Digong Mang May Layang Lumipad

museum-of-contemporary-art1

Laman ngayon ng maraming publikasyong internasyunal, kapwa online at limbag, ang Pilipinas. Ang dahilan: ang mga pahayag nitong Setyembre ni Pang. Rodrigo Duterte tungkol sa US, sa ugnayan ng Pilipinas dito, at sa ugnayan ng Pilipinas sa China at Rusya.

Sa esensya, ang mga pahayag na ito’y kritikal sa US, naggigiit ng kalayaan ng Pilipinas, at nakikipagmabutihan sa China at Rusya – na itinuturing na ngayong lumalakas bagamat mas mahina pa ring karibal ng US sa paghaharing pang-ekonomiya at pangmilitar sa daigdig. Ang pakete: ang pagsusulong ng “independyenteng patakarang panlabas” ng Pilipinas, ayon sa mga salita mismo ni Duterte.

Maagap ang Kaliwa sa pagpirmi ng datos mula sa mga pahayag: unang beses ito na ang nakaupong pangulo ng Pilipinas ay nagsalita nang kritikal sa pagdidikta ng US sa Pilipinas at nang pabor sa kalayaan ng Pilipinas mula sa US. Isang anomalya ang naturang mga pahayag sa kasaysayan ng mga pangulo ng Pilipinas, kaya naman nagtatagisan sa opinyong publiko, sa Pilipinas at sa mundo, ang dalawang balangkas ng pagbasa sa mahahalagang pahayag na ito.

Ang dominanteng balangkas ng pagbasa sa mga pahayag ni Duterte ay kaugnay ng kanyang “gera kontra-droga” na, ayon sa balita, ay responsable sa pagpatay sa mahigit 3,000 kataong pinaghihinalaang adik o tulak ng droga. Hindi maitatanggi, ito naman talaga ang kagyat na konteksto ng mga pahayag: ang pagtanggi ni Duterte sa posibilidad na mapangaralan ni US Pres. Barack Obama tungkol sa mga paglabag sa mga karapatang pantao kaugnay ng gera kontra-droga sa noo’y ilulunsad na pulong ng ASEAN sa Laos. Wala aniyang karapatan, sa masaklaw na pakahulugan nito, ang US na mangaral sa Pilipinas sa usapin ng karapatang pantao.

Walang duda: kasuklam-suklam ang mga pagpatay kaugnay ng gera kontra-droga ng gobyernong Duterte. Sa pangunahi’y usaping sosyo-ekomiko at hindi pulis-kriminal ang pagiging malaganap ng iligal na droga; sa ganitong pag-unawa dapat magmula ang paglunas dito. Sa nangyayari ngayon, nalalabag ang karapatan ng mga pinaghihinalaang adik o tulak ng droga, na ang ibayong nakakarami ay mahihirap, habang hindi napapanagot ang malalaking isda sa likod ng talamak na droga, at kahit nga ang mga adik at tulak ng droga na mayayaman.

museum-of-contemporary-art2

Pero may isa pang balangkas ng pagbasa sa mga pahayag ni Duterte – na may mga batayang matibay rin, kung hindi man mas matibay sa dominante. Totoong bumuhol ang alternatibong balangkas na ito sa dominanteng balangkas, dahil sa mga aksyon mismo ni Duterte at sa kondisyong kinalagyan niya, pero makabuluhang ihiwalay at, para sa masang anakpawis at sambayanang Pilipino, itulak.

Ang alternatibong balangkas ng pagbasa: ang paglihis ni Duterte sa mga dikta ng gobyerno ng US sa gobyerno ng Pilipinas sa larangan ng militaristang pandarahas sa Kaliwa, ng maka-US na patakarang panlabas, at, bagamat minimal pa, ng neoliberal na patakarang pang-ekonomiya. Paglihis – para ilarawan ang maliliit na hakbang palayo sa naturang mga dikta; maliliit pero palayo, palayo pero maliit; masyado pang matapang ang “paghulagpos,” lalo na ang “pagbaklas.”

Ang isang pinakamalinaw na sukatan ng naturang paglihis, na siyang pinakamalinaw sa ngayon na kinatawan ng mga dikta ng gobyerno ng US sa gobyerno ng Pilipinas, ay ang panunungkulan ni dating Pang. Noynoy Aquino sa bansa. At hindi lang ito pagsisi sa pinalitang rehimen, tulad ng ginawa ni Aquino mismo sa rehimen ni Gloria Macapagal-Arroyo.

Ipinatupad ng rehimeng Aquino ang mga dikta ng gobyerno ng US sa larangan ng militaristang pandarahas sa Kaliwa, maka-US na patakarang panlabas, at neoliberal na ekonomiya – mga diktang pinaka-angkop sa kasalukuyan. Masasabi nga na marahil ay mas masahol pa ang gusto nitong idikta ngayon, dahil sa pagsahol ng kronikong krisis ng sistemang malapyudal at malakolonyal sa bansa, at paglalim ng depresyong pang-ekonomiya sa daigdig at pag-igting ng tunggalian ng malalaking kapangyarihan sa mundo.

May paghupa sa ekstrahudisyal na pagpaslang sa mga aktibista kumpara sa panahon ni Aquino. Lahat ng konsultant ng National Democratic Front na ikinulong ni Aquino ang pinalaya ni Duterte, at may pangakong papalayain pa ang ibang detenidong pulitikal. Ang mga Lumad na pinalayas sa kanilang komunidad ni Aquino, nakabalik sa panahon ni Duterte. Ang usapang pangkapayapaan sa NDF na maagang sinabotahe ni Aquino, agad binuksan at isinulong ni Duterte. Ang mga maka-Kaliwa na todong inatake ni Aquino, pinapasok pa ni Duterte sa kanyang gabinete.

Noong panahon ni Aquino, mapayapa dahil mapagkaibigan ang relasyon ng Pilipinas sa US. Nasanay na ang mga tao sa kaliwa’t kanang balita tungkol sa pagpasok at pagdaong ng mga barkong pandigma ng US, mga magkasamang pagsasanay-militar ng mga sundalong Amerikano at Pilipino, at paglipad ng mga drones sa himpapawid ng Pilipinas. Malinaw na kontrabida ang China at Rusya. Ngayon, sa mga pahayag ni Duterte, maingay dahil kritikal ang ugnayan ng Pilipinas sa US, pinalayas ang special forces ng US sa Mindanao, at ipinapakitang pwede naman palang makipagkaibigan sa China at Rusya.

museum-of-contemporary-art3

Wala pang pagbabagong nagagawa si Duterte sa larangan ng ekonomiya, at sa pangkalahatan ay neoliberal ang mga patakarang namamayani rito, gayundin ang mga “eksperto” na pinagkakatiwalaan niya rito.

