Manuel L. Quezon III
Manuel L. Quezon III 2

Naks naman! So intelligent naman the pro-Noynoy columnist, oh. Sa kanyang huling kolum, binalewala ni Manuel L. Quezon III ang anumang batayan sa pagsusuri para maipagtanggol ang kanyang kandidatong si Noynoy Aquino at mabanatan ang Kaliwang matagal na niyang tinutuligsa. Pero puro naman paninira at di-katotohanan ang sinabi niya. (Galing ang mga larawan sa ibaba sa website ni Kazuki Takamatsu. Maraming salamat!)

Quezon: Que Sira, Sira?

Ang sabi ng isang kaibigan, maraming kontra-Kaliwang pahayag ang sikat na blogger at kolumnistang si Manuel L. Quezon III sa kanyang blog, pero hindi gaano sa kanyang kolum sa Philippine Daily Inquirer. Sa kolum niyang “A wedge of Chiz,” gayunman, buong giliw nang binanatan ni Quezon ang Kaliwa, kaugnay ng posisyon nito sa mga kandidato sa pagkapangulo sa eleksyong 2010. Paninira ito, at malayo sa katotohanan.

(1) Sinundan ni Quezon ang kabagang niyang si Manuel Buencamino sa pagkatha ng kwento tungkol sa pakikitungo ng Kaliwa sa mga kandidato sa pagkapangulo. Noong una raw, kampi raw ang Kaliwa kay Manny Villar. Pagkatapos, bumukas daw ito sa pakikipag-usap kay Noynoy Aquino noong tumakbo ito. Pero dahil galit daw ang Kaliwa kay Noynoy, ginagamit nito ngayon si Chiz Escudero para upakan si Noynoy.

Hindi ito totoo. Sa pagkakaalam ko, hanggang noong tumakbo si Noynoy, at hanggang ngayon, wala pang ineendorsong kandidato ang Kaliwa. Bukas ito sa pakikipag-usap sa kahit sinong kandidato, basta hindi maka-Gloria, at kahit kay Noynoy. At walang priyoridad – may una, may huli – kahit sa pagkausap. Sa pagkakaalam ko, bukas ang Kaliwa sa pakikipag-usap kay Noynoy, at kahit sa posibleng pag-endorso sa kanya.

Takamatsu 1

(2) Ang lumalabas ngayon, si Noynoy, hindi ang Kaliwa, ang ayaw makipag-usap sa kabilang panig. Maraming posibleng dahilan dito: baka may takot siya sa Kaliwa, pero mas malamang na nababakuran na siya ng sosyal-demokrata at kontra-Kaliwang mga personalidad at grupo tulad ng Akbayan. Bukod pa ang mga pulitikong galing sa naghaharing uri na gustong bumalik sa gobyerno at ayaw makipag-usap sa Kaliwa.

Ang nakakatawa, gusto pang baligtarin ngayon ni Quezon ang bagay na ito, na para bang napakakitid ng isip ng Kaliwa at natatali ito sa lumang mga hidwaan. Hindi ito totoo. Gusto ni Quezon na bigyang-katwiran ang hindi pakikipag-usap at posibleng pakikipagtulungan ni Noynoy sa Kaliwa. Si Noynoy na nga ang hindi nakipag-usap, ang Kaliwa pa rin ang masama. Ganyan yata talaga para sa mga tulad ni Quezon.

(3) May sinabi pa si Quezon na talagang kasinungalingan: na ang kagyat na reaksyon daw ng Kaliwa sa pagkamatay ni dating Pres. Cory Aquino ay “tuluy-tuloy na kritisismo.” Hindi ito totoo. Nasa kani-kanyang website ang pahayag ng mga progresibong organisasyon sa pagkamatay ni Cory. Ang problema, kahit link nang link si Quezon sa kung anu-ano sa blog niya, ni hindi niya tiningnan ang mga website na ito.

Hinahamon ko siya: Magbigay siya ng patunay na “tuluy-tuloy na kritisismo” ang tugon ng Kaliwa sa pagkamatay ni Cory. Hindi niya mapapatunayan iyan, dahil hindi totoo. Mula kay Prop. Jose Maria Sison hanggang sa Bagong Alyansang Makabayan hanggang sa Kilusang Mayo Uno, hindi tuligsa ang tampok na tugon sa pagkamatay ni Cory. Sa sobrang pagkontra sa Kaliwa ni Quezon, wala na siyang pakialam sa batayan.

Takamatsu 2

(4) Hindi ko alam kung tamang tawaging “vendetta” o sama ng loob ang nararamdaman ng Kaliwa sa mga Aquino. Parang gusto niyang palabasing ipokrito ang Kaliwa sa pagpuri kay Cory noong namatay ito. Na hindi totoo. Ipinapakita ng pahayag ni Prop. Sison, halimbawa, ang tunay na paghanga sa kung paanong nakipagtulungan si Cory sa Kaliwa sa kabila ng grabeng presyur sa kanya ng militar at mga maka-Kanan.

Sa pagkakaalam ko, isang prinsipyadong kilusan ang Kaliwa: pumupuri sa mabuti at tumutuligsa sa masama. Tutuligsain ng Kaliwa, halimbawa, ang pekeng reporma sa lupa ng rehimeng Aquino, pero hindi rin nito kakalimutan ang pagpapalaya ni Cory sa mga bilanggong pulitikal. Gusto ko lang ding idagdag: sa kabila ng maraming pag-alipusta at panlalait kay Kris Aquino, hindi tampok na kasama diyan ang Kaliwa.

(5) At ito rin ang dahilan kung bakit pinupuri ngayon ng mga organisasyong progresibo ang mga pahayag ni Chiz kaugnay, halimbawa, ng kontraktwalisasyon at Oil Deregulation Law. Sa tingin ko, kung sasabihin ni Noynoy ang mga bagay na ito, kakasiyahan at pupurihin din siya ng mga maka-Kaliwa. Syempre, madali namang magsabi ng kung anu-ano kapag eleksyon. Pero bakit hindi nga ba niya masabi?

Ito ang problema ngayon sa kampanya ni Noynoy. Dahil gusto ng mga tagasuporta – o tagahawak ba? – niya na manatili siyang popular at may malapad na hatak sa madla, hindi nila ito papayagang tumindig nang malinaw sa mga isyu. Mananatili siyang blangkong papel na sinusulatan ng gustong isulat ng lahat, kahit wala namang batayan kung talagang pinapaniwalaan niya. Ano’ng pagbabago ito, kung gayon? Wala.

