyon ng Kaliwa, kundi sa kilusang masa para sa pagbabago ng bansa.

Sa tingin ko, magkakaroon ng krisis ang konsepto ng “pulitikang transaksyunal (transactional politics)” – na ginagamit nina Schumey at Buencamino, alinsunod sa mga pauso ng mga NGOista sa Akbayan – kapag ginamit sa ginagawa ng Kaliwa sa bansa. Sa konteksto ng mga tradisyunal na pulitiko at naghaharing uri, masama talaga ito – dahil dito, bahagi ito ng pagsasabwatan kontra sa mga mamamayan. Pero kung Kaliwa ang gumagawa? Maka-mamamayan at maka-prinsipyong pakikipagtransaksyon?

neopandemic 3

(3)

Bakit nga ba hindi awtomatikong sinusuportahan ng Kaliwa si Noynoy, kahit pa siya ang tinitingnan o gustong tingnan ng marami na kinatawan ng pagbabago sa eleksyong ito? Hindi ko alam ang eksaktong dahilan ng Kaliwa. Pero bilang tagasubaybay nito, pwede sigurong manghula. Wala naman siyang malaking ipinagkaiba sa ibang kandidato. Naghaharing uri rin siya, at bahagi ng tradisyunal na pulitika sa bansa. Ni hindi nga masasabing tampok siyang nagdusa o lumaban sa rehimeng US-Arroyo.

Kung ako ang tatanungin, ang hirap paniwalaan ng batayan ni Conrado de Quiros sa pagtulak niyang kumandidatong pangulo si Noynoy. Na hindi nito sasalaulain ang pamana ng kanyang mga magulang. Pwede siyang pumalpak, pero hindi pumalpak nang sinasadya, ganoon? Kasi wala namang mahusay na rekord si Noynoy. Dakila ang mga magulang niya dahil matapang sila – tradisyunal na pulitiko at maybahay pero matapang, lumaban sa diktadura. Eh si Noynoy? Nagtago sa palda ng nanay niya.

Ayaw sabihin ni De Quiros na kaya niya itinulak si Noynoy na tumakbo ay dahil malakas ang tsansa nitong manalo. Kesyo may batayan daw. Pero ang sumunod niyang kolum, mas pagdiriwang sa popularidad ni Noynoy at mas paglalaro sa persepsyon ng mga tao sa halalan. Kesyo labanan ng mabuti at masama ang eleksyon, kesyo Edsa 3 ang mgaganap, at iba pa. Ayos iyan kung propagandista ka ni Noynoy. Pero hindi makakatindig ang ganyang pagtingin kay Noynoy, sa tingin ko, sa kritikal na pagsuri.

neopandemic 4

(4)

Pero mabalik tayo kina Schumey at Buencamino. Katawa-tawa ang pagpapanggap ng mga itong may simpatya sa Kaliwa, na dahil sa pangyayaring ito ay “na-disilusyon” – na naman! – sa Kaliwa. Lagi na lang ganito ang retorika ng mga taong ito kapag tumutuligsa sa Kaliwa. Ilang beses ba silang madidisilusyon sa Kaliwa? Wala na ba silang magamit na ibang retorika? Ang tingin ko, anti-Kaliwa talaga sila. Gusto lang nilang kumabig ng ibang may simpatya sa Kaliwa sa paggamit ng ganitong retorika.

Pamigay na indikasyon na ng kitid ng pag-iisip ng mga ito na ni wala silang kritikal na salita tungkol kay Noynoy pero todo-upak pagdating sa Kaliwa, parang si Alex Magno ng Philippine Star mismo, na maka-Noynoy rin. Dati raw, tagahanga si Schumey ni Satur, pero “Bayad Muna” ang gusto niyang itawag sa partido nito ngayon. Sabi pa niya, “kung nakikipaglaro ka sa isang pulitikong transaksyunal katulad ni Villar, wala ka nang ipinagkaiba sa kahit sinong trapo.” Ganoon? Dahil lang sa isang interbyu?

