GINAlingan MINAtamaan

Oligarchy

Mayo a-tres, tinanggihan ng Commission on Appointments ang pagkatalaga ni Gina Lopez bilang sekretaryo ng Department of Environment and Natural Resources. Ito na siguro ang pinakasikat na pagtanggi ng CA sa isang sekretaryo ng pangulo – na ang ibig sabihin ay pagsibak sa huli. Naglabasan ang galit at pagkondena, at nakaladkad ang CA mula sa dilim ng pagiging hindi kilala patungo sa liwanag ng kontrobersya.

Ang itinuturong salarin: mga higanteng korporasyon ng pagmimina, na pag-aari ng malalaking kapitalistang Pilipino – kabilang sa tinatawag na “oligarkiya” – at malalaking kapitalistang dayuhan. Tiyak na gumalaw ang milyun-milyong pisong “lobby money” para bilhin ang mga pulitikong nakaupo sa CA.

Maganda ang sinabi ng kolumnistang si Calixto V. Chikiamko: lahat ng “kingmaker” o makapangyarihang indibidwal na nakakapag-upo ng pangulo at mataas na opisyal ng gobyerno ay nasa pagmimina – “Manny Zamora, Paul Dominguez, Philip Romualdez, Manny Pangilinan, Manny Villar, at iba pa.” Ibig sabihin, nasa gobyerno, nasa hanay mismo ng mga pulitiko o napakalapit sa kanila, ang interes na ituloy ang malakihang pagmimina na hinadlangan ni Lopez. Burukrata-kapitalismo: paggamit ng katungkulan sa gobyerno para magkamal ng yaman at paglingkuran ang makauring interes.

Ang pagsibak ng CA kay Lopez, samakatwid, ay ganti ng malalaking kapitalista sa pagmimina nang kasangkapan ang gobyerno. Paglaban nila ito sa kautusan ni Lopez na ipasara ang 23 minahan, kanselahin ang 75 kontrata sa pagmimina, at ipagbawal ang pagmiminang open pit. Pagtindig nila ito na hindi na pwedeng may ipatigil pang pagmimina, kanselahing kontrata rito, o ipagbawal na porma nito. Pagbangga nila ito sa malakas na propaganda ni Lopez laban sa malakihang pagmimina.

At nakakabahala ito, sa kagyat para sa kalikasan na sinisira ng malakihang pagmimina; sa mga komunidad ng mga Lumad, katutubo at magsasaka na pinapalayas ng mga higanteng korporasyon sa pagmimina; at sa kabuuang patrimonya ng bansa, kung saan kasama ang yamang mineral, na dinadambong ng naturang mga korporasyon.

Dystopia

Kung mayroon mang tao na nasa pinakamainam na kalagayan para ipatigil ang pagmimina bilang sekretaryo ng DENR, isa na si Lopez doon.

Una, matatag ang paninindigan niya sa isyu: bagamat kasapi ng oligarkiya, sa kanyang kabataan ay nakipamuhay siya sa mahihirap sa Aprika at nitong mga nakaraang taon ay tumungo sa mga lugar na apektado ng malakihang pagmimina at pagkasira ng kalikasan sa bansa. Mas mahalaga, nakiisa siya sa mga komunidad na lumalaban sa naturang pagmimina at pagwasak sa kalikasan.

Galing siya sa kilusan para protektahan ang kalikasan – na ang adbokasya ay ginagamit ng mga monopolyo-kapitalista at institusyon nila para palabnawin ang pagsasamantala ng mga imperyalistang bansa sa mga neokolonya, ng malalaking kapitalista sa mga mamamayan: isyu ito ng lahat, dapat magtulungan ang lahat, wala dapat tunggalian. Pero sa Pilipinas, lantad na ang pagwasak sa kalikasan ay nag-uugat sa paghahari ng imperyalismo at mga naghaharing uring kasabwat nito. Kung magiging matapat lang ang mga maka-kalikasan sa kanilang prinsipyo, gaya ni Lopez, hahantong sila sa kongklusyong ito.

