Salita sa Panalo ni Trump

trump-win1

Maraming nagulat sa pagkapanalo ni Donald Trump ng Republican Party sa kakatapos na eleksyong pampresidente sa US. Hindi inakala ng marami na ang bilyonaryong sumikat dahil sa reality show na The Apprentice at sa galit na linyang “You’re fired!” ang papalit kay Barack Obama sa White House.

Ang pagkagulat na ito siguro ang dahilan ng pagdagsa sa social media ng mga artikulong nagpapaliwanag kung bakit siya nanalo. At kung bakit natalo si Hillary Clinton – Secretary of State ni Obama, kandidato sa pagka-presidente ng Democratic Party, at idineklarang mananalo ng midya ng malalaking kapitalista.

Mula sa mga artikulong ito mahahalaw ang mga sumusunod na mga salita, na kung hindi man susi ay interesante sa pag-unawa sa panalo ni Trump.

Popular vote. Ang totoo, panalo si Hillary sa “popular vote” o aktwal na boto ng mga mamamayang Amerikano. Ayon sa pinakahuling balita habang isinusulat ito, nakakuha siya ng botong 63.4 milyon, lamang sa 61.2 milyon ni Trump. Pangalawa pa nga raw siya kay Obama sa pinakamataas na botong natanggap ng sinumang kandidato sa pagkapangulo ng US sa kasaysayan. Masasabi, batay sa boto, na hati ang mga mamamayang Amerikano.

Electoral college. Pero may sistema ang US sa paghalal ng presidente at bise-presidente na ang tawag ay “electoral college.” Dito, may nakatalagang “electors” ang bawat state na kasing-dami ng senador at representante nito; napupunta ang kanilang boto sa kandidatong nanalo sa popular vote sa kanilang state.

Ang mahalagang punto: pwedeng tinambakan ni Hillary si Trump sa popular vote ng ilang state na may kaunting elector; pero sa dulo, iyung bilang lang ng elector ng naturang state ang mapupunta sa kanya. Sa huli, 306 ang electoral college voters na nakuha ni Trump kumpara sa 232 ni Hillary. Panlima si Hillary na mga kandidato sa pagkapangulo ng US na panalo sa popular vote pero hindi sa electoral college at sa gayo’y hindi naging presidente. Marami ang kumukwestyon sa sistemang ito, lalo na pagkatapos ng eleksyon, pero ito ang ginagamit ng US ngayon.

trump-win2

Upset win. Anu’t anuman, panalo si Trump, nang malakas dahil hindi inaasahan. Noong Hulyo, nang maging opisyal siyang nominado ng Republican Party, kinailangang magbabala ng progresibong direktor na si Michael Moore na seryosohin siya – patunay na hindi siya itinuring na malakas na kalaban ng mga Democrats. Nagkaisa rin ang mga huling sarbey sa US bago ang eleksyon, kasama na ang maka-Trump na Fox News: mananalo si Hillary. Ang mga mukha ng mga tagasuporta ni Hillary habang dumadating ang mga resulta, larawan ng kawalan ng kahandaang matalo.

Halos lahat ng mayor na pahayagan sa US, si Hillary ang inendorso. At sa lahat ng nabubuhay na dating pangulo ng US, kahit ang mag-amang George Bush, walang sumuporta kay Trump. Napakarami ring sikat na artista at mang-aawit ang sumuporta kay Hillary. Marami ring kilalang Republican ang hindi sumuporta kay Trump.

Marahil, patunay ang ganitong pagpapakita ng suporta kay Hillary ng nararamdamang lakas ni Trump, na pinilit nilang kontrahin. At lalong naging matindi ang dating ng panalo ni Trump dahil sa malawak na pag-endorso, direkta o hindi, sa kanyang kalaban.

White, white working class. Ang mga Puti, na bumubuo ng 69 porsyento ng lahat ng botante, ang pinakamalaking hanay ng bumoto kay Trump. Karaniwan man o mayaman, babae man o lalake – karamihan ng Puti ang bumoto sa kanya. Sa kabilang banda, bagamat nanalo si Hillary sa mga Latino, Aprikano-Amerikano at kabataang botante gaya ng estratehiya niya, mas mahina ang hatak niya rito kumpara sa naging hatak ni Obama sa nakaraang mga eleksyon.