Pero makabuluhan kahit ang mga pahayag niya sa ekonomiya, may paglihis sa mga neoliberal na dikta ng gobyerno ng US:  Pambansang minimum na sahod, pagbasura sa kontraktwalisasyon at dagdag-pensyon para sa mga manggagawa. Walang demolisyon hangga’t walang relokasyon para sa mga maralitang lungsod. Pagpapauwi sa mga migranteng Pilipino. Binanggit niya ang industriyalisasyon sa kanyang unang State of the Nation Address, at tuluy-tuloy ang pagtuligsa niya sa tinatawag niyang “oligarkiya.”

Sinusuportahan din niya ang itinalaga niyang maka-Kaliwa sa Department of Agrarian Reform na mamahagi ng lupa sa mga magsasaka at ipatigil ang land-use conversion sa loob ng dalawang taon. Gayundin sa Department of Social Welfare and Development, na maghatid ng serbisyo ng gobyerno sa mga maralita at nasalanta.

Gaya ng paulit-ulit nang binabanggit ng Kaliwa, hindi mula sa kawalan ang mga hakbangin at pahayag na ito, kundi nasa rekord sa pulitika ni Duterte: Dating miyembro ng radikal na Kabataang Makabayan, estudyante ni Prop. Jose Maria Sison sa kolehiyo, at ipinagmamalaki ang mga ito. Kaibigan ng NDF, kundi man ng New People’s Army, sa Mindanao.

Bagamat kailangan pa niyang patunayan ang kanyang pagmamalaking siya’y sosyalista at unang maka-Kaliwang pangulo ng Pilipinas, ipinapakita na niyang nakikinig siya sa mga hinaing ng sambayanan, na madalas na isinasatinig ng Kaliwa.

Kritikal rin sa US sa pagtakas kay Michael Meiring, umano’y CIA na aksidenteng nagpasabog ng bomba sa isang hotel sa Davao, noong 2002. Tumutol sa paggamit sa Davao bilang base ng operasyon ng mga drones ng US at lunsaran ng magkasamang pagsasanay-militar ng mga tropang Amerikano at Pilipino.

museum-of-contemporary-art4

Sa kabilang banda, anumang paglihis ni Duterte sa mga dikta ng gobyerno ng US ay tulak din ng pagkilos at pagpanawagan ng sambayanang Pilipino. Nanalo siyang pangulo bilang botong protesta sa rehimeng US-Aquino at sa lahat ng kabulukang kinakatawan nito.

Ang pagiging bukas sa Kaliwa ay tulak din ng pagprotesta ng sambayanan sa mga paglabag ng rehimeng US-Aquino sa karapatang pantao, kalakhan ng mga aktibista, lider at tagasuporta ng Kaliwa. Ito ang nagtulak kay Duterte na humanap ng ibang paraan ng pagharap sa armadong rebolusyon at Kaliwa, tampok ang usapang pangkapayapaan. Rurok ng naturang pagprotesta ang malawak na pagkondena sa masaker sa Lianga noong Setyembre 2015 at sa pamamaril at pagpatay sa Kidapawan nitong Abril 2016, panahon ng kaigtingan ng pulitika sa bansa dahil sa eleksyon.

Ang pagiging kritikal sa US ay tulak din ng pagprotesta ng sambayanan sa papaigting na presensyang militar ng US sa bansa. Tuluy-tuloy ang mga protesta sa usaping ito, na ang mga susing salita ay Tubbataha at Jennifer Laude. Tampok, syempre pa, ang pagkamatay ng 44 kagawad ng Special Action Force sa isang operasyong pinamunuan ng US sa Maguindanao, na nagdulot ng pinakamatinding krisis pampulitika sa rehimeng US-Aquino.

Ang mga pahayag ni Duterte sa ekonomiya ay tulak din ng tuluy-tuloy, malawak at matunog na protesta laban sa mga pahirap na patakaran ng rehimeng US-Aquino.

Walang duda: hindi si Duterte ang magdudulot ng tunay na pagbabago sa bansa; nasa sambayanang Pilipino – kasama ang marami niyang tagasuporta – ang hamon, tungkulin at kapangyarihang iyan. At wala pa ring tunay na pagbabago sa ating bayan.

Pero nagpapakita si Duterte ng kahandaang tumulong sa pakikibaka para sa tunay na pagbabago. Mahalaga ang pagkilos ng sambayanan para patatagin siya sa paglihis sa mga dikta ng gobyerno ng US, at para tuparin ang mga pangako niya lalo na sa ekonomiya. At kahit magawa niya ang lahat ng ito, hindi pa rin lubos na giginhawa ang nakakaraming Pilipino hangga’t hindi naibabagsak ang naghaharing sistema sa bansa.

Sa ganitong kalagayan, makaisang-panig at hindi patas na basahin ang mga pahayag ni Duterte hinggil sa “independyenteng patakarang panlabas” sa balangkas lang ng “gera kontra-droga.” Mas masahol, ang ganitong balangkas ng pagbasa ay ginagamit ngayon ng gobyerno ng US para pagmukhaing masama ang gobyernong Duterte sa mata ng daigdig.

museum-of-contemporary-art5

Anuman ang paghusga ng mga Pilipino sa mga akusasyon ni Edgar Matobato, na nagpapakilalang dating mamamatay-tao ng Davao Death Squad, laban kay Duterte sa pagdinig ng Senado, ginagamit ang mga ito ngayon sa internasyunal na midya para patatagin ang dominanteng balangkas ng pagbasa sa pagtuligsa ni Duterte laban sa US – na ito’y pagtatakip lang sa mga paglabag sa karapatang pantao na ibinubunsod ng gera kontra-droga.

Marapat lang ang pagkondena at pagprotesta sa mga pagpatay bunsod ng gera kontra-droga ng gobyerno ni Duterte, pero hindi sa paraang minamaliit o niyuyurakan ang mga pahayag niya pabor sa independyenteng patakarang panlabas, at iba pang paglihis niya sa mga dikta ng gobyerno ng US. Nasa interes ng sambayanang Pilipino na itulak ang gobyernong Duterte na isulong ang independyenteng ugnayang panlabas.

Sa kabilang banda, sa totoo lang, minimal pa rin ang nagagawa ni Duterte sa pagsusulong ng independyenteng patakarang panlabas, kaya madaling mabansagan ang kanyang mga pahayag na “salita lang.” Pero, sa panimula, mahalaga ang mga salita; mahirap maisagawa ang mabibigat na hakbangin nang walang pag-aanunsyo ng mga ito. Kaya marapat lang ang ginagawa ng Kaliwa: ang papurihan ang mga pahayag kasabay ng paghamon na tapatan ito ng aksyon.