Ikalawa, may dagdag na makinarya si Lopez para ikampanya ang kanyang paninindigan at mga hakbangin: dahil mismo galing sa oligarkiya, partikular sa may-ari ng pinakamalaking kumpanya ng telebisyon, kaya niyang imobilisa ang kanyang yaman at pag-aari para tuluy-tuloy na ipaliwanag sa publiko ang kanyang ipinaglalaban at kontrahin ang kanyang mga kalaban.

May katotohanan ang sinabi ni Lopez sa isang panayam sa telebisyon: “Kung hindi ako mayaman, matagal na akong patay.” Dahil sa mga sinabi at ginawa niya laban sa malakihang pagmimina, tiyak na puntirya siya ng mga higanteng korporasyon. Pero may dagdag siyang proteksyon, dahil isa siyang oligarko.

Malinaw at malakas ang naging pagsuporta kay Lopez ng Kaliwa, kapwa hayag at underground. Sa kanyang tindig at mga hakbangin pa lang laban sa malakihang pagmimina, karapat-dapat na siyang suportahan. Ang totoo, bago maging sekretaryo ng DENR si Lopez, ang Kaliwa ang pinakamalakas sa paglaban sa pagmimina: mula sa mga pangayaw (tribal war) ng mga Lumad at protesta ng mga maka-kalikasan, magsasaka at iba pang katutubo hanggang sa mga pag-atake ng New People’s Army sa mga kumpanya ng pagmimina sa malayong kanayunan. Natural na papanigan ng Kaliwa si Lopez sa mga pahayag at hakbangin kontra sa pagmimina.

SCF1985003K394 001

Bukod pa diyan, may ipinakita si Lopez na natatangi at dapat tularan: ang pagiging matatag at konsistent sa kanyang prinsipyo. Hindi siya takot na sundan ang kanyang paniniwala kung saan siya dalhin nito, sa puntong kaya niyang kilalanin ang mga pwersang pampulitikang marapat kilalanin na kaisa niya sa paglaban sa malakihang pagmimina.

Sabi niya sa isang tanyag na panayam: “Mahal ko ang NPA. Mabait sila. (I love the NPA. They’re kind).” Aniya, “Tinanong ko na ang Presidente kung pwede akong makipagtulungan sa NPA. Ang totoo, nakapulong ko sila dalawang araw na ang nakakaraan. Gusto ko ang NPA (I already asked the President if I can work with the NPA. In fact, I met them two days ago. I like the NPA).”

Gaya ng inaasahan, sumagot ang militar sa sinabi ni Lopez at ibinidang sila ang tunay na kakampi ng mga mamamayan. Pero hindi ito kumagat sa opinyong publiko, dahil lantad nang umaakto silang pribadong pwersang panseguridad ng operasyon ng pagmimina sa kanayunan.

Ang pagsibak ng CA kay Lopez ay malupit na paalala na ang Pilipinas ay isang bansang neokolonyal na may ekonomiyang atrasadong agrikultural, na isa sa pangunahing silbi para sa mga monopolyo-kapitalista at pandaigdigang sistemang kapitalista ay ang pagkukunan ng hilaw na materyales. Sa ganitong konteksto, pupuntiryahin talaga ang isang sekretaryo ng departamentong dapat mangalaga sa kalikasan kapag ipinatigil niya ang pagmimina – kahit pa siya’y galing sa oligarkiya, sinusuportahan ng Kaliwa, sinusuportahan ng mga maka-kalikasan, at sinusuportahan ng malawak na hanay ng mga mamamayang Pilipino.

Paalala ito na sa kasalukuyang lipunan, hawak pa rin ng imperyalismo at mga alyado nitong oligarko ang gobyerno, kaya hindi maaasahan ang katungkulan dito para gumawa ng mga radikal at matagalang pagbabago. Ang masasandigan pa rin dahil wala sa kontrol ng mga ito ay ang iba’t ibang porma ng sama-samang paglaban at pakikibaka ng sambayanang Pilipino.