Sa isang banda, mas naliliwanagan si Buencamino kaysa kay Schumey: “Nalulungkot akong makita si Satur na nag-eendorso ng magnanakaw. Alam kong hindi ganyan si Satur.” Pero – sang-ayon sa estratehiya ng mga gustong hatakin sa parlamentaryong pakikibaka ang Kaliwang nasa ligal na pakikibaka at tuligsain ang Kaliwang nasa underground – ibinunton ni Buencamino ang sisi para sa pagsuporta umano ng Kaliwa kay Villar kay Prop. Jose Maria Sison, sabay todo-paninira na sa pagkatao nito.

Sabi pa ni Buencamino, “Ang totoo, naligaw na sila ng landas” – ang Kaliwa raw. Sabay-bawi: “O, mas malamang, wala talaga silang landas sa simula’t sapul pa.” Naks. Akala mo, magaling na rebolusyunaryo ang lintek, kayang magsabi ng landas ng Kaliwa. Pinapalabas niyang gumuho ang tiwala at paghanga niya sa Kaliwa mula sa una patungo sa ikalawang pahayag. Pero, batay sa marami na niyang sulatin, ang ikalawa talaga ang una: galit talaga siya sa Kaliwa, retorika na lang ang paghanga.

neopandemic 5

(5)

Sa bago niyang libro, may ganitong panawagan umano si Slavoj Zizek sa mga dating komunistang naging kontra-komunista, dahil sa pandaigdigang krisis pang-ekonomiya at pampinansya: “Huwag kayong matakot, samahan ninyo kami, bumalik kayo! Nakaranas na kayo ng ligaya sa pagiging kontra-komunista, at pinapatawad kayo para riyan – panahon na namang maging seryoso ulit!” Sa isang banda, hindi ko siya masisi, sa dami ng mga dating maka-Kaliwang naging kontra-Kaliwa sa maraming bansa.

Pero hindi ko alam kung tama bang sabihin iyan sa Pilipinas. Pwede naman siguro, basta ba magpuna sa sarili at talagang magbago. Pero may mga kontra-Kaliwang hindi naman maka-prinsipyo ang pagkontra, talagang nalulong na sa biyaya ng yaman at kapangyarihan, mulat nang naglilingkod dito, o talagang kuntento na sa pag-upak sa lahat ng nasa pulitika – nang walang ihinahapag na alternatiba, at nang hindi naman mulat na gustong mag-ambag sa pagbabagong panlipunan, masaya lang sa pagngawa.

Bukod pa, baka mas makatulong sila sa pagbabagong panlipunan kung manatili sila sa kung nasaan sila, sa pag-upak sa Kaliwa gamit ang mababaw at makitid na katwiran nila. Hindi man nila intensyon, mas nailalantad nila ang kabulukan ng tindig nila.

29 Oktubre 2009

Binigyan ang progresibo at anarkistang manunulat na si Noam Chomsky ng pinakamataas na parangal ng Pentagon – ang maipagbawal ang libro niya sa Guantanamo. Sobrang kinakatakutan ang libro niya, baka raw magluwal ng rebolusyon kapag nabasa sa napakamapanupil na kalagayan sa nasabing kulungan.

Napakaraming magandang sulatin ni Rick Wolff tungkol sa pandaigdigang krisis sa pinansya at ekonomiya. Narito ang pinakahuli, tungkol sa krisis sa trabaho ngayon sa US. Nakakatuwa ang popular na Marxistang pagtalakay niya, samantalang nakilala siyang tagapagpaunlad ng kaisipan ng pilosopong Pranses na si Louis Althuser, at tagapagmana rin ng masalimuot na estilo nito.

Talaga, ngayon lang? Bumili raw ang Central Intelligence Agency ng gaheto para subaybayan ang mga blog at account sa Twitter ng mga tao. Nitong nakaraan, hinuli ang isang aktibsitang Amerikano sa paggamit ng Twitter. Ganoon ba ka-mapanganib? Hehe.