Tawag-pansin ang panalo ni Trump sa hanay ng mga manggagawang Puti, lalo na ang pag-agaw niya sa mga dating bumoto kay Obama. May naglilinaw, gayunman, na ang tinutukoy ng “working class” sa US ay iyung mga may trabaho pero hindi kabilang sa mga propesyunal. Sa aktwal, ang kita at kabuhayan nila ay hindi mahirap kundi middle class, at ang pinaka-hangad nila ay istableng trabaho.

trump-win3

Ayon sa isang komentarista, mulat si Trump na manawagan sa “working class,” habang si Hillary ay nanawagan sa “middle class.” Positibo ang pagtingin ng mga botante ni Trump sa nakaraan, at pesimistiko ang kanilang pagtingin sa hinaharap. Hinahanap nila ang kinalakhang kalakaran kung saan may istableng trabaho at nakabubuhay na sahod, gayundin ang matagalang katayuan sa isang matatag na komunidad.

Promises. Ang pagbotong ito ng mga working class na Puti, at maging ng iba pang botante, kay Trump ang isa sa mga sinisikap ipaliwanag ng mga artikulo. Tawag-pansin ang mga pangako niya: pangunahin ang disenteng trabaho, de-kalidad at abot-kayang serbisyong pangkalusugan, “buhayin ang manupaktura sa US, magbawas ng buwis, pahusayin ang edukasyon, magbigay ng childcare, bawasan ang depisito, gapiin ang ‘radikal na terorismong Islamiko,’ pigilan ang imigrasyon,” at itayo ang isang pader sa pagitan ng US at Mexico para hadlangan ang pagpasok ng mga migrante.

Sa batayang nagdudulot ang “malayang kalakalan” ng pagkawala ng trabaho sa US, kinondena niya ang North America Free Trade Agreement o NAFTA at nagsabing ipapatigil niya ang Trans-Pacific Partnership o TPP. Inaprubahan ng US ang NAFTA noong pangulo si Bill Clinton, asawa ni Hillary, at isa si Hillary sa nagtulak ng TPP sa ilalim ni Obama, pero napwersa siyang sabihing tutol siya rito nang tumutol na si Trump.

Russia. Taliwas sa palaban, at paladigma pa nga, na tindig ni Hillary sa usapin ng Russia, isang bansang lumalakas at naggigiit ng soberanya laban sa US, nagpahayag si Trump ng kahandaang makipagmabutihan sa naturang bansa. Kinondena rin niya ang paggastos ng US sa mga hakbanging militar sa labas nito, tulad ng pagsuporta sa North Atlantic Treaty Organization o NATO – mga usaping dikit kay Hillary na kasalukuyang Secretary of State.

Neoliberalism. Ang punto, kinilala at sinamantala ni Trump ang masamang kalagayang pang-ekonomiya ng mga mamamayang Amerikano. Sumakay siya sa ngitngit nila sa kalagayang ito: tanggalan sa trabaho, kawalang trabaho, mababang sahod, mahal na serbisyong pangkalusugan at edukasyon, at iba pa.

trump-win4

Isama pa ang pagkawala ng bahay o halaga ng mga bahay kaakibat ng binansagang “Great Recession” na pumutok noong 2008. Gayundin ang matinding kawalan ng pagkakapantay-pantay sa pagitan ng 1 porsyento at 99 porsyento na ipinrotesta ng kilusang Occupy. At ang umano’y pagbangon ng ekonomiya nitong mga huling taon na mas pinapakinabangan ng mga maykaya at mayayaman.

Kalagayan itong iniluwal ng mga patakarang neoliberal na ipinatupad ng mga Republican at Democrat na pangulo ng US: ang paglipat ng mga pabrika sa mga bansang may mababang pasahod habang patuloy namang binabarat ang sahod sa US, ang pribatisasyon ng mga serbisyong panlipunan at ang paglobo ng mga bayarin sa mga ito, ang mga scam sa pinansya, at pagkaltas sa buwis ng mayayaman habang dinudurog ang unyon ng mga manggagawa.

Ipinapatanaw ng tema ng kampanya ni Trump na “Make America great again” ang imposibleng pagbabalik sa panahon bago ang neoliberalismo sa Amerika – panahon ng relatibong mas malakas na ekonomiya, regular na trabaho, mataas na sahod, at maayos na serbisyong panlipunan. Bukod pa sa kontrolado ang mga gera sa ibayong dagat at hindi tampok ang banta ng terorismo.