Kalimutan mo man ang kasaysayan, tiyak na hindi ka kakalimutan nito, sabi ng isang awtor. Magbulag-bulagan man ang mga komentarista sa mga paglihis ni Duterte sa mga dikta ng gobyerno ng US, tiyak na bantay-sarado at markado ang mga ito ng gobyerno ng US mismo. At mahalagang balik-aralan ang mahabang rekord nito sa destabilisasyon, pagkudeta, at paggera pa nga sa mga gobyernong sumasalunga rito.

Malinaw ang bidyo ng press conference ni Duterte: hindi niya minura si Obama, gaya ng ipinagpuputok ng butsi ng mga balita. Pero baka wala nang silbing maghabol na ituwid ang lumaganap. Interesante ang pagkakamaling ito ng kapitalistang midyang dayuhan at lokal: dahil sa totoo lang, sa mga pahayag at hakbangin niya sa simula ng kanyang termino, maliit pa man ang mga ito para sa sambayanang Pilipino, tiyak na para sa gobyerno ng US ay para na rin itong minura ng pangulo.

20 Setyembre 2016

Galing ang mga larawan sa Facebook account ng isang kaibigan.

Magandang artikulo ng historyador na si Ferdinand C. Llanes tungkol sa masaker sa Bud Dajo at Bud Bagsak na inilunsad ng mga Amerikano at pinatampok sa midya nitong nakaraan ni Duterte. Pinapalawak daw ni Duterte ang kaalaman ng mga tao, sabi ni Andrea Malaya M. Ragragio.

Isa, dalawang huling artikulo ni Prop. Jose Maria Sison at artikulo ni Mong Palatino, lahat tungkol sa gobyernong Duterte. Basahin din ang isinulat ni Paul L. Quintos at Arnold Alamon.

Advertisements

Topak Obama

The hottest spot north of Havana…
– Barry Manilow

Bukod sa natalo ang Democratic Party ni Presidente Barack Obama sa Republican Party, na isang datos, nagkakasundo sa limang bagay, sa minimum, ang mga nabasa kong pagsusuri sa kakatapos na eleksyong mid-term sa US. Una, naging referendum ang eleksyon sa dalawang-taong panunungkulan ni Obama bilang pangulo. Ikalawa, lumaki ang suporta ng Republicans habang kumitid naman ang sa Democrats. Ikatlo, sentral na usapin sa pagboto ng mga mamamayang Amerikano sa eleksyong ito ang ekonomiya. Ikaapat, malaki-laki ang papel ng Tea Party sa naging takbo at resulta nito. At ikalima, mapagpasya ang resulta sa magiging mga hakbangin ng rehimeng Obama.

Mabigat talaga ang kalaban ng rehimeng Obama sa eleksyong ito – hindi pa ang Republicans, kundi ang pinakamatinding krisis pang-ekonomiya na tumama sa US at iba pang imperyalistang bansa simula noong Matinding Depresyon ng dekada 1930. Sinasabing walang kaparis ang kawalang-trabaho sa US ngayon. Dapat palawakin, gayunman, ang pagsuri sa mga ugat ng krisis lampas sa sisihan sa antas ng propaganda ng mga paksyon ng naghaharing uri sa US – na kesyo ang rehimeng W. Bush talaga ang maysala at iba pa. Krisis ito ng mismong pandaigdigang sistemang kapitalista na US ang nasa sentro, at naging instrumento lamang ang maraming rehimen sa takbo nito.

Tila malinaw ang pagkakahati ng mga komentarista sa paghusga sa mga nagawa ng rehimeng Obama sa dalawang taong pagharap sa krisis. Ang mga maka-Kanan, nagsasabing masyadong marami ang nagawa nito. Ang ibang maka-Kaliwa naman, syempre pa, ang kabaligtaran: masyadong kaunti ang nagawa nito. (Kakatwang sa una bumabagsak ang isang komentaryong lumabas sa Philippine Daily Inquirer.) Tugma ang una sa retorika ng “Amerikanong paraan ng pamumuhay” na ginamit ng mga kalaban ni Obama. Tumuturol naman ang ikalawa sa retorika ng “pagbabago” na ipinangako niya noong eleksyon – at, walang duda, ang siyang dahilan ng pagkapanalo niya noon.

Makikita ito sa mga pahayag ni Obama mismo. Kwento ni Tariq Ali, noong nasa harap si Obama ng mga liberal na manonood ng The Daily Show ni Jon Stewart, inamin nitong “Noong ipinangako namin ang ‘pagbabagong pwede ninyong paniwalaan,’ hindi ito ‘pagbabagong pwede ninyong paniwalaan sa loob ng 18 buwan’.” Ang “Yes, we can” pala ay “Yes we can but…” Matapos naman ang eleksyon, sa harap ng pagkatalo ng kanyang partido, yumukod siya: “Sa tingin ko, may mga panahong sinabi lang natin na gawin natin ang isang bagay, sa halip na mag-alala kung paano natin ito ginagawa. At sa tingin ko’y isang problema ito. Nagbabayad ako ngayon sa pulitika dahil dito.”

Sa kongkreto, ganito: sa harap ng napakatinding krisis pang-ekonomiya, maraming ginawa si Obama pabor sa mga naghaharing uri at sa sistemang kapitalista sa US. Kasama rito ang hindi pagtupad sa mga ipinangako noong eleksyong 2008, tampok ang pagtigil sa mga gerang inilunsad ng rehimeng W. Bush. Sinagpang ng Republicans ang mga kakaibang hakbangin niya para pasamain siya, ilarawan ang rehimen niya bilang “sosyalista” o, sa salita niya, “klasikal, tradisyunal na malaking gobyernong liberal.” Pero ito lang ang naging porma ng pagkadisilusyon ng mga mamamayan dahil hindi “nalutas” ng mga hakbangin niya ang krisis – dahil din maka-kapitalista ang mga ito.

Sa pagkadisilusyong ito pinakilos ng Republicans ang kanilang abanteng base, na ang isang tampok na porma ay ang Tea Party – “isang popular na kilusang sangkot sa (kalakha’y) di-marahas na pakikitunggaling makauri. Tinig ito ng bulnerableng Kristiyanong puting mga uring nakakababa at panggitna. Nasa krisis ang mundo nila, gumuguho sa paligid nila. Ang dating kinaiinggitang pribilehiyong panlipunan nila na nakabatay sa lahi (race) ay hindi na nagbibigay ng proteksyon sa pagpapahirap ng kapitalismong corporate. Bilang tugon, nagkuta sila sa ligtas na muog ng galit at humanay sa absolutismong ideolohikal at moral… ng mga paksyon ng super-yaman…”

Ang problema, sa kasaysayan, napakahalaga pala ng mga eleksyong mid-term para sa mga presidente ng US: ito ang nagtatakda ng magagawa nila sa natitirang panahon sa termino. Ayon kay John Nichols, naitulak lang ni Franklin Delano Roosevelt ang New Deal bilang tugon sa Matinding Depresyon noong dekada 1930 matapos manalo ang mga kapartido niyang Democrats. Todong naipatupad naman ni George W. Bush ang mga mapandigma at militaristang patakaran niya matapos manalo ang kapwa- Republicans. Waring naprenuhan naman ang mga gustong gawin nina Ronald Reagan at Bill Clinton sa kani-kanyang termino noong natalo ang mga kapartido nila.