Takamatsu 3

(6) May alternatibong kwento ako sa kwento ni Quezon. Bago mamatay si Cory, daing nang daing ang mga soc-dem at Akbayan na ang problema ay “apatetiko” na ang masa, ayaw lumaban kay Gloria. Hindi kasi sila marunong mag-organisa at umasa sila sa Kaliwa para magparami ng tao sa rali. Noong namatay si Cory at bumuhos ang tao sa kalsada, hindi nila inisip na mali sila. Nabuwang sila, nagdiwang sa pagkilos ng masa.

Dahil wala naman talaga silang tiwala sa masa, itinulak nilang tumakbo ang pulitikong sumikat sa pagkamatay ng nanay niya – bahala na kung wala naman talaga siyang tampok na ambag sa paglaban kay Gloria. Ngayong may tumatakbong kandidatong naglalantad na walang kongkretong tindig sa isyu ang kandidato nila, tulo-laway sila sa pag-upak sa nasabing kandidato. Takot silang hindi umubra ang “pagbabago” lang.

(7) Nagtataka siguro si Chiz. Bakit siyang talagang lumaban kay Gloria sa Kongreso at Senado ay ginaganito ngayon ng mga nagpapakilalang kontra-Gloria. Bakit ang mga nagpapakilala noong taguyod ng pagkakaisang kontra-Gloria ay sinosolo ngayon ang pagkakaisang ito para dalhin at ikanal sa kandidato nila. Tiyak namang siya ang napag-uusapan at tampok noon sa paglaban kay Gloria, hindi ang kandidato nila ngayon.

Baka masyado kasi ang pampulitikang interes nila. Gustong manumbalik sa gobyerno ng mga dating naglingkod sa rehimeng Aquino. At totoo ba ang tsismis na may isang kolumnistang dating naglingkod kay Gloria na gustong tumakbong senador sa darating na halalan? Ngayon, may popular silang kandidatong tuntungan nila tungo sa kapangyarihan, para raw sa pagbabago. Popular, hanggang kailan? Pagbabago, nasaan?

05 Nobyembre 2009

Takamatsu 4
Takamatsu 5

Basahin ang paglilinaw ni Carol Pagaduan-Araullo sa tindig ng Kaliwa sa usapin ng eleksyon.

May isa, dalawang pagpapakilala si Ina Silverio-Gargar kay Kong. Satur Ocampo ng Bayan Muna.

May isinulat si Marck Ronald Rimorin tungkol sa masaker sa Hacienda Luisita, na ikalimang taon na ngayong Nobyembre 16.

May isinulat din si Kenneth Roland Guda tungkol sa pagtakbo ni Chiz Escudero.

May luma pero mahusay na isinulat si Mong Palatino tungkol sa programang balik-probinsya ng gobyernong Arroyo.

Tingnan ninyo kung gaano ka-yabang si Mikhail Gorbachev sa pagkamkam sa “tagumpay” ng pagbagsak ng Berlin Wall noong 1989, 20 taon na ngayon.

May rebyu si Cris Pablo Neruda ng bonggang bidyo para sa kandidatura ni Noynoy.

Noynoy Shirt

Tapos? Ano ang matibay na batayan ng ganitong mga propaganda ni Noynoy Aquino? Ng mga pagdiriwang ng pagka-Pilipino, ng paggunita sa Edsa? Kung hindi maglilinaw si Noynoy ng maka-mamamayang mga tindig niya sa mga isyu, mananatiling hungkag ang mga ito – kung hindi man mga instrumento ng panlilinlang sa mga mamamayan. (Galing ang mga imahen sa ibaba sa website ng neopandemic. Maraming salamat!)

Awtomatiko para kay Aquino

Nitong nakaraang mga araw, tinuligsa ng dalawang blogger na sina Schumey at Manuel Buencamino si Satur Ocampo ng Bayan Muna, ang Bayan Muna, at syempre ang buong Kaliwa. Nagsimula sila sa isang pahayag na ibinigay ni Satur sa isang sikat na palabas sa telebisyon na positibo ang pagtingin kay Sen. Manny Villar, kandidatong presidente sa eleksyong 2010. Para sa kanila, maraming ibinukas na usapin ang panayam na ito.

Na nagpapakita umano ng “kabulukan” ng Kaliwa. Kinwestyon nila ang pahayag ni Satur, ang ginagawa umano ng Kaliwa na pagkausap sa iba’t ibang presidentiable at paghingi umano ng mga pwesto sa tiket at kung sakali’y magiging gabinete ng mga ito, at ang umano’y “transaksyunal na pulitika” na ipinapakita ng ganitong mga aksyon. Ang dating sa akin, dahil mga tagasuporta sila ni Sen. Noynoy Aquino, kinukwestyon nila kung bakit hindi awtomatikong sinusuportahan ng Kaliwa si Noynoy sa eleksyon.

neopandemic 1

(1)

Wala akong nakikitang mali sa pagkilala ni Satur sa tinitingnan niyang positibong aspekto ni Villar bilang pulitiko. Hindi naman ito pag-endorso. Tiyak, may positibo ring masasabi si Satur tungkol sa iba pang presidentiable na nasa oposisyon. Bahagi pa rin naman si Villar ng malapad na nagkakaisang prente kontra sa rehimeng Arroyo, kaya mas hindi paupak ang pagharap sa kanya. Hangga’t hindi napapatalsik ang rehimen, ito pa rin ang pangunahing kaaway at puntirya ng mga mamamayan.

Pero todo-todo ang pag-upak ni Schumey kay Villar. Hindi mo maintindihan kung wala siyang alam sa pulitika ng pakikipagkaisang prente laban sa pinakamakitid na kaaway, o talagang kailangan niyang tumodo para sa kandidato niyang si Noynoy. Sabi niya, “I wouldn’t be surprised if he would be worst [sic!] than Gloria.” Hindi lang worse, worst pa raw. Sa tingin ko, dapat ireserba ang pahayag na ito para kay Sec. Gilbert Teodoro. Ibang bagay pa kung mapapatunayan ngang kandidato ng Malakanyang si Villar.