Racism, xenophobia, Islamophobia.
Matagal nang tinatawag si Trump na rasista, xenophobic, at Islamophobic – at batay mismo sa mga pahayag niya. Nitong nanalo na siya, nagbabala si Bernie Sanders, “demokratikong sosyalista” na nabigong maging nominado ng Democratic Party, na lalabanan niya ang mga patakaran ni Trump na may ganitong mga tunguhin. Sinundan din ang panalo niya ng mga pandarahas at pahayag laban sa mga hindi Puti sa US.

Ayon sa mga kritiko, kaakibat ng pangako ni Trump na lumikha ng trabaho sa US ang pagpapalayas sa mga dayuhang migrante, tampok ang mga Mexicano at Hispanics, at paghadlang sa pagpasok nila sa US. Laman naman ng maraming progresibong babasahin ang silbi ng rasismo, xenophobia, Islamophobia at iba pang katulad para sa malalaking kapitalista sa buong mundo: ang itago sa mga manggagawa at mamamayan ng daigdig ang ugat ng problema, na nasa sistema mismo ng monopolyo-kapitalismo.

Dog whistle. Maraming komentarista ang gumamit ng praseng “dog whistle” para ilarawan ang paraan ni Trump ng paghahatid ng mensaheng rasista, xenophobic o Islamophobic. Hindi lantaran o pasabog para sa lahat, kundi pasimple pero tiyak na mauunawaan ng mga may katulad na paniniwala.

trump-win-5

Liberal feminism. Sa kabilang banda, kinatawan ni Hillary ang pagpapatuloy sa mga patakaran ng rehimen ni Obama. Na pagpapatuloy naman ng mga patakaran kahit ni George W. Bush na nauna sa kanya. Gusto ng mga Amerikano ng pagbabago, kahit binaluktot ni Trump ang kahulugan nito, at kinatawan ni Hillary ang dating gawi.

Laban sa mga sexistang pahayag ni Trump, pinatampok ni Hillary ang kampanyang magkaroon ng unang pangulong babae ang US. Ipinanawagan niya sa mga botante ang pagbasag sa “glass ceiling” – ang hindi nakikitang hadlang sa pag-angat ng mga babae sa lipunang Amerikano tungo sa pinakamataas. Halimbawa ito ng feminismong liberal – nagagalak sa pagtaas ng katayuan ng mayayamang kababaihan sa sistemang kapitalista, sa halip na baguhin ang katayuan ng nakakaraming kababaihan sa pamamagitan ng pagbago sa naturang sistema.

Tinuligsa rin ng kampanya niya ang rasismo, xenophobia at Islamophobia ng kampanya ni Trump, pero hindi tinumbok ang pang-ekonomiyang kalagayan ng mamamayang Amerikano na siyang dahilan kung bakit may kagat ang mga ito.

Democratic Party. Kaakibat at dagdag sa lahat ng ito ang pagiging mayorya ng Republican Party sa parehong Kongreso at Senado ng US.

Imperialism. Sa dulo, si Trump na ang pangulo ng imperyalismong US. Naging pangulo siya ng US sa panahong binabayo ito ng iba’t ibang krisis. Sabi ng isang komentarista, “Ang Amerika ay isang bansang imperyal, at maaaring nakikita na ngayon ang pagkabulok nito. Ang kapangyarihan na naghatid ng napakaraming pakinabang sa bansa – para sa mga Puti – ay kinakapos ngayon ng kakayahang ibigay ang naturang mga pakinabang sa mga Puti.”

Anuman ang kanyang mga ipinangako para manalo sa eleksyon, tiyak na mas papasunurin siya ng kalakarang pang-ekonomiya at pampulitika ng imperyalismo. Mas malamang, babalewalain niya ang mga positibong pangako niya sa mga mamamayang Amerikano, habang isinusulong ang reaksyunaryong interes ng imperyalismo, katuwang ang kanyang rasismo, xenophobia, Islamophobia at sexismo.