Kaya nga mapapaisip ka tuloy: hindi kaya sinadya ni Obama at ng rehimen niya na matalo sa eleksyong ito at hindi tuparin ang mga ipinangako? Tutal, sabi ni Alexander Cockburn, “Hindi siya naglatag ng nakakakumbinsing temang pampulitika, hindi naglunsad ng epektibong opensa, sumandig sa team ng mga tagapayo na kaduda-duda ang kakayahan, at kinapos na ng hangin. Siya mismo, sinubukang mangampanya pabor at kontra sa epektibong papel ng gobyerno, ginawa ang pambatang paghahalintulad sa pambahay at pampederal na badyet, naghatid ng sali-saliwang mga mensahe, nilustay ang tiwala ng mga kabataan at ng mahalagang bahagi ng mga independyente.”

“Kung gusto, may paraan; kung ayaw palaging mayroong dahilan.” Ito ang iginigiit ni Richard Anderson-Connolly. Sa kabila aniya ng tagumpay ni Obama sa eleksyong 2008, nangako ang huli ng “bipartisanship” at binigyang-halaga ang mga manghaharang sa mga ipinangakong reporma. Ayon sa manunulat, mas “makatwirang” interpretasyon sa mga nangyari na “nilayon ni Obama na isabotahe ang kanyang repormistang adyenda o, mas tiyak, walang gayong adyenda si Obama at gumamit lang siya ng retorikang repormista.” Baka naman talagang naipit lang si Obama sa matinding krisis? O baka talagang naipit siya sa matinding krisis kaya ganito na lang ang ginawa niya?

Hindi ko alam kung ano ang wastong maka-Kaliwang taktika sa eleksyon sa US, kung ano ang mas papakinabangan ng mga mamamayang Amerikano at ng kilusang Kaliwa sa matagalan: Ang todo-todong paglalantad-pagmumulat na walang pagkakaiba ang mga Democrats at Republicans at bulok ang eleksyon sa sistemang kapitalista? O ang pumasok sa argumentong “lesser evil” tuwing may eleksyon – gaya ng tinutuligsa ni Anderson-Connolly sa mga liberal na may “antas ng pagiging utu-uto” para maniwalang talagang may adyendang repormista si Obama? Ang hinala ko, ang una ang pangunahin at maaaring pumasok sa ikalawa kapag may konsiderasyong taktikal.

Anu’t anuman, kaawa-awa ang moda rito ng iginagalang na progresibong direktor-dokumentaristang si Michael Moore, bagamat sa kalakha’y mas marami siyang positibo kaysa negatibong nagawa para sa Kaliwa. Nasa balangkas pa rin siya ng “Itulak si Obama na maging maka-mamamayan” sa pagpapakita ng mga paraan para mailigtas ni Obama ang sarili – sa pagiging maka-mamamayan nga. Hindi kaya’t panahon na para pag-ibahin ang interes ng mga mamamayang Amerikano sa interes ni Obama at sukatin-tuligsain ang huli batay sa una? Para pawiin ang mga ilusyon at igiit na ang sama-samang pagkilos talaga ng mga mamamayan ang magluluwal ng pagbabago?

Pumatol noon sa moda ni Moore at ng iba pa si Richard Seymour, sosyalistang blogger. Batay sa isang pahayag ni Roosevelt, ito ang kongklusyon niya: “Aral ng kwento: kung gusto ninyo talagang maging katulad ni [Roosevelt] si Obama, bantaan ninyo siya ng rebolusyon.” Malinaw na mas matapang ito sa disposisyon ni Moore, pero bukas sa misinterpretasyon. Hindi naman pagtutulak sa isang rehimen ng naghaharing uri na maging maka-mamamayan ang layunin ng pagsusulong ng rebolusyon. Mas masahol: hindi makakaabante ang pagsusulong ng rebolusyon kung matatali ito sa ganitong layunin. Hindi paggamot sa sistema ang layunin ng rebolusyon, kundi pagpalit dito.

Iyan ang kaibahan ng “rebolusyon” na isinusulong ng Akbayan at ng rebolusyon ng pambansa-demokratikong Kaliwa – na lalong tumining sa ilalim ngayon ng rehimen ni Noynoy Aquino. Kung hindi sila madidisilusyon o kakalas sa malao’t madali, maisasama sila sa hukay ng rehimeng ito – bagamat ngayon pa lang ay mas malinaw nang instrumento sila ng rehimen kaysa kritiko nito. Mga tanga lang, tulad ng mga taong-midya ng rehimen, ang magsasabing walang batayang ikumpara si Obama kay Noynoy. Nasa delikado talaga ang lagay ng mga naghaharing rehimen dahil sa krisis pandaigdig. At ang nagbibigay ng pag-asang hungkag, mas masaklap ang lagapak.

09 Nobyembre 2010

Galing ang napakagagandang larawan sa itaas kay Eneko.

Ay, may ganito rin palang tuligsa si J. Ramsey sa Kasama Project kay Michael Moore. Kongkreto ang paglalarawan ni Gary Younge sa Tea Party, at naaalala raw ni Noam Chomsky sa kilusang ito ang pag-usbong ng Nazismo sa Germany. Walang kwenta ang paghuhugas-kamay ni George W. Bush sa papel niya sa paggera sa Iraq, na kesyo “dissenting voice” daw siya. Bakit, demokratikong sentralismo ba ang prinsipyo nila sa White House? Tapos, binigyang-katwiran naman niya ang gera.

May komentaryo si Ninotchka Rosca sa dalawang Pinay, at ang isa ay ang notoryus na si Mai Mislang. Sang-ayon si Mike Ely sa kritisismo ni Alain Badiou kay Slavoj Zizek tungkol sa pagsipi ng huli sa mga paninira kay Mao. Hindi lang mga rasistang komento ang patunay ng rasismo sa US, ayon kay Mark Lance. Magandang pagsusuri sa inabot ng welgang bayan sa France.

“Kung nagmamahal ka, kailangan mong lumaban sa kawalang-katarungan,” sabi ni Ina Silverio-Gargar kaugnay ng mga desaparecido.  “Ang mga manggagawa ang lumilikha ng yaman, pero hindi sila nagiging mayaman,” sabi ni Victor Villanueva kaugnay ng nagbabantang welga sa Philippine Airlines. “Kaya kung gusto nating maibasura ang budget cuts, kinakailangan nating aabutin ang pinaka-antas ng protesta na inabot natin nung nakaraang semestre…at higitan pa ito,” sabi naman ni Anton Dulce tungkol sa kaltas sa badyet sa edukasyon.