Ang masama pa, masagwa ang pagkakabuo ni Schumey ng kaso niya kontra kay Villar. Iyung iba, tumatalbog pa sa kandidato niyang si Noynoy. Una, sabi raw ni Villar, lahat ay nadadaan sa “magandang usapan.” Pangit nga namang pakinggan, dapat may prinsipyo ang kandidato sa pagkapangulo. Ikalawa, wala raw drainage sa isang subdibisyong itinayo niya. Talaga? Que horror. Siguro, hindi niya alam na hindi lang drainage ang problema sa Hacienda Luisita na pag-aari ng pamilya ni Noynoy.

At ikatlo, “Alam nating lahat kung paanong pinagsasamantalahan ni Villar ang maralita.” Sabi ng iba, may gumagamit ng retorika ng “Alam naman natin…” para pagtakpan ang kawalan ng mailahad na batayan. Ganyan nga sa paggamit ni Schumey. Sinasamantala raw ni Villar ang “mga kahinaan at kawalan ng pag-asa ng mga maralita.” Teka, hindi ba si Noynoy ang numero uno sa bagay na ito? Nangangako ng abstraktong “pagbabago” gayung wala namang rekord para suportahan ang pangako?

Malayung-malayo rin ang pahayag ni Satur tungkol kay Villar sa kandarapang pagsakay o pagpapaanod ng mga nagpapakilalang “progresibo” kay Noynoy. Kung may malaking mali man sa mga nagpapakilalang “progresibo” ngayong eleksyon, mas matimbang ang ganitong tunguhin. Na para bang si Noynoy ang maghahatid sa bansa ng “pagbabago.” Sakit na nila iyan: ang maghanap ng pulitikong didikitan para umano hubugin ang mga ito para sa pagbabago – mula kay Cory hanggang kay Erap at FPJ.

neopandemic 2

(2)

Wala rin akong makitang mali kung nakikipag-usap ang Kaliwa sa iba’t ibang pulitiko at presidentiable, at kahit pa humihingi ito ng pwesto sa tiket at kung sakali’y gabinete ng mga ito. Maraming kandidato ang nakasama ng Kaliwa sa paglaban sa rehimeng Arroyo, pero ibang round, kumbaga sa boksing, ang eleksyon. Kailangang may kongkretong pagkakaisa sa plataporma at aksyon. Mas malamang, iyan ang gustong malaman ng Kaliwa: sino ang mas makikipagtulungan sa kanila sa iba’t ibang usapin.

Isang pampulitikang pwersa ang Kaliwa, na may malawak at malalim na latag sa buong bansa. Wala akong makitang mali kung gamitin nito ang lawak at lakas nito para magtulak ng mga plataporma, akyon, at kahit kandidato sa mga tumatakbong pulitiko. Sa tingin ko, ginagawa ito ng lahat ng pampulitikang pwersa. Ang Iglesia ni Cristo. Ang Akbayan, sa pakikipag-alyansa nito noong una kay Mar Roxas at kay Noynoy Aquino nitong huli. Ang iba’t ibang negosyante sa pagsuporta sa iba’t ibang pulitiko.

Ang ibig kong sabihin, hindi ang pakikipagtransaksyon mismo ang usapin. Hindi iyun sapat para tuligsain ang isang pampulitikang pwersa. Ang usapin at batayan ng pagtuligsa ay kung para kanino o para saan ang pakikipagtransaksyon, kung ginagawa ba ito para sa kabutihan o kapinsalaan ng mga mamamayan, lalo na ng mahihirap. May batayan ba ito sa platapormang pabor sa mga mamamayan? O para sa pansariling interes lang? Makakatulong ba ito sa pagsusulong ng mga pagbabago sa hinaharap?

Sa bagay na ito – at narito ang kaibahan nina Schumey at Buencamino – buo ang pagtitiwala ko sa Kaliwa. Sa lahat ng pampulitikang pwersa sa bansa, ito na ang may pinakamahabang kasaysayan ng tuluy-tuloy at di-makasariling paglilingkod sa mga mamamayan – dumanas man ng pinakamalulupit na pagsupil ng iba’t ibang rehimen. Tiwala akong hindi sa personal o makasariling pakinabang ninuman mapupunta ang pakikipagtransaksyon ng Kaliwa, kundi sa kilusang masa para sa pagbabago ng bansa.

Sa tingin ko, magkakaroon ng krisis ang konsepto ng “pulitikang transaksyunal (transactional politics)” – na ginagamit nina Schumey at Buencamino, alinsunod sa mga pauso ng mga NGOista sa Akbayan – kapag ginamit sa ginagawa ng Kaliwa sa bansa. Sa konteksto ng mga tradisyunal na pulitiko at naghaharing uri, masama talaga ito – dahil dito, bahagi ito ng pagsasabwatan kontra sa mga mamamayan. Pero kung Kaliwa ang gumagawa? Maka-mamamayan at maka-prinsipyong pakikipagtransaksyon?

neopandemic 3

(3)

Bakit nga ba hindi awtomatikong sinusuportahan ng Kaliwa si Noynoy, kahit pa siya ang tinitingnan o gustong tingnan ng marami na kinatawan ng pagbabago sa eleksyong ito? Hindi ko alam ang eksaktong dahilan ng Kaliwa. Pero bilang tagasubaybay nito, pwede sigurong manghula. Wala naman siyang malaking ipinagkaiba sa ibang kandidato. Naghaharing uri rin siya, at bahagi ng tradisyunal na pulitika sa bansa. Ni hindi nga masasabing tampok siyang nagdusa o lumaban sa rehimeng US-Arroyo.

Kung ako ang tatanungin, ang hirap paniwalaan ng batayan ni Conrado de Quiros sa pagtulak niyang kumandidatong pangulo si Noynoy. Na hindi nito sasalaulain ang pamana ng kanyang mga magulang. Pwede siyang pumalpak, pero hindi pumalpak nang sinasadya, ganoon? Kasi wala namang mahusay na rekord si Noynoy. Dakila ang mga magulang niya dahil matapang sila – tradisyunal na pulitiko at maybahay pero matapang, lumaban sa diktadura. Eh si Noynoy? Nagtago sa palda ng nanay niya.