At dapat palakasin ang naturang paglaban. Matapos ang paghadlang ni Lopez, gigil na gigil ngayon ang mga higanteng korporasyon sa pagmimina hindi lamang para bumalik sa dating gawi kundi paigtingin ang operasyon. Higit pa diyan, kailangan ng isang bagong gobyerno ng mga mamamayan para tuluyang mapatigil ang pagdambong sa pambansang patrimonya, pagwasak sa kalikasan, at pagpapalayas sa mga katutubo’t magsasaka na idinudulot ng maka-dayuhang pagmimina.

BAB1970044W00006/06A

Sa dulo, nakakabahala ang pagsibak ng CA kay Lopez para sa pangakong “tunay na pagbabago” ni Pangulong Rodrigo Duterte. Ang mga tulad nina Lopez, Sec. Rafael “Ka Paeng” Mariano ng Department of Agrarian Reform at Sec. Judy Taguiwalo ng Department of Social Welfare and Development ang mga tipo ng sekretaryo na makakapagsulong ng pagbabago, kahit paano, sa gobyernong Duterte.

Hindi magandang pangitain ang pagsibak ng CA kay Lopez para sa pangako ni Duterte. Dapat panindigan ni Duterte si Lopez at ang pulitikang kinakatawan niya. Sa pinakamainam ay maitalagang muli si Lopez na sekretaryo ng DENR. Kung hindi man, maitalaga pa rin sa departamento, gaya ng panukala ng kolumnistang si Solita Monsod, at mapakilos ni Duterte sa parehong kakayahan. At dapat tiyakin ni Duterte na makumpirma ng CA sina Mariano at Taguiwalo.

Sa pagtagal ng kanyang termino, dapat pa ngang paramihin ni Duterte ang mga progresibong sekretaryo sa gabinete – kung tutuparin niya ang pangakong “tunay na pagbabago” at kung seryoso siya sa pagtugon sa mga ugat ng armadong tunggalian sa pamamagitan ng usapang pangkapayapaan sa pagitan ng gobyerno at National Democratic Front of the Philippines.

Sa isang banda, dapat magagap ni Duterte na tanging sa pagsisikap magdulot ng “tunay na pagbabago” siya magkakaroon, kahit paano, ng kaligtasan sa aktwal at historikal na paghusga bunsod sa naganap nang pagpaslang sa libu-libong maralita kaugnay ng kanyang “gera kontra-droga.” Dapat itigil ang pagpatay mga maralita at dapat magpatupad ng mas maraming hakbangin para aktwal na iangat ang buhay at kabuhayan nila.

Sa kabilang banda, itinutulak ng Kaliwa si Duterte na tuparin ang pangako hindi dahil matutupad niya ito nang buo, kundi dahil nakakapagbigay siya, taliwas sa mga naunang pangulo, at makakapagbigay pa, ng mga pagkakataon para matupad ito. Hindi si Duterte ang magdudulot ng tunay na pagbabago, kundi ang sambayanang nakikibaka – pero nakakapagbigay at makakapagbigay siya ng mga pagkakataon sa huli para isulong ang tunay na pagbabago.

Matapos isulat ito, lumabas ang balita: itinalaga ni Duterte si Roy Cimatu, retiradong heneral at dating hepe ng Armed Forces of the Philippines, na sekretaryo ng DENR kapalit ni Lopez. Masamang balita ito, dahil dapat ay panindigan pa rin ni Duterte si Lopez.

Paano aakto si Cimatu sa pwesto? Sa isang banda, kilala si Duterte sa pagbibigay-laya sa mga sekretaryo na dalhin ang kanilang sariling prinsipyo sa katungkulan. Kung ganito ang mangyayari, tiyak na itutuloy lang ni Cimatu sa DENR ang tradisyon ng AFP na maging pwersang panseguridad ng mga minahan. Sa kabilang banda, si Duterte mismo ay may mga pahayag laban sa pagmimina, at ito ang dapat masunod kung talagang magpapatuloy si Cimatu sa katungkulan.