Obama Joker Socialism

Taliwas sa paninira ng mga maka-Kanan sa US, walang sosyalista sa mga hakbangin ni Pres. Barack Obama sa usapin ng repormang pangkalusugan. Lalo na sa pakikitungo sa rehimen ni Gng. Gloria Macapagal-Arroyo. Kung gusto man niyang tapusin ang termino ng huli sa 2010, iyan ay dahil sa malawak na protesta ng mga mamamayan. Kapag mabaho na ang tuta, binibitawan na ng US. (Galing ang isang larawan sa ibaba sa blog ni Prop. Rolando Tolentino; ang isa naman kay bluejackal. Maraming salamat!)

dennis-kucinich-dnc

Sabi ng isang komentarista, mas pipiliin niya ang pagiging ipokrito ng mga Democrats kaysa sa pagiging sinikal ng mga Republicans. Ibig sabihin, hindi na kailangang itanong pa kung matutupad ng mga Democrats ang mga pangako sa talumpating ito ni Rep. Dennis Kucinich ng Ohio. Anu’t anuman, magandang sukatan ito kung paanong malamang na lumagapak sa opinyong publiko sa hinaharap si Presidente Barack Obama. Anu’t anuman, magandang talumpati ito – sana’y makapagsulat ng ganitong mga talumpati para sa mga líder-masang makabayan.

Obama sa Kaitaasan

Marami nang nasulat at nasabi tungkol sa pagkapanalo ni Barack Obama bilang presidente ng Estados Unidos sa kakatapos na halalan. Tulad ng marami, nakatawag ng pansin ko ang grabeng saya at pag-asa na ipinakita ng maraming mamamayang Amerikano, maging ng mga progresibo, sa pagkapanalong ito. Kasing-saya, halimbawa, ng kanta ng Martha and the Vandellas ang sumalubong: “Dancing in the Streets” – sayawan sa kalye.

Sa isang banda, positibo ang pagkapanalo ni Obama – bilang sintomas ng mga pagbabagong pangkultura at pangkamalayan sa Amerika. Una, protesta ito sa sagad-sagaring militarista at maka-mayamang rehimen ni George W. Bush – na tiningnang ipagpapatuloy ni John McCain kung siya ang mananalo. Ikalawa, kahit pa sinasabing 55% ng mga puti sa US ang bumoto kay McCain, pagluklok ito sa unang pangulong Aprikano-Amerikano, patunay ng pag-ibabaw – kahit sa isang antas – sa malaganap na rasismo ng lipunang Kano laban sa mga Itim. At ikatlo, pagpili ito sa pangkalahatang pangako ng “pagbabago” at “pag-asa,” laban sa tiningnang banta ng pagpapatuloy at takot.

Sa kabilang banda, kahit pa mukhang kontrabida at kontrapelo, kailangang ipambalanse ang reyalidad, na masasabi ngayon pa lang na hindi makabuluhang pagbabago ang ihahatid ni Obama. Una, gaya nga ng paalala ni Ralph Nader, “aktibistang taguyod ng mga konsyumer,” at ng maraming iba pa, hindi malayo ang mismong mga pahayag niya sa militarista at maka-mayamang mga patakaran ng rehimeng W Bush, at hindi lang sa isyu ng pagpyansa sa mga institusyong pampinansya nitong huli. Ikalawa, hindi malalim ang rekord niya ng pagtaguyod sa interes ng mga Aprikano-Amerikano. Ni hindi siya bahagi ng Kilusang Karapatang Sibil (Civil Rights Movement) o iba pang gayong kilusan ng mga kalahi niya – di tulad ni Rev. Jesse Jackson na tumakbo rin, noon, bilang presidente sa Democratic Party. Ikatlo, sa madaling salita, maaaring sa antas at pamamaraan lang ng pagpapatupad sa parehong mga patakaran mag-iiba ang rehimeng Obama sa naunang mga rehimen.

fredric-jameson1

Sabi ni Eric Michael Dyson, progresibong siyentistang panlipunan, ipinapakita ng pagkapanalo ni Obama ang mga pagsulong at nakamit na sa pagtataguyod ng tunay na demokrasya sa US. Oo, pero mas mahalaga ring sabihing ipinapakita nito – laluna ng saya at pag-asa ng sambayanang Amerikano na kaakibat nito – ang mga kailangan pang gawin para iabante ang demokrasya sa US. Marami pang kailangang gawin kapag ang pagkapanalo ng isang taong may rekord ng tulad ng kay Obama – sa harap ng grabeng bulok na kalagayan marahil at lalong dumidilim na hinaharap – ay ipinagsasayaw na sa kalsada ng mga mamamayan. May laging islogan ang mga progresibo sa US: “Huwag magdalamhati. Mag-organisa! (Don’t agonize. Organize !).” Ngayon, mas angkop yatang sabihin sa kanila bilang paalala: “Huwag magdiwang. Mag-organisa!”

May sumikat na pahayag si Obama noong simula ng kampanya niya: “Tayo ang pagbabagong hinihintay natin (We are the change we have been waiting for ).” Hindi si Obama ang unang nagsabi niyan, kundi si June Jordan, radikal na progresibong manunulat na Aprikano-Amerikano. At hindi eleksyon lang ang tinutukoy niya, kahit pa – o lalo na nga kung – maghahalal ito ng taong titingalain ng marami bilang tagapagligtas. Paalala nga ni Adolph Reed, Jr., progresibong komentaristang Aprikano-Amerikano, isa sa pinakamadaling porma ng paglahok sa pulitika ang pagboto. Tiyak na hindi lang ito ang tinutukoy ni Jordan, kundi ang sama-samang pagkilos para baguhin ang buong bulok na balangkas ng lipunan, hindi lang ang pangulo.

Mahalagang simula ang tanong ni Manning Marable, progresibong siyentistang panlipunan, bagamat hindi ako sang-ayong “kaliwa-ng-sentro” si Obama: “Ang tunay na hamon ngayon ay hindi ang kung ano ang gagawin ni Obama, kundi ano ang gagawin ng mga progresibo?” Tanong niya: “Paano tayo makakapagsulong ng isang adyendang… makakapaghapag ng mga isyu ng pagkakapantay-pantay ng mga uri… ng mga kasarian sa lipunang ito?” Hindi kung paano “itutulak sa Kaliwa” si Obama ang usapin, kundi: Anong panawagan, halimbawa, ang makakapagbigay ng ginhawa sa mga mamamayang Amerikano at dapat ipaglaban? May mga pag-asang binuksan si Obama na maaaring maging batayan ng mga progresibo at mamamayan para igiit laban sa reyalidad ng katangian niya bilang pulitiko.