Ayaw sabihin ni De Quiros na kaya niya itinulak si Noynoy na tumakbo ay dahil malakas ang tsansa nitong manalo. Kesyo may batayan daw. Pero ang sumunod niyang kolum, mas pagdiriwang sa popularidad ni Noynoy at mas paglalaro sa persepsyon ng mga tao sa halalan. Kesyo labanan ng mabuti at masama ang eleksyon, kesyo Edsa 3 ang mgaganap, at iba pa. Ayos iyan kung propagandista ka ni Noynoy. Pero hindi makakatindig ang ganyang pagtingin kay Noynoy, sa tingin ko, sa kritikal na pagsuri.

neopandemic 4

(4)

Pero mabalik tayo kina Schumey at Buencamino. Katawa-tawa ang pagpapanggap ng mga itong may simpatya sa Kaliwa, na dahil sa pangyayaring ito ay “na-disilusyon” – na naman! – sa Kaliwa. Lagi na lang ganito ang retorika ng mga taong ito kapag tumutuligsa sa Kaliwa. Ilang beses ba silang madidisilusyon sa Kaliwa? Wala na ba silang magamit na ibang retorika? Ang tingin ko, anti-Kaliwa talaga sila. Gusto lang nilang kumabig ng ibang may simpatya sa Kaliwa sa paggamit ng ganitong retorika.

Pamigay na indikasyon na ng kitid ng pag-iisip ng mga ito na ni wala silang kritikal na salita tungkol kay Noynoy pero todo-upak pagdating sa Kaliwa, parang si Alex Magno ng Philippine Star mismo, na maka-Noynoy rin. Dati raw, tagahanga si Schumey ni Satur, pero “Bayad Muna” ang gusto niyang itawag sa partido nito ngayon. Sabi pa niya, “kung nakikipaglaro ka sa isang pulitikong transaksyunal katulad ni Villar, wala ka nang ipinagkaiba sa kahit sinong trapo.” Ganoon? Dahil lang sa isang interbyu?

Sa isang banda, mas naliliwanagan si Buencamino kaysa kay Schumey: “Nalulungkot akong makita si Satur na nag-eendorso ng magnanakaw. Alam kong hindi ganyan si Satur.” Pero – sang-ayon sa estratehiya ng mga gustong hatakin sa parlamentaryong pakikibaka ang Kaliwang nasa ligal na pakikibaka at tuligsain ang Kaliwang nasa underground – ibinunton ni Buencamino ang sisi para sa pagsuporta umano ng Kaliwa kay Villar kay Prop. Jose Maria Sison, sabay todo-paninira na sa pagkatao nito.

Sabi pa ni Buencamino, “Ang totoo, naligaw na sila ng landas” – ang Kaliwa raw. Sabay-bawi: “O, mas malamang, wala talaga silang landas sa simula’t sapul pa.” Naks. Akala mo, magaling na rebolusyunaryo ang lintek, kayang magsabi ng landas ng Kaliwa. Pinapalabas niyang gumuho ang tiwala at paghanga niya sa Kaliwa mula sa una patungo sa ikalawang pahayag. Pero, batay sa marami na niyang sulatin, ang ikalawa talaga ang una: galit talaga siya sa Kaliwa, retorika na lang ang paghanga.

neopandemic 5

(5)

Sa bago niyang libro, may ganitong panawagan umano si Slavoj Zizek sa mga dating komunistang naging kontra-komunista, dahil sa pandaigdigang krisis pang-ekonomiya at pampinansya: “Huwag kayong matakot, samahan ninyo kami, bumalik kayo! Nakaranas na kayo ng ligaya sa pagiging kontra-komunista, at pinapatawad kayo para riyan – panahon na namang maging seryoso ulit!” Sa isang banda, hindi ko siya masisi, sa dami ng mga dating maka-Kaliwang naging kontra-Kaliwa sa maraming bansa.

Pero hindi ko alam kung tama bang sabihin iyan sa Pilipinas. Pwede naman siguro, basta ba magpuna sa sarili at talagang magbago. Pero may mga kontra-Kaliwang hindi naman maka-prinsipyo ang pagkontra, talagang nalulong na sa biyaya ng yaman at kapangyarihan, mulat nang naglilingkod dito, o talagang kuntento na sa pag-upak sa lahat ng nasa pulitika – nang walang ihinahapag na alternatiba, at nang hindi naman mulat na gustong mag-ambag sa pagbabagong panlipunan, masaya lang sa pagngawa.

Bukod pa, baka mas makatulong sila sa pagbabagong panlipunan kung manatili sila sa kung nasaan sila, sa pag-upak sa Kaliwa gamit ang mababaw at makitid na katwiran nila. Hindi man nila intensyon, mas nailalantad nila ang kabulukan ng tindig nila.

29 Oktubre 2009

Binigyan ang progresibo at anarkistang manunulat na si Noam Chomsky ng pinakamataas na parangal ng Pentagon – ang maipagbawal ang libro niya sa Guantanamo. Sobrang kinakatakutan ang libro niya, baka raw magluwal ng rebolusyon kapag nabasa sa napakamapanupil na kalagayan sa nasabing kulungan.

Napakaraming magandang sulatin ni Rick Wolff tungkol sa pandaigdigang krisis sa pinansya at ekonomiya. Narito ang pinakahuli, tungkol sa krisis sa trabaho ngayon sa US. Nakakatuwa ang popular na Marxistang pagtalakay niya, samantalang nakilala siyang tagapagpaunlad ng kaisipan ng pilosopong Pranses na si Louis Althuser, at tagapagmana rin ng masalimuot na estilo nito.

Talaga, ngayon lang? Bumili raw ang Central Intelligence Agency ng gaheto para subaybayan ang mga blog at account sa Twitter ng mga tao. Nitong nakaraan, hinuli ang isang aktibsitang Amerikano sa paggamit ng Twitter. Ganoon ba ka-mapanganib? Hehe.

Mabuhay si Arundhati Roy! Matutuwa si Monico Atienza, tagapagsalin ng nobela niya sa Filipino. Nangunguna siya ngayon sa pandaigdigang pagtutol sa pag-atake ng gobyerno ng India sa lumalakas na rebelyong Maoista sa bansa. Sangkot sa pagtutol maging ang dekonstruksyunistang si Gayatri Spivak. Heto ang panayam kay Ganapathi, isang lider ng mga rebeldeng Maoista.