Left organizing. Sa harap ng panalo ni Trump, malakas ang panawagan ng mga maka-Kaliwa sa US na isulong ang iba’t ibang laban ng mga manggagawa at mamamayang Amerikano at palakasin ang pag-oorganisa sa hanay nila. Matagal na ring pinupuna ang mga progresibong grupo sa US dahil sa kanilang pagpapailalim at pagbuntot sa Democratic Party, lalo na nang maging pangulo si Obama.

Sa pagiging pangulo ni Trump, lantad at kagyat na ang banta, at lalong wala nang ilusyon para hindi ibayong mag-organisa ang Kaliwa at lumaban ang mga manggagawa at mamamayan ng Amerika.

14 Oktubre 2016

Galing dito ang mga larawan.

Advertisements

Obama Rock With You*

(1)

Sa kanyang sanaysay na “Barack or Hillary? The politics of color,” tinalakay ni Luis H. Francia, Pilipinong manunulat na nakabase sa US – mula sa perspektiba ng mga Pinoy sa nasabing bansa – ang madalas nang marinig na talakayan hinggil sa pagpili ng kandidato ng Democratic Party ng US. Tanong niya: “Sa martsa patungong kasaysayan… magiging mas malaking hadlang ba ang seksismo o ang rasismo?” Sinipi niya si Maureen Dowd, kolumnista ng New York Times: “Mas masahol ba ang galit sa kababaihan (misogyny) kaysa sa rasismo, o mas masahol ang rasismo sa galit sa kababaihan?”

Siyempre, ang tinutukoy niya ay ang pagpili ng Democratic Party sa US: Si Barack Obama ba, na isang Aprikano-Amerikano? O si Hillary Clinton, na isang babaeng puti? Ano nga ba ang mas gusto ng mga Amerikano: Magkaroon ng unang pangulong Aprikano-Amerikano o ng unang pangulong babae?

Sa mga tanong na ito, sa mga komentaryo at usap-usapan sa partikular na pagpili ng kandidato ng Democratic Party, makikita ang mga nakamit at mga dapat pang makamit ng mga progresibo sa US. Mahalaga ring maitanong: Ano ang mga kalagayang pinagmulan ng nagaganap na ito, na kaswal nang pinag-uusapan ang seksismo at rasismo kaugnay ng pambansang eleksiyon – na maghahalal pa nga ng mismong susunod na pangulo ng US?

hinagpis-hagupit-hulagpos.jpg
(“Hinagpis, Hagupit, Hulagpos,” painting ni Imelda Cajipe-Andaya. Galing sa hiraya.com)

(2)

Sa sanaysay niyang “Challenges for Feminist Cultural Studies Under the Rule of Global War,” sinariwa ni Neferti Xina M. Tadiar, progresibong intelektuwal, ang dekada 1960 – panahong masigla ang iba’t ibang kilusan at pakikibakang kontra-kolonyal at kontra-imperyalista, Civil Rights, maka-manggagawa at sosyalista, para sa paglaya ng kababaihan, pasipista at kontra-giyera, at iba pa. Siyempre, mga kilusan at pakikibaka itong itinayo, itinaguyod at isinulong ng mga taong apektado ng mga pagsasamantala at pang-aapi sa mga larangang ito, na tinawag ni Tadiar na “mga populasyong ginawang minorya (minoritized)”: aping mga mamamayan at bansa, mga Aprikano-Amerikano, mga manggagawa, kababaihan mula sa iba’t ibang uri at lahi – at maging ang mga mamamayan kasama ang mga beterano ng digma.

Dahil dito, aniya, “ang US-pandaigdigang ‘giyera kontra-terorismo’ na inilulunsad ngayon sa iba’t ibang larangan, ay puwedeng maunawaan na ganting (retaliatory) hakbangin sa panig ng maka-kanang paksiyon ng pandaigdigang elite…” Dagdag pa niya, “ang pag-usbong ng parehong pandaigdigan, imperyal na pasismo at ng popular transnasyunal na pagtutol dito – ay nakasandig sa mga pagbabagong pangkultura na pawang naganap bilang pinagsamang resulta ng matagalang pandaigdigang rebolusyong pangkultura simula pa noong huling bahagi ng dekada 1960 at ng pampulitika at pang-ekonomiyang kontra-rebolusyon na inilunsad ng mga kapangyarihang pang-estado, pang-korporasyon at pampinansiya…”

 

Pinansin din niya “ang pag-usbong ng isang pandaigdigang kontra-publiko o kontra-constituency, na nakatagpo ng representasyon sa walang katulad sa kasaysayang pandaigdigang protesta laban sa giyera sa Iraq na pinapamunuan ng US at UK” noong 2003.

