Salita sa Panalo ni Trump

trump-win1

Maraming nagulat sa pagkapanalo ni Donald Trump ng Republican Party sa kakatapos na eleksyong pampresidente sa US. Hindi inakala ng marami na ang bilyonaryong sumikat dahil sa reality show na The Apprentice at sa galit na linyang “You’re fired!” ang papalit kay Barack Obama sa White House.

Ang pagkagulat na ito siguro ang dahilan ng pagdagsa sa social media ng mga artikulong nagpapaliwanag kung bakit siya nanalo. At kung bakit natalo si Hillary Clinton – Secretary of State ni Obama, kandidato sa pagka-presidente ng Democratic Party, at idineklarang mananalo ng midya ng malalaking kapitalista.

Mula sa mga artikulong ito mahahalaw ang mga sumusunod na mga salita, na kung hindi man susi ay interesante sa pag-unawa sa panalo ni Trump.

Popular vote. Ang totoo, panalo si Hillary sa “popular vote” o aktwal na boto ng mga mamamayang Amerikano. Ayon sa pinakahuling balita habang isinusulat ito, nakakuha siya ng botong 63.4 milyon, lamang sa 61.2 milyon ni Trump. Pangalawa pa nga raw siya kay Obama sa pinakamataas na botong natanggap ng sinumang kandidato sa pagkapangulo ng US sa kasaysayan. Masasabi, batay sa boto, na hati ang mga mamamayang Amerikano.

Electoral college. Pero may sistema ang US sa paghalal ng presidente at bise-presidente na ang tawag ay “electoral college.” Dito, may nakatalagang “electors” ang bawat state na kasing-dami ng senador at representante nito; napupunta ang kanilang boto sa kandidatong nanalo sa popular vote sa kanilang state.

Ang mahalagang punto: pwedeng tinambakan ni Hillary si Trump sa popular vote ng ilang state na may kaunting elector; pero sa dulo, iyung bilang lang ng elector ng naturang state ang mapupunta sa kanya. Sa huli, 306 ang electoral college voters na nakuha ni Trump kumpara sa 232 ni Hillary. Panlima si Hillary na mga kandidato sa pagkapangulo ng US na panalo sa popular vote pero hindi sa electoral college at sa gayo’y hindi naging presidente. Marami ang kumukwestyon sa sistemang ito, lalo na pagkatapos ng eleksyon, pero ito ang ginagamit ng US ngayon.

trump-win2

Upset win. Anu’t anuman, panalo si Trump, nang malakas dahil hindi inaasahan. Noong Hulyo, nang maging opisyal siyang nominado ng Republican Party, kinailangang magbabala ng progresibong direktor na si Michael Moore na seryosohin siya – patunay na hindi siya itinuring na malakas na kalaban ng mga Democrats. Nagkaisa rin ang mga huling sarbey sa US bago ang eleksyon, kasama na ang maka-Trump na Fox News: mananalo si Hillary. Ang mga mukha ng mga tagasuporta ni Hillary habang dumadating ang mga resulta, larawan ng kawalan ng kahandaang matalo.

Halos lahat ng mayor na pahayagan sa US, si Hillary ang inendorso. At sa lahat ng nabubuhay na dating pangulo ng US, kahit ang mag-amang George Bush, walang sumuporta kay Trump. Napakarami ring sikat na artista at mang-aawit ang sumuporta kay Hillary. Marami ring kilalang Republican ang hindi sumuporta kay Trump.

Marahil, patunay ang ganitong pagpapakita ng suporta kay Hillary ng nararamdamang lakas ni Trump, na pinilit nilang kontrahin. At lalong naging matindi ang dating ng panalo ni Trump dahil sa malawak na pag-endorso, direkta o hindi, sa kanyang kalaban.

White, white working class. Ang mga Puti, na bumubuo ng 69 porsyento ng lahat ng botante, ang pinakamalaking hanay ng bumoto kay Trump. Karaniwan man o mayaman, babae man o lalake – karamihan ng Puti ang bumoto sa kanya. Sa kabilang banda, bagamat nanalo si Hillary sa mga Latino, Aprikano-Amerikano at kabataang botante gaya ng estratehiya niya, mas mahina ang hatak niya rito kumpara sa naging hatak ni Obama sa nakaraang mga eleksyon.

Tawag-pansin ang panalo ni Trump sa hanay ng mga manggagawang Puti, lalo na ang pag-agaw niya sa mga dating bumoto kay Obama. May naglilinaw, gayunman, na ang tinutukoy ng “working class” sa US ay iyung mga may trabaho pero hindi kabilang sa mga propesyunal. Sa aktwal, ang kita at kabuhayan nila ay hindi mahirap kundi middle class, at ang pinaka-hangad nila ay istableng trabaho.

trump-win3

Ayon sa isang komentarista, mulat si Trump na manawagan sa “working class,” habang si Hillary ay nanawagan sa “middle class.” Positibo ang pagtingin ng mga botante ni Trump sa nakaraan, at pesimistiko ang kanilang pagtingin sa hinaharap. Hinahanap nila ang kinalakhang kalakaran kung saan may istableng trabaho at nakabubuhay na sahod, gayundin ang matagalang katayuan sa isang matatag na komunidad.

Promises. Ang pagbotong ito ng mga working class na Puti, at maging ng iba pang botante, kay Trump ang isa sa mga sinisikap ipaliwanag ng mga artikulo. Tawag-pansin ang mga pangako niya: pangunahin ang disenteng trabaho, de-kalidad at abot-kayang serbisyong pangkalusugan, “buhayin ang manupaktura sa US, magbawas ng buwis, pahusayin ang edukasyon, magbigay ng childcare, bawasan ang depisito, gapiin ang ‘radikal na terorismong Islamiko,’ pigilan ang imigrasyon,” at itayo ang isang pader sa pagitan ng US at Mexico para hadlangan ang pagpasok ng mga migrante.