Adbusters

Parang ganito ang nangyari. Sa halip na maging pagkakataon para todong maganap ang pambansang bayanihan bunsod ng mga kakatapos na kalamidad, ang nakita natin ay ang pagkubabaw ng korporasyon – sa porma ng mga institusyon ng midya, ng ABS-CBN at GMA sa partikular – sa pagsisikap na lumikom at mamahagi ng mga donasyon. (Galing ang mga larawan sa ibaba sa blog ni Ivan Reverente. Maraming salamat!)

Kapag Midya ang Bida sa Bayanihan

Noong kasagsagan ng pambansang bayanihan para tulungan ang mga kababayan nating nasalanta ng mga bagyong “Ondoy” at “Pepeng,” mahalaga ang papel na tinanganan ng midya. Inilahad nila ang mga imahen at salaysay na dahilan para magbigayan at magtulungan ang mga Pinoy sa loob at labas ng bansa. Inilahad din nila kung saan dadalhin at ipapadala ang mga donasyon para sa mga nasalanta ng bagyo.

Hanggang sa puntong iyan, kapuri-puri ang ginawa ng midya sa harap ng kalamidad. Pero may mga kumpanya ng midya na lumabis pa diyan ang papel na tinanganan. At malaking bahagi sila ng midya. Tinutukoy ko ang ABS-CBN at GMA – at mas ang una kaysa sa ikalawa. Ang iba pang ginawa ng mga kumpanyang ito, mula kapuri-puri, umabot sa puntong kwestyonable sa minimum at kapuna-puna na sa maksimum.

Tinutukoy ko ang mga hakbangin nila na tila ang layunin ay pagkopo sa paglikom at pamamahagi ng mga donasyon para sa mga nasalanta. Hindi man nila todo-todong nakopo ang larangang ito, malamang na sila ang naging dominante sa mga ito – salamat sa malakas o dominante pa ngang posisyon nila kumpara sa ibang midya. Ang tanong: Ito ba ang tamang kalakaran? Ang dapat? Kung hindi, ano ang dapat?

Sa usapin ng panawagan para sa donasyon: bida ang kani-kanilang foundations, ang GMA Kapuso Foundation at Sagip-Kapamilya Foundation. Tuluy-tuloy ang pananawagan ng tulong patungo sa mga institusyong ito na syempre pa’y kadikit ng mga istasyon ng telebisyon. Sa usapin ng pamamahagi ng donasyon: sila ang nagtatakda kung saan, kailan, sino ang katulong at maging sino ang artistang sasama.

Tama si Prop. Sarah Raymundo – sa isang entri sa kanyang blog sa Facebook – sa pagkwestyon sa (1) saan-saang lugar dinadala ng ABS-CBN ang mga donasyong pumupunta rito, at (2) paano ang pagbabangko ng ABS-CBN sa mga perang donasyong natanggap nito. Tama rin siya sa pagtuturong dahil sa neoliberalismo, nakatakas na ang gobyerno sa tungkulin sa mga mamamayan at midya na ang inaasahan ng marami.

Ivan Reverente 1

Ivan Reverente 2

Ngayon, mahigit dalawang linggo matapos isulat iyun ni Prop. Raymundo, marami pa ang pwedeng idagdag: Ano ang pamantayan ng ABS-CBN sa pagpili sa kakatulungin? Minsan, pinasalamatan nito ang Armed Forces of the Philippines dahil naghatid ng mga donasyon, na para bang ahensya na ito ng gobyerno. Minsan naman, isang grupo ng mga drayber. Bakit hindi ang kabila o iba pang grupo? Ano ang mga batayan?

Ang problema ay (1) pinatampok ng ABS-CBN ang sarili sa paglikom at pamamahagi ng donasyon, sa kapinsalaan ng ibang grupo, at (2) namili ito ng mga organisasyong kakatuwangin sa pamamahagi ng donasyon. Sa halip na bigyan ng mas malaking papel ang mga organisasyon – lahat, kahit anong organisasyon – ng mga mamamayan sa paglikom at pamamahagi ng donasyon, parang itinalaga nito ang sarili na sentro nito.

At hindi ito usapin ng inggit. Bagamat hindi ito madalas tingnan bilang korporasyon, mahalagang idiin: korporasyon din ang ABS-CBN, hindi organisasyon ng mga mamamayan. Masasabi kaya na ang naganap ay corporate takeover o pagkubabaw ng korporasyon sa paglikom at pamamahagi ng donasyon, sa pambansang bayanihan? At nalagay sa laylayan ang mga mamamayan na kinakatawan ng mga organisasyon nila?

Isang usapin na binibitawan ng gobyerno ang tungkulin nitong manguna sa pagsaklolo sa mga mamamayan at itinutulak nito ang ibang pormasyon na tumangan sa tungkuling ito. Pero iba pang usapin kapag mulat na niyayakap ang tungkuling ito ng midya – sa anumang dahilan bagamat tiyak namang kasama doon ang sariling pakinabang bilang institusyon – nang inietsapwera ang paglahok ng mga mamamayan.

Oo nga pala, sintomas din ng ganitong pag-iisip ang “Wowowee” at iba pang palabas.

21 Oktubre 2009

Emmanuel Garibay

Dahil sa bagyong “Ondoy” at “Pepeng,” tampok ngayon ang mga mahihirap nating kababayan. Pero paano nga ba natin tinitingnan ang mga maralita, partikular ang mga maralitang lungsod? Natatangay ba tayo ng dominanteng pagtingin sa kanila? Wala silang bibig kaya kailangang iba ang magsalita para sa kanila? Kailangang magsuot ng maskara para makita natin? (Galing ang painting ni Emmanuel Garibay rito, at ang mga larawan sa baba sa nohaycomolodeuno. Maraming salamat!)

Poor Less Lonely People in the World

Dahil sa mga bagyong “Ondoy” at “Pepeng,” nakikita at napapag-usapan ngayon ang mahihirap nating kababayan. Nagawa ng kalamidad ang hindi nagawa ng mga panukala at patakarang makakaapekto sa mahihirap, kahit iyung sa reporma sa lupa at  sahod – ang madala ang mga maralita sa mga bibig at mata ng midya at publiko. Iniisip siguro nating sanay na sila sa paghihirap, kaya hindi na gaanong makabuluhan sa kanila ang sari-saring patakaran. Pero ang kalamidad – sobra na ito para sa kanila.