Sa ngayon, isang magandang pangako si Obama para sa mga mamamayang Amerikano. Mahalagang magpaalala tayo – at hindi lang tayong mga progresibo ang tinutukoy ko, kundi tayong mga Pilipino – na hangga’t walang tunay na pagbabagong panlipunang isinulong ng mismong sambayanan, mapait na pagkabigo ang idudulot ng mga lider-gobyernong ating aasahan.

10 Nobyembre 2008

Polusyong Komersyal:

Bakit ganoon ang patalastas ng Speed Babad? Parang si Piolo Pascual lang ang ginastusan? At talagang minaksimisa: Sinabihan niya ng “losyang” sa paglalaba ang kababaihang siyang target ng mga patalastas ng sabong panlaba. Na para bang ginagatungan pa ang mababang pagtingin ng lipunan sa gawaing bahay. Sabi ng isang kaibigan, ginawa niya ang patalastas para kontrahin ang para sa Pride (“All you need is pride… ”) ni Judy Ann Santos na kaaway daw niya. Para talagang makapaghiganti siya, dapat buhayin at papelan na lang ni Piolo ang “Ula, ang Batang Gubat.” Hehe.

At sino ang nagbigay ng pahintulot sa administrasyon ng MRT na bombahin ng commercial advertisement ang mga komyuter gamit ang sistemang pang-radyo nito? Hinarangan na nga ang tanaw natin ng naglalakihang billboard , ni hindi pa tayo matahimik sa pagbyahe dahil laging lumulusob sa tenga natin ang mga patalastas. Walang kawala! Una kong narinig ang patalastas ng Chowking para sa isang konsyerto ni Ogie Alcasid. Papasok ang pasakalye ng “Nandito Ako” tapos hindi naman pala papatugtugin! Nakakainis! Sana iyun na lang ang pinatugtog. Iyung may mga iPod – silang maykaya, syempre – lang yata ang naliligtas sa ganitong atake sa pandinig.

john-mccain-and-sarah-palin

Goodbye to you…

Bakit may mga patalastas sa mismong “Betty la Fea”? Maya’t maya ang labas ng produktong anti-oxidant na inendorso ni Bea Alonzo, kesyo sineserbisyuhan ng kompanya ni Betty. Noong minsan, lumabas din ang shampoo na ilan sina Bea at John Lloyd sa modelo. Alam ko, ganyan na ang nangyayari sa “Wowowee” pero show naman iyun. Garapal ang pagpapatalastas kapag sa telenobela na, parang madaya. Ang mga nanonood, naobserbahan ko, nahahati ang atensyon, nababanas. Masyado na bang gipit sa advertisers ang Kapamilya – dahil Numero Dos na lang daw ito sa Kapuso? – kaya desperado na ang mga pakulo nito?

May artikulong matagal ko nang gustong ibahagi, pero lagi kong nalilimutan. Ngayon, para bang magbubuhol sa isinulat ko tungkol sa pagkapanalo ni Obama at sa polusyong komersyal sa ilang bahagi ng bansa, narito ang artikulo ni Barbara Ehrenreich – na para bang hindi ko pa napupuri nang husto sa blog na ito – na “How Positive Thinking Wrecked the Economy.” Dito, tinatalakay niya ang ginawang-popular na kamalayan sa US na malamang ay kaakibat ng mga aksyon ng mga mamamayang Amerikano na pinagmulan ng kasalukuyang krisis: ang “pag-iisip nang positibo.” Maganda siguro kung sa halip na nakadireksyon ang positibong pag-iisip natin sa mga pantasya ng kasalukuyang sistema, nakatuon ito sa pagtatagumpay ng tunay na pagbabago at sa ating mga gawaing progresibo sa bawat araw.

Obama Rock With You*

(1)

Sa kanyang sanaysay na “Barack or Hillary? The politics of color,” tinalakay ni Luis H. Francia, Pilipinong manunulat na nakabase sa US – mula sa perspektiba ng mga Pinoy sa nasabing bansa – ang madalas nang marinig na talakayan hinggil sa pagpili ng kandidato ng Democratic Party ng US. Tanong niya: “Sa martsa patungong kasaysayan… magiging mas malaking hadlang ba ang seksismo o ang rasismo?” Sinipi niya si Maureen Dowd, kolumnista ng New York Times: “Mas masahol ba ang galit sa kababaihan (misogyny) kaysa sa rasismo, o mas masahol ang rasismo sa galit sa kababaihan?”

Siyempre, ang tinutukoy niya ay ang pagpili ng Democratic Party sa US: Si Barack Obama ba, na isang Aprikano-Amerikano? O si Hillary Clinton, na isang babaeng puti? Ano nga ba ang mas gusto ng mga Amerikano: Magkaroon ng unang pangulong Aprikano-Amerikano o ng unang pangulong babae?

Sa mga tanong na ito, sa mga komentaryo at usap-usapan sa partikular na pagpili ng kandidato ng Democratic Party, makikita ang mga nakamit at mga dapat pang makamit ng mga progresibo sa US. Mahalaga ring maitanong: Ano ang mga kalagayang pinagmulan ng nagaganap na ito, na kaswal nang pinag-uusapan ang seksismo at rasismo kaugnay ng pambansang eleksiyon – na maghahalal pa nga ng mismong susunod na pangulo ng US?

hinagpis-hagupit-hulagpos.jpg
(“Hinagpis, Hagupit, Hulagpos,” painting ni Imelda Cajipe-Andaya. Galing sa hiraya.com)

(2)

Sa sanaysay niyang “Challenges for Feminist Cultural Studies Under the Rule of Global War,” sinariwa ni Neferti Xina M. Tadiar, progresibong intelektuwal, ang dekada 1960 – panahong masigla ang iba’t ibang kilusan at pakikibakang kontra-kolonyal at kontra-imperyalista, Civil Rights, maka-manggagawa at sosyalista, para sa paglaya ng kababaihan, pasipista at kontra-giyera, at iba pa. Siyempre, mga kilusan at pakikibaka itong itinayo, itinaguyod at isinulong ng mga taong apektado ng mga pagsasamantala at pang-aapi sa mga larangang ito, na tinawag ni Tadiar na “mga populasyong ginawang minorya (minoritized)”: aping mga mamamayan at bansa, mga Aprikano-Amerikano, mga manggagawa, kababaihan mula sa iba’t ibang uri at lahi – at maging ang mga mamamayan kasama ang mga beterano ng digma.