Sa halalang pampangulo sa US ngayong taon, makikita nating sangkot ang mga panig na inilalarawan ni Tadiar. Sa isang banda, ang mga inaapi at pinagsasamantalahang populasyon o pangkatin sa lipunang Amerikano – tampok ang mga Aprikano-Amerikano at kababaihan. Sa kabilang banda, ang naghaharing elite na pampulitika at pang-ekonomiya sa lipunang Amerikano – tampok ang pagiging makadigma at paladigma nito. Sa ilang talakayan sa midya at Internet, lilitaw na may partido na ang bawat panig – Democratic Party ang una at Republican Party ang ikalawa. Sobrang simplistiko ang ganito, gayunman, sa puntong mali.

(3)

Sa kanyang librong You Can’t Be Neutral on a Moving Train (1994), ginunita ni Howard Zinn, Amerikanong anarkista-pasipistang historyador – puwede kaya natin siyang tawaging Renato Constantino ng US? – ang maraming kuwento ng magiting na pakikibaka ng mga mamamayang Amerikano laban sa rasismo at laban sa mga giyerang agresyon ng imperyalismong US. Sa pagsulat ng libro, malinaw ang intensiyon ni Zinn na magbigay ng giting at pag-asa sa mga katulad niyang progresibo sa US – noong 1994, na isa ring panahon ng pagkalugmok ng diwang progresibo sa US at maraming bansa dahil sa opensiba ng US na nagsasabing “Patay na ang Sosyalismo” sa harap ng pagguho ng mga bansang diumano’y “sosyalista”. Narito ang ilan sa magagandang sinabi niya sa libro:

“Ang kahandaan na gawin” ang mga aksiyong magdudulot ng pagbabago “ay di puwedeng isandig sa mga katiyakan, kundi sa mga posibilidad na masisipat sa pagbasa sa kasaysayan nang kaiba sa nakagawiang masakit na paglitanya ng mga kalupitan ng tao. Sa gayong pagbasa makikita natin hindi lamang giyera kundi paglaban sa giyera, hindi lamang kawalang-katarungan kundi pag-aalsa laban sa kawalang-katarungan, hindi lamang pagkamakasarili kundi pag-aalay ng sarili, hindi lamang katahimikan sa harap ng diktadura kundi pagsuway, hindi lamang kalupitan kundi pagmamahal.”

“Pinatunayan ng kilusan… na kahit wala ang mga tao ng karaniwang mga pag-aari ng kapangyarihan – pera, pampulitikang awtoridad, puwersang pisikal – tulad ng mga mamamayang Aprikano-Amerikano sa Deep South, mayroong kapangyarihang puwedeng malikha sa naipong galit, giting, at sa inspirasyon ng isang pinagsasaluhang layunin, at kung pagsasamahin ng sapat na bilang ng tao ang kanilang kaisipan at lakas para sa layuning iyon, maaari silang magtagumpay. Pangyayari itong muli’t muling naitala sa kasaysayan ng popular na mga kilusan laban sa kawalang-katarungan sa buong mundo.”

gee_vaucher_liberty.jpg
(“Oh, America” painting ni Gee Vaucher, galing sa timeout.com.)

(4)

Humupa, gayunman, ang radikalismo ng dekada 1960 sa US at iba pang abanteng bansang kapitalista – bunsod sa isang banda ng grabeng opensiba ng gobyerno ng US. Sa maraming sulatin ng mga progresibo sa US, karaniwan nang ilarawan ang dekada 1970, 1980 at 1990 na mga dekada ng kontra-rebolusyon o reaksiyon. Bagamat hindi nawala ang magigiting na paglaban, sa pangkalahatan ay napahupa ang radikalismo ng naunang dekada sa mga panahong ito, kung hindi man masasabing namayani ang konserbatismo.

Madalas ding sabihing naging atrasan ng maraming Amerikanong progresibo ng dekada 1960 ang akademya o mga unibersidad. Sa isang banda, mainam nang may natira sa akademya kaysa nawala na lang na parang bula. Pero sa isang banda, sa pagkawala ng aktibong buhay-pampulitika ng mga progresibo sa loob ng akademya, nabago, nalimitahan, o nakahon din ang progresibong kaisipang kanilang dala-dala.