Pero hindi laging mapagkalinga at mapagkawanggawa sa mga maralita ang mga ideyang lumalabas ngayon sa midya, galing man sa mga komentarista, pulitiko o propagandista ng huli. Marami ang nagpapasama sa imahen nila at tahasang umaatake sa mga interes nila, kadalasan sa pagkumbina sa una. Kasabay ng tuluy-tuloy na pagkakita at pagkadinig sa kanila ang iba’t ibang paglalagay sa kanila sa itinuturing na dapat nilang kalugaran – sa mga espasyo at hanayan ng tao sa lipunan sa bansa.

Sanhi ng baha. Nitong huli, binigyang-tinig ng kolumnistang si Neal H. Cruz ang pagtinging itong lagi nating naririnig sa mga usap-usapan. Totoo siguro na dahil direkta silang nagtatapon ng basura sa mga estero at ilog, mas nakakapag-ambag sila sa dami ng basura sa mga anyong tubig na ito, higit sa karaniwang tao. Pero kanila ba ang kalakhan ng mga  basurang bumabara? Hindi siguro.

Sa isang banda’y inosente ang puntong na ito, pero sa mas dominanteng gamit, hindi ito inosente. Kapag sinasabi ito, tiyak na panukala ng demolisyon ang kasunod. Hindi ito nasasabi para imungkahing pahusayin ang sistema ng pagtatapon ng basura sa mga tabing-estero o tabing-ilog. Kadalasan, kaakibat nito ang kabuuang nosyong iresponsable ang maralita, walang pakialam sa iba.

Talk_Shows_on_Mute__

Asal-hayop. Nasabi ito, o nadaplisan, ng mismong kalihim ng Department of Social Work and Development kaugnay ng mga maralita sa mga paaralang ginawang evacuation centers. Sinisira raw nila ang mga kagamitan, ninanakaw ang pera at iba pang gamit tulad ng bentilador, ginagawang kubeta ang mga kwarto, at kinikikilan at tinatakot ang mga estudyante ng mga paaralan.

Hindi ko alam ang sirkumstansya ng paninira ng mga gamit. Pero masisisi mo ba ang isang tatay na walang naisalbang gamit, halimbawa, kung baklasin ang pisara at gawing higaan ng mga anak? Baka rin hindi na mapigilan ang sariling dumumi, lalo na kung nakainom ng maruming tubig. Talaga namang may mga gumagawa ng krimen sa hanay ng mga maralita, pero hindi ganoon ang lahat.

Kailangan siguro ng balanseng sagot rito. Sa maraming pagkakataon, nakakapagpakita ang mga maralita ng dangal at kabayanihang bukod-tangi, hindi kaya kahit ng mga nasa ibang uri. Pero dapat din siguro nating maunawaan ang sagot na “Ikaw man ang maghirap nang todo, mag-iiba rin ang asal mo.” Ibig sabihin, talagang napupwersa ang mga maralita na gumawa ng mali dahil sa kahirapan.

finally_II

Huwag nang bumalik sa dating tirahan. Malaganap ngayon ang sentimyentong dahil lantad sa banta ng baha ang mga bahay o pwesto ng bahay ng mga maralita, huwag na silang bumalik sa mga ito. Ito naman talaga ang makataong tindig. Pero ginagamit ngayon ng gobyerno ang pagtinging ito para itulak ang kontra-maralitang mga patakaran nito tungkol sa pabahay at mga maralita.

Kung gobyerno ang masusunod, tatlo ang pwedeng mangyari sa mahihirap na nasa evacuation centers: mapabalik sa kanilang probinsya gamit ang perang bigay ng gobyerno, mapalipat sa mga eryang relokasyon na tinutukoy ng gobyerno, at mapabayaan sa evacuation centers hanggang maglaho ang atensyon ng midya at suporta ng publiko at sa gayo’y maiwang nakatiwangwang, nang walang bahay.

Pero kaya nga napunta sa Kamaynilaan ang mga maralita dahil tumakas sila sa kawalang-lupa, kawalang-trabaho at militarisasyon sa mga probinsya. Tapos, kilala ring hindi makatao ang mga eryang relokasyon ng gobyerno, bukod pa sa malayo sa pinagtatrabahuan at pinag-aaralan ng mga maralita. Paano kung sinalanta rin ng bagyo ang mga probinsya at eryang relokasyong pupuntahan?

Hindi na nga dapat bumalik ang mga maralita sa dati nilang tirahan. Pero para mangyari ito nang pabor sa interes ng mga maralita, dapat magtayo ang gobyerno ng mga bagong pabahay para sa maralita – mura, disente, malapit sa pinagtatrabahuan at pinag-aaralan nila. At para mangyari ito, kailangang lumaban ang mahihirap, tampok ang mga nakatira mismo sa evacuation centers.

Ugly_Birds_In_A_Beautiful_Cage

Ginagamit ng professional squatters. Narinig ko ito kay Arnold Clavio – patunay, sabi ng kaibigan ko, na pareho sila ng utak ni Arn-Arn. Damang-dama mo ang pagkabwisit ni Clavio sa mga maralita. Talaga raw makulit ang mga professional squatters, naggigiit na manirahan sa hindi dapat. Paano raw kinakaya ng mga iskwater na magkaroon ng abogado kung hindi sila mga propesyunal?

Nakabatay ang ganitong suri sa mababang pagtingin sa mga maralitang lungsod, na mal-edukado, estupido at tonto sila kaya nagagamit ng professional squatters. Tinatalikuran nito ang totoong kahirapan ng mga maralita, ang pagtakas nila sa lagay ng kanayunan kung bakit narito sila. Kakatwang ang ibang naniniwala sa teoryang ito, mabilis ding sumisi sa mahihirap: Dapat, hindi sila magpagamit.

Kailangang tulungan para tulungan ang sarili. Madalas, nasasabi ito ng mga naghahangad ng matagalang pagbabago sa lipunan, kaugnay ng mga kasabihan galing sa Bibliya tungkol sa pagtuturo ng pangingisda. Hindi raw sapat ang pagbigay ng isda sa mahihirap (o pagkakawanggawa); ang kailangan daw ay ang pagturo sa kanila ng pangingisda (o pagrerebolusyon) para laging may isda.