Anu’t anuman, masamang balita ito kaugnay ng progresibong tindig ni Lopez laban sa malakihang pagmimina. Sa pinakamainam, pagkabawas ito sa naturang tindig. Sa pinakamasama, aktwal itong pagbaligtad – maglilingkod sa pagkawasak ng kalikasan, pagpapalayas sa mga katutubo at magsasaka, at pagdambong sa likas na yaman ng bansa.

Malinaw ang mensahe sa sambayanang nakikibaka sa malakihang pagmimina: Alerto! Palakasin ang paglaban!

08 Mayo 2017

Galing ang mga imahen dito.

Advertisements

Higit kay Gina at sa Mina

Energy

Nitong 06 Marso, pumunta ako sa UP-Diliman para dumalo sa “People’s Mining Forum” na inilunsad ng Kalikasan People’s Network for the Environment at iba pang organisasyon. Ang konteksto: ang mainit na debate sa midya tungkol sa kautusan ni Sec. Gina Lopez ng Department of Environment and Natural Resources (DENR) na ipatigil ang operasyon ng 23 kumpanya ng pagmimina at ipasuspinde ang operasyon ng lima pang kumpanya. Ang sabi sa titulo, tungkol ang porum sa “mining audit” na isinagawa ng DENR sa 41 kumpanya at sa pangangailangan ng pambansang industriyalisasyon sa bansa.

Nakakamangha: nagsimula at tumakbo ang porum na may unawaan ang mga dumalo na negatibo ang kabuuang epekto ng malakihang pagmimina sa mga komunidad, kalikasan, karapatang pantao at ekonomiya. Hindi na kinailangang patunayan pa sa mga dumalo ang masasamang epekto. Masasabing tagumpay ang ganitong kalagayan ng paglaban at paglalantad ng mga Lumad, mga pambansang minorya, magsasaka, at iba pang sektor ng lipunan na sumusuporta sa kanila. Tagumpay rin ito ng mga pahayag at ulat ni Lopez mismo sa tulong ng midyang pag-aari ng kanyang pamilya, ang ABS-CBN.

Kaya naman sa social media, nalalantad ang mga tagapagtanggol ng malalaking minahan bilang mga direktang nakikinabang sa naturang negosyo. Nangunguna na ang dyaryong Philippine Daily Inquirer, na ang presidenteng si Sandy Prieto-Romualdez ay asawa ni Philip Romualdez, pangulo ng Chamber of Mines of the Philippines at ng Benguet Corporation, kumpanyang kasama sa ipinasara ni Lopez. Bahaging may-ari rin ng dyaryo ang malaking kapitalistang si Manny Pangilinan, chairman ng Philex Mines at namumuhunan sa pagmimina.

Lumulutang din si Dr. Carlo Arcilla, na nagpapakilalang “environmental expert” o eksperto sa kalikasan at propesor ng geosciences sa UP. Katunayan, kaunting Google lang ang kailangan para maipakitang tuluy-tuloy siyang naglingkod sa mga kumpanya ng pagmimina – at sa gayo’y hindi isang tagamasid na nyutral, obhetibo o akademiko gaya ng gusto niyang ipakita. Siyang umano’y eksperto sa kalikasan, matagal nang lingkod ng mga sertipikadong eksperto sa pagsira sa kalikasan.

Sa bungad pa lang ng programa, nasabi na ng tagapagpadaloy na isang hakbang patungo sa tamang direksyon ang pagpapatigil at pagsuspinde ni Lopez. Pero kung hindi nagdulot ng kaunlaran sa bansa ang malakihang pagmimina, hindi rin magdudulot ng kaunlaran ang simpleng pagpapatigil rito. Bahagi ang malakihang pagmimina ng isang modelo ng “kaunlaran” na pabor sa malalaking kapitalistang dayuhan at lokal. Posible bang maging bahagi ito ng modelo ng kaunlaran na tunay na pabor sa nakakarami, sa mga mamamayang Pilipino?