Mabuhay si Arundhati Roy! Matutuwa si Monico Atienza, tagapagsalin ng nobela niya sa Filipino. Nangunguna siya ngayon sa pandaigdigang pagtutol sa pag-atake ng gobyerno ng India sa lumalakas na rebelyong Maoista sa bansa. Sangkot sa pagtutol maging ang dekonstruksyunistang si Gayatri Spivak. Heto ang panayam kay Ganapathi, isang lider ng mga rebeldeng Maoista.

Adbusters

Parang ganito ang nangyari. Sa halip na maging pagkakataon para todong maganap ang pambansang bayanihan bunsod ng mga kakatapos na kalamidad, ang nakita natin ay ang pagkubabaw ng korporasyon – sa porma ng mga institusyon ng midya, ng ABS-CBN at GMA sa partikular – sa pagsisikap na lumikom at mamahagi ng mga donasyon. (Galing ang mga larawan sa ibaba sa blog ni Ivan Reverente. Maraming salamat!)

Kapag Midya ang Bida sa Bayanihan

Noong kasagsagan ng pambansang bayanihan para tulungan ang mga kababayan nating nasalanta ng mga bagyong “Ondoy” at “Pepeng,” mahalaga ang papel na tinanganan ng midya. Inilahad nila ang mga imahen at salaysay na dahilan para magbigayan at magtulungan ang mga Pinoy sa loob at labas ng bansa. Inilahad din nila kung saan dadalhin at ipapadala ang mga donasyon para sa mga nasalanta ng bagyo.

Hanggang sa puntong iyan, kapuri-puri ang ginawa ng midya sa harap ng kalamidad. Pero may mga kumpanya ng midya na lumabis pa diyan ang papel na tinanganan. At malaking bahagi sila ng midya. Tinutukoy ko ang ABS-CBN at GMA – at mas ang una kaysa sa ikalawa. Ang iba pang ginawa ng mga kumpanyang ito, mula kapuri-puri, umabot sa puntong kwestyonable sa minimum at kapuna-puna na sa maksimum.

Tinutukoy ko ang mga hakbangin nila na tila ang layunin ay pagkopo sa paglikom at pamamahagi ng mga donasyon para sa mga nasalanta. Hindi man nila todo-todong nakopo ang larangang ito, malamang na sila ang naging dominante sa mga ito – salamat sa malakas o dominante pa ngang posisyon nila kumpara sa ibang midya. Ang tanong: Ito ba ang tamang kalakaran? Ang dapat? Kung hindi, ano ang dapat?

Sa usapin ng panawagan para sa donasyon: bida ang kani-kanilang foundations, ang GMA Kapuso Foundation at Sagip-Kapamilya Foundation. Tuluy-tuloy ang pananawagan ng tulong patungo sa mga institusyong ito na syempre pa’y kadikit ng mga istasyon ng telebisyon. Sa usapin ng pamamahagi ng donasyon: sila ang nagtatakda kung saan, kailan, sino ang katulong at maging sino ang artistang sasama.

Tama si Prop. Sarah Raymundo – sa isang entri sa kanyang blog sa Facebook – sa pagkwestyon sa (1) saan-saang lugar dinadala ng ABS-CBN ang mga donasyong pumupunta rito, at (2) paano ang pagbabangko ng ABS-CBN sa mga perang donasyong natanggap nito. Tama rin siya sa pagtuturong dahil sa neoliberalismo, nakatakas na ang gobyerno sa tungkulin sa mga mamamayan at midya na ang inaasahan ng marami.

Ivan Reverente 1

Ivan Reverente 2

Ngayon, mahigit dalawang linggo matapos isulat iyun ni Prop. Raymundo, marami pa ang pwedeng idagdag: Ano ang pamantayan ng ABS-CBN sa pagpili sa kakatulungin? Minsan, pinasalamatan nito ang Armed Forces of the Philippines dahil naghatid ng mga donasyon, na para bang ahensya na ito ng gobyerno. Minsan naman, isang grupo ng mga drayber. Bakit hindi ang kabila o iba pang grupo? Ano ang mga batayan?