Pero ginagamit ng gobyerno ang retorikang ito para makapagpakitang-taong tumutulong sa mahihirap gayong hindi naman talaga. Habang bukas-palad ang karaniwang mga Pilipino sa pagbibigay ng kung anong naitabi bilang donasyon sa mga nasalanta, puro pautang – sa SSS, GSIS at Pag-ibig, halimbawa – ang iniaalok ng gobyernong maraming pondong winawaldas sa kung anu-ano.

Sa panahong ang pangunahing kailangan ng mahihirap ay direktang tulong, kaysa sa paglaki ng sahod sa darating na mga buwan, nagsisilbing hadlang ang retorikang ito sa pagsang-ayon ng ilang bahagi ng publiko na bigyan ng tulong ang mahihirap. Tulad sa iba pang pagkakataon, mahalagang malaman kung sino ang nagsasalita: iyung talagang tumutulong sa maralitao iyung nagpapanggap lang?

Marat_by_David_Revisited

Habang nariyan sila, at habang mayorya sila ng lipunan, hindi siguro titigil ang negatibong mga pagtingin sa mga maralita, lantad man o hindi. Laging magiging larangan ng tunggalian ang pag-unawa sa kanila, ng ibang mamamayan at ng kanilang sarili. At tumitindi ang tunggaliang ito kapag lalo silang nakikita at naririnig – tinatamaan man ng kung anong pinsala o lumalaban.

Hamon sa lahat na mulat na sumangkot sa tunggaliang ito, dahil lagi naman tayong sangkot dito, mulat man o hindi. May implikasyon ito sa gagawin natin, o sa gagawin ng iba – ng gobyerno, halimbawa – sa ngalan natin.

14 Oktubre 2009

Basahin ang reaksyon ng progresibong mamamahayag na si Alexander Cockburn sa pagkapanalo ni US Pres. Barack Obama ng Nobel Peace Prize. Pansinin ang mahalagang papel ng Pilipinas sa mga kwento niya, katulad ng iba pang katiwa-tiwalang maka-Kaliwa sa ibang bansa.

Anibersaryo pala ng pagkakapatay kay Ernesto “Che” Guevara noong 09 Oktubre.

May panayam ang progresibong manunulat at paborito ng maraming si Eduardo Galeano tungkol sa pagsusulat at iba pang bagay syempre. May makabuluhang punto para sa mga gustong maging manunulat.

Maiikli ang mga tula ni Edel E. Garcellano ngayon matapos ang kalamidad.

BushGlobalWarming

Syempre, bihira na ang naniniwala sa kanya ngayon. Tinanggihan ng rehimen ni George W. Bush ng US ang pagkilala sa Kyoto Protocol na hinggil sa pagbawas sa ibinubugang greenhouse gases ng mga bansang abanteng kapitalista. Isang makabuluhang panawagan ito ngayon, sa gitna ng mga kapinsalaan na katulad ng bagyong Ondoy na tumama sa bansa.

Hoy, Hoy, Ondoy

May nagmungkahi sa aking magsulat tungkol sa kalikasan. Tiyak, hindi tungkol sa kagandahan nito, kundi sa pagkawasak nito at mga kaugnay na isyu. Ilang ulit nabinbin ang pangako ko, pero kalikasan na ang nakapag-udyok sa aking magsulat – partikular ang bagyong “Ondoy” na sumalanta sa bansa nitong nakaraang mga araw.

(1)

Noong bata pa, dinala siya ng nanay niya sa isang seminar sa ahensya ng gobyernong pinagtatrabahuan nito, tungkol sa polusyon ng hangin at tubig. Nitong huli na lang niya maririnig ang ibang klase ng “polusyon,” tampok ang sa ingay, at tiyak namang hindi siya dadalhin ng mga magulang niya sa isang seminar tungkol dito. Nakumbinsi siya, na dapat magtanim ng mga puno at magtapon ng mga basura sa tamang paraan.

Pero may guro siya sa Grade 3 na matapang na loyalista ni Marcos kaya kritikal sa rehimeng Aquino. Binasag nito ang mga ilusyon niya. Hindi raw sapat na magtanim lang ng mga puno at magtapon ng basura nang tama. Ang mga korporasyon daw ang dapat magbago at dapat itulak sila ng gobyerno para magbago. Nakumbinsi rin siya, at malalaman niya paglaon na taktika ito: ang ipasa sa karaniwang tao ang pananagutan.

Doon siya napaisip, tungkol sa mga problemang ilang beses pa niyang haharapin pagtanda: Bakit hindi sapat ang pagkilos nang mag-isa, o kahit ng iilan? Bakit hindi sapat ang magandang intensyon? Bakit maraming dapat gawin labas sa takbo ng araw-araw na buhay para magkaroon ng pagbabago, kahit iyung makakabuti sa lahat? Bakit ang mabuti, at alam ng maraming mabuti, hindi magawa-gawa sa lipunang ito?

robot militarism

(2)

Kapag may mga disaster katulad ng bagyong Ondoy, naglilitawan sa midya ang mga maralita. Totoo, tinamaan din – lalo na ni Ondoy – ang mayayaman, at may nagsabi pa nga sa aking mas kawawa sila dahil hindi nila alam kung paano humarap sa mga baha. Ang mga kotse nila, pinaghahambalos. Pero mas maralita: binaha, nawalan ng bahay at kabuhayan, namatayan ng mga mahal sa buhay, lalong nagutom, lalong nagkasakit…

Hindi kasi natin inorganisa ang lipunan natin para harapin ang kalikasan sa paraang magtatanggol at magsusulong sa buhay. Bakit mas maralita ang apektado sa mga disaster, sa mga bagyo, halimbawa? Dahil sila ang nakatira sa mga estero at mabababang lugar, sila ang walang naimpok kaya walang anuman kapag tinangay ang bahay at kabuhayan, sila ang may mahinang bahay, may patakbuhing mga gamit…

Para kay Karl Marx, dalawa ang pakahulugan ng kalikasan. Una, ang kalikasan ng tao bilang organismong nangangailangan ng pagkain, damit, bahay at kung anu-ano pang kulang sa maralita sa bansa para mabuhay. Ikalawa, ang mundo kasama na ang likas na mga pangyayaring pumipinsala sa buhay at kabuhayan ng mga tao. Ang kailangan, aniya, ay isang lipunang inorganisa para harapin ang kalikasang ito pabor sa buhay.