Dollar

Sa unang bahagi ng kanyang presentasyon, inilatag ni Engr. Rodolfo Velasco, Jr. ng DENR ang mga probisyon ng Philippine Mining Act of 1995 hinggil sa umano’y pagtulong ng pagmimina sa mga komunidad at pangangalaga sa kalikasan. Sa ikalawang bahagi, inilahad na niya ang “mining audit” na isinagawa ng DENR. Ang layunin nito, aniya: malaman ang pagtupad o hindi pagtupad ng mga kumpanya sa mga probisyon ng batas hinggil sa pangangalaga sa kalikasan. Pagkatapos, inilitanya na niya ang bilang ng mga kumpanyang ipinapatigil at ipinapasuspinde ang operasyon.

Sa isang banda, taliwas kay Lopez, walang maalab na paglalarawan at pagkondena si Velasco sa pagwasak sa kalikasan ng pagmimina. Sa kabilang banda, naipakita niyang tanging batayang ligal ang ginamit para sa kautusang ipatigil ang operasyon ng mga minahan. Sa isang banda, malinaw ang panawagan sa porum na ibasura ang mismong Mining Act of 1995. Sa kabilang banda, naipakita ni Velasco na kahit ang batas na ito na pumapabor sa mga kapitalista sa pagmimina ay nilalabag mismo ng naturang mga kapitalista.

Sa panig naman ni Dr. Giovanni Tapang, tagapangulo ng AGHAM-Advocates of Science and Technology for the People at propesor sa UP, ipinakita niya na ang pagkawasak ng kalikasan na dulot ng malakihang pagmimina sa kasalukuyan ay bahagi ng kalakaran ngayon ng ekonomiya ng bansa. Ang problema sa malakihang pagmimina sa ngayon, aniya, ay bahagi ito ng kalakarang naglilingkod sa mga dayuhan at iilan sa kapinsalaan ng masang katutubo, magsasaka at bayan.

Ani Tapang, ang malakihang pagmimina ngayon sa bansa ay: (1) kalakhang nakalaan sa eksport, sa pagtugon ng pangangailangan ng ibang bansa, hindi ng Pilipinas, (2) pag-aari ng, at naglilingkod sa, malalaking kapitalistang dayuhan at lokal, hindi ng mamamayan, (3) nakasandig sa dayuhang kapital at teknolohiya, (4) walang karugtong sa ekonomiya pagdating sa pagpoproseso ng mga naminang mineral patungo sa kalakal, (5) hindi naglilingkod sa matinding pangangailangan ng mekanisasyon ng agrikultura, at (6) parte ng sistema ng produksyon kung saan ang Pilipinas ay tumatanggap ng maliit na dagdag na halaga o “low-value added” lang.

Aniya, posible na ang pagmimina ay maging bahagi ng pambansang pag-unlad, kung magiging bahagi ito ng mga programang magsusulong sa tunay na kaunlaran – ang tunay na reporma sa lupa at pambansang industriyalisasyon. Para rito, kailangan aniya na isabansa ang mismong industriya ng mineral sa bansa. Kailangan itong maglingkod sa agrikultura, kagyat ang paglikha ng mga traktora. Kailangan itong maging bahagi ng pagpapalakas sa mga industriyang magaan at mabigat, at ang huli ang maghahawan ng landas patungo ibayo pang pag-unlad.

Naging madiin si Tapang sa aspetong “bagay” ng usapin: mga mineral, mga kalakal na nililikha mula mineral sa ibang bansa, mga kalakal na bumabalik sa bansa na yari na, mga traktora at mga kalakal na na dapat likhain sa bansa, at iba pa. Mahalagang idagdag ang aspetong “tao” sa isyu: na ang malakihang pagmimina sa kasalukuyan ay karugtong ng kalagayan ngayon ng lakas-paggawa ng bansa: migranteng manggagawa, magsasakang walang sariling lupa, empleyado ng Business Process Outsourcing, manggagawa sa sektor ng serbisyo, at iba pa.