Sa ganitong konteksto sumibol at namayagpag ang postmodernismo sa US. (Mahalagang maipakita ang ganitong kasaysayan dahil patuloy itong lumalaganap ngayon sa Internet: Salamat sa Google at Wikipedia, oportunistang nane-name drop sina Jacques Derrida, Jean-Francois Lyotard at Jean Baudrillard nang hindi nababasa ang aktuwal nilang mga librong kailangan talaga ng isang antas ng pagkasanay para maunawaan.)

Bagamat may mga intelektuwal na nagsasabing ginagamit nila ang postmodernismo para sa mga layuning progresibo, responsable ang “po-mo” sa pagpapantay ng bigat at talab ng pang-aapi at pagsasamantala sa larangan ng uri, kasarian, relihiyon, nasyunalidad, lahi (race) at iba pang identidad. Nagsimula ang ilang intelektuwal na postmodernista sa pagsisikap na iwasan o alpasan ang diumano’y “reduksiyonismo sa uri” (class reductionism) o “ekonomismo” ng Marxismo – pero humantong sa dulong kabilang paling, sa paglusaw sa pag-unawa sa bisa ng uri. Naging impluwensiyal ang bersiyong ito ng postmodernismo, na kumalat na rin maging sa masmidya.

(5)

Malinaw ang hibo ng ganitong kaisipan sa moralista at emosyunal na blackmail na ipinakita ng kolumnistang si Maureen Dowd sa itaas: Ano ka, seksista o rasista? Kung si Prop. Sarah Raymundo ang masusunod, sasagutin niya ito siguro ng “Yes please!” dahil huwad na oposisyon ito ng parehong kasuka-sukang pagpipilian. Alinsunod sa paborito niyang si Slavoj Zizek – pilosopong Slovenian at kilalang kalaban ng postmodernismo, bagamat humahalaw rin dito – igigiit niya ang paghulagpos sa ganitong pagpipilian at ipapakitang may mga pagpipiliang higit sa dalawang ito.

Magandang panimula ang sagot ng sikat na manunulat na Pilipinong si Ninotchka Rosca, na nakabase sa US: “Mahirap pumili sa unang Aprikano-Amerikano at unang babaeng kandidato sa pagkapangulo, dahil nasa iisang uri (class stratum) lang sila.”

Tinatawag ni Rosca ang pansin natin sa halaga ng uri sa paghubog sa mga tao at sa sistemang pampulitika ng US, at kahit anong bansa. Dahil parehong kinatawan ng naghaharing uri ng US – at ng buong mundo – sina Hillary at Barack, (1) Hindi magkakaroon ng pundamental na pagbabago sa sistemang pampulitika at pang-ekonomiya ng US sino man sa kanila ang mahalal, at (2) Mahirap ding umasang magkakaroon ng pagbabago sa katayuan ng nakakaraming kababaihang Amerikano at Aprikano-Amerikano sino man sa kanila ang mahalal. Ang babaeng si Margaret Thatcher, halimbawa, ang namuno sa Britanya noong dekada 1980 – panahon ng pagpapaatras sa mga tagumpay na nakamit ng pakikibaka ng kababaihan at iba pang sektor ng lipunan.

(6)

Unang pangulong babae o Aprikano-Amerikano? Maaaring may progresibong silbi sa kamalayan ng karaniwang tao ang ganitong pagtatanong anumang antas ang abutin sa pagkilala sa pagkaapi ng mga pangkating ito sa lipunan. Ang mahirap, gayunman, ay ihinuhulog nito ang pagkilos sa pagboto lamang – para sa akademikong layunin pa ng paghalal ng magiging sagot sa tanong na “Sino ang unang pangulong Aprikano-Amerikano/babae ng US?”

Sa tingin ko, gayunman, mas may pakinabang kay Hillary kaysa kay Obama ang ganitong pagtatanong – at humantong nga ang artikulo ni Luis H. Francia na sinipi sa itaas sa pagsasabing mas iboboto ng mga Pilipino-Amerikano si Hillary. Bukod sa ibinabalik nito sa gunita ang negatibong mga istiryutipo tungkol sa mga Aprikano-Amerikano na ipinapalaganap ng makapangyarihang MTV halimbawa sa kabataan – na malaking bungkos ng botante sa US – hinahawi nito ang isang napakahalagang usapin sa US at sa buong mundo: ang giyera sa Iraq.