Ang problema ay (1) pinatampok ng ABS-CBN ang sarili sa paglikom at pamamahagi ng donasyon, sa kapinsalaan ng ibang grupo, at (2) namili ito ng mga organisasyong kakatuwangin sa pamamahagi ng donasyon. Sa halip na bigyan ng mas malaking papel ang mga organisasyon – lahat, kahit anong organisasyon – ng mga mamamayan sa paglikom at pamamahagi ng donasyon, parang itinalaga nito ang sarili na sentro nito.

At hindi ito usapin ng inggit. Bagamat hindi ito madalas tingnan bilang korporasyon, mahalagang idiin: korporasyon din ang ABS-CBN, hindi organisasyon ng mga mamamayan. Masasabi kaya na ang naganap ay corporate takeover o pagkubabaw ng korporasyon sa paglikom at pamamahagi ng donasyon, sa pambansang bayanihan? At nalagay sa laylayan ang mga mamamayan na kinakatawan ng mga organisasyon nila?

Isang usapin na binibitawan ng gobyerno ang tungkulin nitong manguna sa pagsaklolo sa mga mamamayan at itinutulak nito ang ibang pormasyon na tumangan sa tungkuling ito. Pero iba pang usapin kapag mulat na niyayakap ang tungkuling ito ng midya – sa anumang dahilan bagamat tiyak namang kasama doon ang sariling pakinabang bilang institusyon – nang inietsapwera ang paglahok ng mga mamamayan.

Oo nga pala, sintomas din ng ganitong pag-iisip ang “Wowowee” at iba pang palabas.

21 Oktubre 2009

Emmanuel Garibay

Dahil sa bagyong “Ondoy” at “Pepeng,” tampok ngayon ang mga mahihirap nating kababayan. Pero paano nga ba natin tinitingnan ang mga maralita, partikular ang mga maralitang lungsod? Natatangay ba tayo ng dominanteng pagtingin sa kanila? Wala silang bibig kaya kailangang iba ang magsalita para sa kanila? Kailangang magsuot ng maskara para makita natin? (Galing ang painting ni Emmanuel Garibay rito, at ang mga larawan sa baba sa nohaycomolodeuno. Maraming salamat!)

Poor Less Lonely People in the World

Dahil sa mga bagyong “Ondoy” at “Pepeng,” nakikita at napapag-usapan ngayon ang mahihirap nating kababayan. Nagawa ng kalamidad ang hindi nagawa ng mga panukala at patakarang makakaapekto sa mahihirap, kahit iyung sa reporma sa lupa at  sahod – ang madala ang mga maralita sa mga bibig at mata ng midya at publiko. Iniisip siguro nating sanay na sila sa paghihirap, kaya hindi na gaanong makabuluhan sa kanila ang sari-saring patakaran. Pero ang kalamidad – sobra na ito para sa kanila.

Pero hindi laging mapagkalinga at mapagkawanggawa sa mga maralita ang mga ideyang lumalabas ngayon sa midya, galing man sa mga komentarista, pulitiko o propagandista ng huli. Marami ang nagpapasama sa imahen nila at tahasang umaatake sa mga interes nila, kadalasan sa pagkumbina sa una. Kasabay ng tuluy-tuloy na pagkakita at pagkadinig sa kanila ang iba’t ibang paglalagay sa kanila sa itinuturing na dapat nilang kalugaran – sa mga espasyo at hanayan ng tao sa lipunan sa bansa.

Sanhi ng baha. Nitong huli, binigyang-tinig ng kolumnistang si Neal H. Cruz ang pagtinging itong lagi nating naririnig sa mga usap-usapan. Totoo siguro na dahil direkta silang nagtatapon ng basura sa mga estero at ilog, mas nakakapag-ambag sila sa dami ng basura sa mga anyong tubig na ito, higit sa karaniwang tao. Pero kanila ba ang kalakhan ng mga  basurang bumabara? Hindi siguro.