Dahil dito, aniya, “ang US-pandaigdigang ‘giyera kontra-terorismo’ na inilulunsad ngayon sa iba’t ibang larangan, ay puwedeng maunawaan na ganting (retaliatory) hakbangin sa panig ng maka-kanang paksiyon ng pandaigdigang elite…” Dagdag pa niya, “ang pag-usbong ng parehong pandaigdigan, imperyal na pasismo at ng popular transnasyunal na pagtutol dito – ay nakasandig sa mga pagbabagong pangkultura na pawang naganap bilang pinagsamang resulta ng matagalang pandaigdigang rebolusyong pangkultura simula pa noong huling bahagi ng dekada 1960 at ng pampulitika at pang-ekonomiyang kontra-rebolusyon na inilunsad ng mga kapangyarihang pang-estado, pang-korporasyon at pampinansiya…”

 

Pinansin din niya “ang pag-usbong ng isang pandaigdigang kontra-publiko o kontra-constituency, na nakatagpo ng representasyon sa walang katulad sa kasaysayang pandaigdigang protesta laban sa giyera sa Iraq na pinapamunuan ng US at UK” noong 2003.

Sa halalang pampangulo sa US ngayong taon, makikita nating sangkot ang mga panig na inilalarawan ni Tadiar. Sa isang banda, ang mga inaapi at pinagsasamantalahang populasyon o pangkatin sa lipunang Amerikano – tampok ang mga Aprikano-Amerikano at kababaihan. Sa kabilang banda, ang naghaharing elite na pampulitika at pang-ekonomiya sa lipunang Amerikano – tampok ang pagiging makadigma at paladigma nito. Sa ilang talakayan sa midya at Internet, lilitaw na may partido na ang bawat panig – Democratic Party ang una at Republican Party ang ikalawa. Sobrang simplistiko ang ganito, gayunman, sa puntong mali.

(3)

Sa kanyang librong You Can’t Be Neutral on a Moving Train (1994), ginunita ni Howard Zinn, Amerikanong anarkista-pasipistang historyador – puwede kaya natin siyang tawaging Renato Constantino ng US? – ang maraming kuwento ng magiting na pakikibaka ng mga mamamayang Amerikano laban sa rasismo at laban sa mga giyerang agresyon ng imperyalismong US. Sa pagsulat ng libro, malinaw ang intensiyon ni Zinn na magbigay ng giting at pag-asa sa mga katulad niyang progresibo sa US – noong 1994, na isa ring panahon ng pagkalugmok ng diwang progresibo sa US at maraming bansa dahil sa opensiba ng US na nagsasabing “Patay na ang Sosyalismo” sa harap ng pagguho ng mga bansang diumano’y “sosyalista”. Narito ang ilan sa magagandang sinabi niya sa libro:

“Ang kahandaan na gawin” ang mga aksiyong magdudulot ng pagbabago “ay di puwedeng isandig sa mga katiyakan, kundi sa mga posibilidad na masisipat sa pagbasa sa kasaysayan nang kaiba sa nakagawiang masakit na paglitanya ng mga kalupitan ng tao. Sa gayong pagbasa makikita natin hindi lamang giyera kundi paglaban sa giyera, hindi lamang kawalang-katarungan kundi pag-aalsa laban sa kawalang-katarungan, hindi lamang pagkamakasarili kundi pag-aalay ng sarili, hindi lamang katahimikan sa harap ng diktadura kundi pagsuway, hindi lamang kalupitan kundi pagmamahal.”

“Pinatunayan ng kilusan… na kahit wala ang mga tao ng karaniwang mga pag-aari ng kapangyarihan – pera, pampulitikang awtoridad, puwersang pisikal – tulad ng mga mamamayang Aprikano-Amerikano sa Deep South, mayroong kapangyarihang puwedeng malikha sa naipong galit, giting, at sa inspirasyon ng isang pinagsasaluhang layunin, at kung pagsasamahin ng sapat na bilang ng tao ang kanilang kaisipan at lakas para sa layuning iyon, maaari silang magtagumpay. Pangyayari itong muli’t muling naitala sa kasaysayan ng popular na mga kilusan laban sa kawalang-katarungan sa buong mundo.”

gee_vaucher_liberty.jpg
(“Oh, America” painting ni Gee Vaucher, galing sa timeout.com.)

(4)

Humupa, gayunman, ang radikalismo ng dekada 1960 sa US at iba pang abanteng bansang kapitalista – bunsod sa isang banda ng grabeng opensiba ng gobyerno ng US. Sa maraming sulatin ng mga progresibo sa US, karaniwan nang ilarawan ang dekada 1970, 1980 at 1990 na mga dekada ng kontra-rebolusyon o reaksiyon. Bagamat hindi nawala ang magigiting na paglaban, sa pangkalahatan ay napahupa ang radikalismo ng naunang dekada sa mga panahong ito, kung hindi man masasabing namayani ang konserbatismo.

Madalas ding sabihing naging atrasan ng maraming Amerikanong progresibo ng dekada 1960 ang akademya o mga unibersidad. Sa isang banda, mainam nang may natira sa akademya kaysa nawala na lang na parang bula. Pero sa isang banda, sa pagkawala ng aktibong buhay-pampulitika ng mga progresibo sa loob ng akademya, nabago, nalimitahan, o nakahon din ang progresibong kaisipang kanilang dala-dala.

Sa ganitong konteksto sumibol at namayagpag ang postmodernismo sa US. (Mahalagang maipakita ang ganitong kasaysayan dahil patuloy itong lumalaganap ngayon sa Internet: Salamat sa Google at Wikipedia, oportunistang nane-name drop sina Jacques Derrida, Jean-Francois Lyotard at Jean Baudrillard nang hindi nababasa ang aktuwal nilang mga librong kailangan talaga ng isang antas ng pagkasanay para maunawaan.)

Bagamat may mga intelektuwal na nagsasabing ginagamit nila ang postmodernismo para sa mga layuning progresibo, responsable ang “po-mo” sa pagpapantay ng bigat at talab ng pang-aapi at pagsasamantala sa larangan ng uri, kasarian, relihiyon, nasyunalidad, lahi (race) at iba pang identidad. Nagsimula ang ilang intelektuwal na postmodernista sa pagsisikap na iwasan o alpasan ang diumano’y “reduksiyonismo sa uri” (class reductionism) o “ekonomismo” ng Marxismo – pero humantong sa dulong kabilang paling, sa paglusaw sa pag-unawa sa bisa ng uri. Naging impluwensiyal ang bersiyong ito ng postmodernismo, na kumalat na rin maging sa masmidya.