Karl Marx Peace Sign

(3)

Nakatira siya sa Pasig City, na isa sa naging paborito ng midya para ipakita ang pinsalang nilikha ng bagyong Ondoy. Sabi ng mga kapitbahay niya, hindi pa nila naranasan ang ganoon ka-grabeng pagbaha. Inabot ang mga hindi pa inaabot. Ang swimming pool ng isang subdibisyon, naging putik. Ang garahe nito na nasa ilalim ng isang gusali sa loob, inilibing ng putik. Wala sa plano nito ang pagkakaroon ng baha.

May isang kilalang groserya sa lugar na ibinukas ang pintuan para patuluyin ang mga maralitang lumangoy sa baha o tumulay sa mga alambre, gaya ng sabi sa balita, at mamigay ng pagkain. May isa namang kilala pa man din sa pagpapatugtog ng mga awitin ng simbahan ng may-ari na hindi namigay, isinara ang pintuan. Inabot ng baha, inabot ang maraming paninda – na inilalabas nito ngayon sa kalsada, sira at basura na.

Ilang araw matapos ang pagbaha, nakatumpok sa labas ng mga bahay ng maralita ang maraming “basura” – mga inanod marahil ng baha mula sa malayo, o mga gamit din nila. “Ano kaya ang mga ito?” tanong niya. Mga sentimental na halukipkip na hindi lang nila maitapon noon at pinwersa ngayon ng bagyong ituring na basura? Ganoon din ang sasapitin ng mga alaala nila, kakayod sila nang todo para muling magpundar.

Siya nga pala, namigay din ng relief goods ang militar. Iyung unang bahagi lang ang nakita niya, hindi niya alam kung umasenso ang kalidad ng ipinamigay nito. Noong una kasi, ito lang ang laman ng bawat supot: anim na bote ng mineral water at tatlong piraso ng fudgee bar. Tiyak, hulog na ito ng langit para sa mga tao noon na gutom na gutom. Pero ito lang ba talaga ang kakayahan ng gobyerno sa mabilisang aksyon?

Capitalism_graffiti_luebeck

(4)

Sa libro niyang After Capitalism (2002), naglahad si David Schweickart ng optimistikong suri sa mga suliraning pangkalikasan na hinaharap ng sangkatauhan. Aniya, nasa kakayahan ng tao ngayon na kontrolin ang lumolobong populasyon, sapatan ang pangangailangan sa pagkain ng tao, at maging sawatain ang polusyon. Pero iyun din ang tanong niya: Bakit ang makakabuti, at alam na makakabuti, hindi magawa?

Ngayong usap-usapan ang “global warming” at “climate change,” mahalaga ang ilang punto niya. Aniya, may pagsulong na naidulot ang Kyoto Protocol sa pagbawas sa greenhouse gases na buga ng mga bansang abanteng kapitalista. Ang problema, hindi ito kinilala ng rehimeng W. Bush ng US – na nagbubuga ng pinakamarami, sangkaapat, sa greenhouse gases ng mundo. Bukod sa paglaban ng makapangyarihang mga industriya ng langis at kotse, babaguhin kasi nito ang padron ng pagkonsumo ng buong daigdig.

Ani Schweickart, alam man ng sangkatauhan ang lunas sa nabanggit na mga suliraning pangkalikasan, hindi natin magawa-gawang ipatupad ang mga lunas dahil sa pagtutol ng mga naghahari sa sistema ng pandaigdigang kapitalismo. Sa esensya, tubo ang nagpapaandar sa sistemang ito, kaya anarkista ang produksyong iniluluwal nito, hindi tumutugon sa mga pangangailangan ng tao, sa kasalukuyan man o sa hinaharap.

Michael Wolf-hongkong

(5)

Naalala ko ang paborito kong kolumnistang Amerikanong liberal na si Ellen Goodman. Noong 2007, nasadlak siya sa kontrobersya dahil sinabi niyang ang mga nagsasabing hindi totoo ang global warming ay katulad ng mga nagsasabing hindi totoo ang Holocaust – matapos mapatunayang tao ang sanhi ng una. Nagsisinungaling ang ikalawa tungkol sa nakaraan; tungkol sa kasalukuyan at hinaharap naman ng una.

Para naman sa pilosopong Slovenian na si Slavoj Zizek, ipinapakita ng pagkawasak ng kalikasan ang limitasyon ng kapitalismo. Na pwede rin nitong pagsamantalahan: “Isipin mo ang isang mega-disaster: … natutunaw ang mga yelo, lubog ang New York, kailangan nating lumipat sa Antarctica… [I]sipin mo, magkakaroon ng maraming orgasmo ang real estate, ang pinakamalalaking kontrata sa real estate sa kasaysayan.”

Sa dulo, babalik tayo sa Communist Manifesto, kung saan sinabi ni Marx na pwedeng humantong ang krisis ng kapitalismo sa sosyalismo o sa “pagkawasak ng parehong nagtutunggaling uri.” Wasakin man ng kapitalismo ang tao at ang kalikasan, hindi natural na mailuluwal ang isang bagong sistemang mas superyor sa kapitalismo. Kailangan ang mulat at determinadong paglaban ng tao para magdulot ng pagbabago.

Wrong Side of Capitalism

02 Oktubre 2009

May mga kampanya ang progresibong mga organisasyon para lumikom ng donasyon para sa mga biktima ng bagyong Ondoy: mayroon ang Kabataan Party-list, ang Kilusang Mayo Uno, at ang Bagong Alyansang Makabayan.

Sisenta na ang Republikang Bayan ng Tsina! Nagpupundar ng sosyalismo noon, alipin ng kapitalismo ngayon. Isang magandang parangal: ang paglakas ng Maoismo sa India.

May huling sulatin si Alain Badiou, pilosopong Pranses, tungkol sa komunismo.

Inalis na ang pangalan ni Prop. Jose Maria Sison sa listahan ng mga terorista sa European Union! Hehe.

Sumambulat ang protesta sa mga kampus ng University of California! Magkakaroon din niyan dito, tiyak!

May panayam si Michael Moore tungkol sa bago niyang pelikulang Capitalism: A Love Story.

Ulat tungkol sa mga protesta sa kakatapos na G-20 Summit sa Pittsburgh, Pennsylvania sa US.