Sa isang banda’y inosente ang puntong na ito, pero sa mas dominanteng gamit, hindi ito inosente. Kapag sinasabi ito, tiyak na panukala ng demolisyon ang kasunod. Hindi ito nasasabi para imungkahing pahusayin ang sistema ng pagtatapon ng basura sa mga tabing-estero o tabing-ilog. Kadalasan, kaakibat nito ang kabuuang nosyong iresponsable ang maralita, walang pakialam sa iba.

Talk_Shows_on_Mute__

Asal-hayop. Nasabi ito, o nadaplisan, ng mismong kalihim ng Department of Social Work and Development kaugnay ng mga maralita sa mga paaralang ginawang evacuation centers. Sinisira raw nila ang mga kagamitan, ninanakaw ang pera at iba pang gamit tulad ng bentilador, ginagawang kubeta ang mga kwarto, at kinikikilan at tinatakot ang mga estudyante ng mga paaralan.

Hindi ko alam ang sirkumstansya ng paninira ng mga gamit. Pero masisisi mo ba ang isang tatay na walang naisalbang gamit, halimbawa, kung baklasin ang pisara at gawing higaan ng mga anak? Baka rin hindi na mapigilan ang sariling dumumi, lalo na kung nakainom ng maruming tubig. Talaga namang may mga gumagawa ng krimen sa hanay ng mga maralita, pero hindi ganoon ang lahat.

Kailangan siguro ng balanseng sagot rito. Sa maraming pagkakataon, nakakapagpakita ang mga maralita ng dangal at kabayanihang bukod-tangi, hindi kaya kahit ng mga nasa ibang uri. Pero dapat din siguro nating maunawaan ang sagot na “Ikaw man ang maghirap nang todo, mag-iiba rin ang asal mo.” Ibig sabihin, talagang napupwersa ang mga maralita na gumawa ng mali dahil sa kahirapan.

finally_II

Huwag nang bumalik sa dating tirahan. Malaganap ngayon ang sentimyentong dahil lantad sa banta ng baha ang mga bahay o pwesto ng bahay ng mga maralita, huwag na silang bumalik sa mga ito. Ito naman talaga ang makataong tindig. Pero ginagamit ngayon ng gobyerno ang pagtinging ito para itulak ang kontra-maralitang mga patakaran nito tungkol sa pabahay at mga maralita.

Kung gobyerno ang masusunod, tatlo ang pwedeng mangyari sa mahihirap na nasa evacuation centers: mapabalik sa kanilang probinsya gamit ang perang bigay ng gobyerno, mapalipat sa mga eryang relokasyon na tinutukoy ng gobyerno, at mapabayaan sa evacuation centers hanggang maglaho ang atensyon ng midya at suporta ng publiko at sa gayo’y maiwang nakatiwangwang, nang walang bahay.

Pero kaya nga napunta sa Kamaynilaan ang mga maralita dahil tumakas sila sa kawalang-lupa, kawalang-trabaho at militarisasyon sa mga probinsya. Tapos, kilala ring hindi makatao ang mga eryang relokasyon ng gobyerno, bukod pa sa malayo sa pinagtatrabahuan at pinag-aaralan ng mga maralita. Paano kung sinalanta rin ng bagyo ang mga probinsya at eryang relokasyong pupuntahan?

Hindi na nga dapat bumalik ang mga maralita sa dati nilang tirahan. Pero para mangyari ito nang pabor sa interes ng mga maralita, dapat magtayo ang gobyerno ng mga bagong pabahay para sa maralita – mura, disente, malapit sa pinagtatrabahuan at pinag-aaralan nila. At para mangyari ito, kailangang lumaban ang mahihirap, tampok ang mga nakatira mismo sa evacuation centers.