Sa isyung ito, mas malinaw at konsistent ang tindig ng pagtutol ni Obama kaysa kay Hillary. Sa isyung ito umuungos si Obama kay Hillary, sa suporta ng opinyong publikong malakas nang kontra sa giyera ng US sa Iraq. Sa puntong ito masasabing magandang balita ang malakas na laban ni Obama at ang posibilidad na manalo siya: Patunay ito ng pagkamulat ng mga mamamayang Amerikano sa kahungkagan at kalupitan ng giyera ng kanilang gobyerno – gamit ang kanilang buwis – laban sa mga mamamayan ng Iraq. Patunay ito ng kanilang pagkilos para tapusin na ang mapaminsalang digmang ito.

Tagumpay ito ng pagmumulat, pagkilos, at pag-oorganisa ng mga mamamayang Amerikano, hindi laban sa rasismo o seksismo, kundi laban sa giyerang agresyon ng US sa Iraq – na siyang isyu ng huling malalaking pagkilos nila sa lansangan, at ng malakas na pagbubunyag ng mga progresibo sa US tungkol sa digmang ito. Lumaban ang inapo ng pakikibakang kontra-giyera noong dekada 1960 sa opensiba sa mga sektor ng lipunan na nagsulong nito.

ninotchka-rosca.jpg
Si Ninotchka Rosca, bantog na manunulat na Pilipino
(Galing ang larawan sa redstorm.ca.)

(7)

Sa isang banda, bahagi sina Hillary at Obama ng mga pangkatin sa US na dumadanas ng mas matinding pang-aapi at pagsasamantala sa panahon ng giyera. Ang mga Aprikano-Amerikano, ipinambabala bilang mga sundalo sa giyera. Ang kababaihan, nagtatrabaho bilang mga taga-sustine ng mga tahanan at iba pang institusyong sumusuporta sa digma. Pero masyadong malayo ang ugnayan nina Hillary at Obama sa aktuwal na mga Amerikanong dumadanas ng ganito, kaya mas simboliko marahil ang lugar nila sa ganitong kalagayan – mga simbolo ng paglaban sa giyerang umaapi sa mga Aprikano-Amerikano, kababaihan at iba pang pangkatin sa lipunan.

Kung kailangan pa ng dagdag na indikasyon, isang indikasyon ang pangunguna ni Obama ng posibilidad ng paghulagpos sa “mikro-pulitika” (micro-politics) na ayon sa mga postmodernista ay ang tanging pulitika na posible sa kasalukuyang panahon. Kung nagkataon, mayayamang Aprikano-Amerikano lamang – na magagaling magsalita marahil? – ang susuporta kay Obama.

Mainam ang pahayag hinggil dito ni Zizek: “Radikal ko itong tinututulan. Madalas, kasama ng etikang ito ng pagkukuwento ang karapatang maglahad, na para bang ang pinakamataas na aksiyong magagawa mo ngayon ay ikuwento ang iyong istorya, na para bang isang Aprikano-Amerikanong lesbiyanang ina lamang ang makakaalam ng kung paano maging Aprikano-Amerikanong lesbiyanang ina, ganoon. Ngayon, puwedeng magtunog-mapagpalaya ang ganito. Pero kapag tinanggap natin ang lohikang ito, pumapasok tayo sa isang tipo ng apartheid. Sa panahong dinodomina ang lipunan, hindi lahat ng kuwento ay pareho…”

Halimbawa niya: “Hindi sapat na sabihin ng mga bakla na ‘gusto naming marinig ang kuwento namin.’ Hindi, kailangang lamanin ng naratibo ng kabaklaan ang isang unibersal na dimensiyon, ibig sabihin, ang implicit nilang sinasabi: hindi lang tungkol sa amin ang nangyayari sa amin. Ang nangyayari sa amin ay sintomas o senyales na nagsasabi sa atin ng problema sa kabuuan ng ating lipunan. Kailangan nating igiit ang unibersal na dimensiyong ito.”

15 Marso 2008
*Pasintabi kay Michael Jackson