Posthuman.png

Ibig sabihin, ganito ang mga kinasasadlakang trabaho ng mga Pilipino – naglilingkod sa mga dayuhan at iilan, mapagsamantala, at kumikitil sa mapanlikhang potensyal – dahil walang tunay na reporma sa lupa at pambansang industriyalisasyon sa ating bansa. Ibig sabihin, dapat makita ng mga estudyante ng mga kurso sa UP na karugtong ng pagmimina – na nag-iingay ngayon sa isyu – na ang kanilang hinaharap ay mahigpit na kaugnay ng hinaharap ng buong bayan; na ang isyu nila, hindi maiiwasan, ay isyu rin ng buong bayan.

Si Kong. Karlos Ysagani Zarate ng Bayan Muna naman, tinalakay ang People’s Mining Bill bilang alternatiba sa Mining Act of 1995. Ipinaalala niya na noong 2004, sinabi na ng Korte Suprema na labag sa Konstitusyong 1987 ang Mining Act of 1995. Pero binaligtad din ang naturang hatol dahil sa presyur ni Gloria Macapagal-Arroyo, na noo’y presidente. Nabanggit niyang may mga aral na mahahalaw sa industriyalisasyon ng South Korea, na imbitasyon para palalimin ang pag-unawa sa karanasan ng iba’t ibang bansa sa industriyalisasyon at pagmimina.

Sabi Zarate, kung ang umiiral na batas ay tungkol sa pagbibigay-insentiba sa mga namumuhunan sa pagmimina, ang panukalang batas ay tungkol sa pagsasabansa ng mga minahan, independyenteng patakarang pang-ekonomiya at pagtiyak ng maksimum na pakinabang ng bansa sa pagmimina. Kung sa una ay bukas ang lahat ng lugar sa bansa sa pagmimina at aaprubahan na lang ng presidente, sa ikalawa ay sarado, at nangangailangang aprubahan ng tinatawag na Multisectoral Mining Council.

Sa open forum at pangwakas na pananalita ni Piya Macliing Malayao, pangkalahatang kalihim ng Kabataan para sa Tribung Pilipino o Katribu, nailatag ang iba’t ibang porma ng paglaban sa malakihang pagmimina: mula pagtutulak ng moratoryo sa mga lokal na pamahalaan hanggang sa protesta sa lansangan, mula pagla-lobby para sa People’s Mining Bill hanggang sa usapang pangkapayapaan sa pagitan ng gobyerno at National Democratic Front, at mula sa pangayaw o tribal war ng mga katutubo hanggang pag-atake ng New People’s Army sa mga minahan.

Mainam idugtong: anuman ang ganda at husay ng mga nakahaing alternatiba sa malakihang pagmimina ay hindi agad ipapatupad ng gobyerno, at anuman ang sama at pinsala ng malakihang pagmimina ay hindi rin agad ipapatigil nito. Ang ugat: ang umiiral na relasyon ng pagmamay-ari sa bansa, na pabor sa malalaking kapitalistang dayuhan at lokal at haciendero na ipinagtatanggol ng gobyerno. Ang masasamang interes, bulag sa masasahol na epekto ng kanilang hakbangin at bingi sa magagandang panukala para sila ay mabago.

Sa dulo, positibo ang hakbangin ni Lopez at ang pagpapalawak at pagpapalakas sa iba’t ibang paglaban sa malakihang pagmimina ngayon. Tuntungan ang lahat ng ito para mapalakas ang pakikibaka para tapusin ang paghahari ng mga dayuhan at iilan sa bansa, pabor sa pananaig ng nakakaraming Pilipino. Ito lang ang tatapos sa pamiminsala ng malakihang pagmimina sa ngayon at maglalagay ng pagmimina sa bagong balangkas ng tunay na pambansang kalayaan at pag-unlad.

11 Marso 2017

Galing dito ang mga larawan. Interesanteng artikulo tungkol sa kakaibang pagkahubog kay Gina Lopez.