(5)

Malinaw ang hibo ng ganitong kaisipan sa moralista at emosyunal na blackmail na ipinakita ng kolumnistang si Maureen Dowd sa itaas: Ano ka, seksista o rasista? Kung si Prop. Sarah Raymundo ang masusunod, sasagutin niya ito siguro ng “Yes please!” dahil huwad na oposisyon ito ng parehong kasuka-sukang pagpipilian. Alinsunod sa paborito niyang si Slavoj Zizek – pilosopong Slovenian at kilalang kalaban ng postmodernismo, bagamat humahalaw rin dito – igigiit niya ang paghulagpos sa ganitong pagpipilian at ipapakitang may mga pagpipiliang higit sa dalawang ito.

Magandang panimula ang sagot ng sikat na manunulat na Pilipinong si Ninotchka Rosca, na nakabase sa US: “Mahirap pumili sa unang Aprikano-Amerikano at unang babaeng kandidato sa pagkapangulo, dahil nasa iisang uri (class stratum) lang sila.”

Tinatawag ni Rosca ang pansin natin sa halaga ng uri sa paghubog sa mga tao at sa sistemang pampulitika ng US, at kahit anong bansa. Dahil parehong kinatawan ng naghaharing uri ng US – at ng buong mundo – sina Hillary at Barack, (1) Hindi magkakaroon ng pundamental na pagbabago sa sistemang pampulitika at pang-ekonomiya ng US sino man sa kanila ang mahalal, at (2) Mahirap ding umasang magkakaroon ng pagbabago sa katayuan ng nakakaraming kababaihang Amerikano at Aprikano-Amerikano sino man sa kanila ang mahalal. Ang babaeng si Margaret Thatcher, halimbawa, ang namuno sa Britanya noong dekada 1980 – panahon ng pagpapaatras sa mga tagumpay na nakamit ng pakikibaka ng kababaihan at iba pang sektor ng lipunan.

(6)

Unang pangulong babae o Aprikano-Amerikano? Maaaring may progresibong silbi sa kamalayan ng karaniwang tao ang ganitong pagtatanong anumang antas ang abutin sa pagkilala sa pagkaapi ng mga pangkating ito sa lipunan. Ang mahirap, gayunman, ay ihinuhulog nito ang pagkilos sa pagboto lamang – para sa akademikong layunin pa ng paghalal ng magiging sagot sa tanong na “Sino ang unang pangulong Aprikano-Amerikano/babae ng US?”

Sa tingin ko, gayunman, mas may pakinabang kay Hillary kaysa kay Obama ang ganitong pagtatanong – at humantong nga ang artikulo ni Luis H. Francia na sinipi sa itaas sa pagsasabing mas iboboto ng mga Pilipino-Amerikano si Hillary. Bukod sa ibinabalik nito sa gunita ang negatibong mga istiryutipo tungkol sa mga Aprikano-Amerikano na ipinapalaganap ng makapangyarihang MTV halimbawa sa kabataan – na malaking bungkos ng botante sa US – hinahawi nito ang isang napakahalagang usapin sa US at sa buong mundo: ang giyera sa Iraq.

Sa isyung ito, mas malinaw at konsistent ang tindig ng pagtutol ni Obama kaysa kay Hillary. Sa isyung ito umuungos si Obama kay Hillary, sa suporta ng opinyong publikong malakas nang kontra sa giyera ng US sa Iraq. Sa puntong ito masasabing magandang balita ang malakas na laban ni Obama at ang posibilidad na manalo siya: Patunay ito ng pagkamulat ng mga mamamayang Amerikano sa kahungkagan at kalupitan ng giyera ng kanilang gobyerno – gamit ang kanilang buwis – laban sa mga mamamayan ng Iraq. Patunay ito ng kanilang pagkilos para tapusin na ang mapaminsalang digmang ito.

Tagumpay ito ng pagmumulat, pagkilos, at pag-oorganisa ng mga mamamayang Amerikano, hindi laban sa rasismo o seksismo, kundi laban sa giyerang agresyon ng US sa Iraq – na siyang isyu ng huling malalaking pagkilos nila sa lansangan, at ng malakas na pagbubunyag ng mga progresibo sa US tungkol sa digmang ito. Lumaban ang inapo ng pakikibakang kontra-giyera noong dekada 1960 sa opensiba sa mga sektor ng lipunan na nagsulong nito.

ninotchka-rosca.jpg
Si Ninotchka Rosca, bantog na manunulat na Pilipino
(Galing ang larawan sa redstorm.ca.)

(7)

Sa isang banda, bahagi sina Hillary at Obama ng mga pangkatin sa US na dumadanas ng mas matinding pang-aapi at pagsasamantala sa panahon ng giyera. Ang mga Aprikano-Amerikano, ipinambabala bilang mga sundalo sa giyera. Ang kababaihan, nagtatrabaho bilang mga taga-sustine ng mga tahanan at iba pang institusyong sumusuporta sa digma. Pero masyadong malayo ang ugnayan nina Hillary at Obama sa aktuwal na mga Amerikanong dumadanas ng ganito, kaya mas simboliko marahil ang lugar nila sa ganitong kalagayan – mga simbolo ng paglaban sa giyerang umaapi sa mga Aprikano-Amerikano, kababaihan at iba pang pangkatin sa lipunan.

Kung kailangan pa ng dagdag na indikasyon, isang indikasyon ang pangunguna ni Obama ng posibilidad ng paghulagpos sa “mikro-pulitika” (micro-politics) na ayon sa mga postmodernista ay ang tanging pulitika na posible sa kasalukuyang panahon. Kung nagkataon, mayayamang Aprikano-Amerikano lamang – na magagaling magsalita marahil? – ang susuporta kay Obama.

Mainam ang pahayag hinggil dito ni Zizek: “Radikal ko itong tinututulan. Madalas, kasama ng etikang ito ng pagkukuwento ang karapatang maglahad, na para bang ang pinakamataas na aksiyong magagawa mo ngayon ay ikuwento ang iyong istorya, na para bang isang Aprikano-Amerikanong lesbiyanang ina lamang ang makakaalam ng kung paano maging Aprikano-Amerikanong lesbiyanang ina, ganoon. Ngayon, puwedeng magtunog-mapagpalaya ang ganito. Pero kapag tinanggap natin ang lohikang ito, pumapasok tayo sa isang tipo ng apartheid. Sa panahong dinodomina ang lipunan, hindi lahat ng kuwento ay pareho…”

Halimbawa niya: “Hindi sapat na sabihin ng mga bakla na ‘gusto naming marinig ang kuwento namin.’ Hindi, kailangang lamanin ng naratibo ng kabaklaan ang isang unibersal na dimensiyon, ibig sabihin, ang implicit nilang sinasabi: hindi lang tungkol sa amin ang nangyayari sa amin. Ang nangyayari sa amin ay sintomas o senyales na nagsasabi sa atin ng problema sa kabuuan ng ating lipunan. Kailangan nating igiit ang unibersal na dimensiyong ito.”

15 Marso 2008
*Pasintabi kay Michael Jackson