Ugly_Birds_In_A_Beautiful_Cage

Ginagamit ng professional squatters. Narinig ko ito kay Arnold Clavio – patunay, sabi ng kaibigan ko, na pareho sila ng utak ni Arn-Arn. Damang-dama mo ang pagkabwisit ni Clavio sa mga maralita. Talaga raw makulit ang mga professional squatters, naggigiit na manirahan sa hindi dapat. Paano raw kinakaya ng mga iskwater na magkaroon ng abogado kung hindi sila mga propesyunal?

Nakabatay ang ganitong suri sa mababang pagtingin sa mga maralitang lungsod, na mal-edukado, estupido at tonto sila kaya nagagamit ng professional squatters. Tinatalikuran nito ang totoong kahirapan ng mga maralita, ang pagtakas nila sa lagay ng kanayunan kung bakit narito sila. Kakatwang ang ibang naniniwala sa teoryang ito, mabilis ding sumisi sa mahihirap: Dapat, hindi sila magpagamit.

Kailangang tulungan para tulungan ang sarili. Madalas, nasasabi ito ng mga naghahangad ng matagalang pagbabago sa lipunan, kaugnay ng mga kasabihan galing sa Bibliya tungkol sa pagtuturo ng pangingisda. Hindi raw sapat ang pagbigay ng isda sa mahihirap (o pagkakawanggawa); ang kailangan daw ay ang pagturo sa kanila ng pangingisda (o pagrerebolusyon) para laging may isda.

Pero ginagamit ng gobyerno ang retorikang ito para makapagpakitang-taong tumutulong sa mahihirap gayong hindi naman talaga. Habang bukas-palad ang karaniwang mga Pilipino sa pagbibigay ng kung anong naitabi bilang donasyon sa mga nasalanta, puro pautang – sa SSS, GSIS at Pag-ibig, halimbawa – ang iniaalok ng gobyernong maraming pondong winawaldas sa kung anu-ano.

Sa panahong ang pangunahing kailangan ng mahihirap ay direktang tulong, kaysa sa paglaki ng sahod sa darating na mga buwan, nagsisilbing hadlang ang retorikang ito sa pagsang-ayon ng ilang bahagi ng publiko na bigyan ng tulong ang mahihirap. Tulad sa iba pang pagkakataon, mahalagang malaman kung sino ang nagsasalita: iyung talagang tumutulong sa maralitao iyung nagpapanggap lang?

Marat_by_David_Revisited

Habang nariyan sila, at habang mayorya sila ng lipunan, hindi siguro titigil ang negatibong mga pagtingin sa mga maralita, lantad man o hindi. Laging magiging larangan ng tunggalian ang pag-unawa sa kanila, ng ibang mamamayan at ng kanilang sarili. At tumitindi ang tunggaliang ito kapag lalo silang nakikita at naririnig – tinatamaan man ng kung anong pinsala o lumalaban.

Hamon sa lahat na mulat na sumangkot sa tunggaliang ito, dahil lagi naman tayong sangkot dito, mulat man o hindi. May implikasyon ito sa gagawin natin, o sa gagawin ng iba – ng gobyerno, halimbawa – sa ngalan natin.

14 Oktubre 2009

Basahin ang reaksyon ng progresibong mamamahayag na si Alexander Cockburn sa pagkapanalo ni US Pres. Barack Obama ng Nobel Peace Prize. Pansinin ang mahalagang papel ng Pilipinas sa mga kwento niya, katulad ng iba pang katiwa-tiwalang maka-Kaliwa sa ibang bansa.

Anibersaryo pala ng pagkakapatay kay Ernesto “Che” Guevara noong 09 Oktubre.

May panayam ang progresibong manunulat at paborito ng maraming si Eduardo Galeano tungkol sa pagsusulat at iba pang bagay syempre. May makabuluhang punto para sa mga gustong maging manunulat.

Maiikli ang mga tula ni Edel E. Garcellano ngayon matapos ang kalamidad.