Sa batayang nagdudulot ang “malayang kalakalan” ng pagkawala ng trabaho sa US, kinondena niya ang North America Free Trade Agreement o NAFTA at nagsabing ipapatigil niya ang Trans-Pacific Partnership o TPP. Inaprubahan ng US ang NAFTA noong pangulo si Bill Clinton, asawa ni Hillary, at isa si Hillary sa nagtulak ng TPP sa ilalim ni Obama, pero napwersa siyang sabihing tutol siya rito nang tumutol na si Trump.

Russia. Taliwas sa palaban, at paladigma pa nga, na tindig ni Hillary sa usapin ng Russia, isang bansang lumalakas at naggigiit ng soberanya laban sa US, nagpahayag si Trump ng kahandaang makipagmabutihan sa naturang bansa. Kinondena rin niya ang paggastos ng US sa mga hakbanging militar sa labas nito, tulad ng pagsuporta sa North Atlantic Treaty Organization o NATO – mga usaping dikit kay Hillary na kasalukuyang Secretary of State.

Neoliberalism. Ang punto, kinilala at sinamantala ni Trump ang masamang kalagayang pang-ekonomiya ng mga mamamayang Amerikano. Sumakay siya sa ngitngit nila sa kalagayang ito: tanggalan sa trabaho, kawalang trabaho, mababang sahod, mahal na serbisyong pangkalusugan at edukasyon, at iba pa.

trump-win4

Isama pa ang pagkawala ng bahay o halaga ng mga bahay kaakibat ng binansagang “Great Recession” na pumutok noong 2008. Gayundin ang matinding kawalan ng pagkakapantay-pantay sa pagitan ng 1 porsyento at 99 porsyento na ipinrotesta ng kilusang Occupy. At ang umano’y pagbangon ng ekonomiya nitong mga huling taon na mas pinapakinabangan ng mga maykaya at mayayaman.

Kalagayan itong iniluwal ng mga patakarang neoliberal na ipinatupad ng mga Republican at Democrat na pangulo ng US: ang paglipat ng mga pabrika sa mga bansang may mababang pasahod habang patuloy namang binabarat ang sahod sa US, ang pribatisasyon ng mga serbisyong panlipunan at ang paglobo ng mga bayarin sa mga ito, ang mga scam sa pinansya, at pagkaltas sa buwis ng mayayaman habang dinudurog ang unyon ng mga manggagawa.

Ipinapatanaw ng tema ng kampanya ni Trump na “Make America great again” ang imposibleng pagbabalik sa panahon bago ang neoliberalismo sa Amerika – panahon ng relatibong mas malakas na ekonomiya, regular na trabaho, mataas na sahod, at maayos na serbisyong panlipunan. Bukod pa sa kontrolado ang mga gera sa ibayong dagat at hindi tampok ang banta ng terorismo.

Racism, xenophobia, Islamophobia.
Matagal nang tinatawag si Trump na rasista, xenophobic, at Islamophobic – at batay mismo sa mga pahayag niya. Nitong nanalo na siya, nagbabala si Bernie Sanders, “demokratikong sosyalista” na nabigong maging nominado ng Democratic Party, na lalabanan niya ang mga patakaran ni Trump na may ganitong mga tunguhin. Sinundan din ang panalo niya ng mga pandarahas at pahayag laban sa mga hindi Puti sa US.

Ayon sa mga kritiko, kaakibat ng pangako ni Trump na lumikha ng trabaho sa US ang pagpapalayas sa mga dayuhang migrante, tampok ang mga Mexicano at Hispanics, at paghadlang sa pagpasok nila sa US. Laman naman ng maraming progresibong babasahin ang silbi ng rasismo, xenophobia, Islamophobia at iba pang katulad para sa malalaking kapitalista sa buong mundo: ang itago sa mga manggagawa at mamamayan ng daigdig ang ugat ng problema, na nasa sistema mismo ng monopolyo-kapitalismo.

Dog whistle. Maraming komentarista ang gumamit ng praseng “dog whistle” para ilarawan ang paraan ni Trump ng paghahatid ng mensaheng rasista, xenophobic o Islamophobic. Hindi lantaran o pasabog para sa lahat, kundi pasimple pero tiyak na mauunawaan ng mga may katulad na paniniwala.

trump-win-5

Liberal feminism. Sa kabilang banda, kinatawan ni Hillary ang pagpapatuloy sa mga patakaran ng rehimen ni Obama. Na pagpapatuloy naman ng mga patakaran kahit ni George W. Bush na nauna sa kanya. Gusto ng mga Amerikano ng pagbabago, kahit binaluktot ni Trump ang kahulugan nito, at kinatawan ni Hillary ang dating gawi.

Laban sa mga sexistang pahayag ni Trump, pinatampok ni Hillary ang kampanyang magkaroon ng unang pangulong babae ang US. Ipinanawagan niya sa mga botante ang pagbasag sa “glass ceiling” – ang hindi nakikitang hadlang sa pag-angat ng mga babae sa lipunang Amerikano tungo sa pinakamataas. Halimbawa ito ng feminismong liberal – nagagalak sa pagtaas ng katayuan ng mayayamang kababaihan sa sistemang kapitalista, sa halip na baguhin ang katayuan ng nakakaraming kababaihan sa pamamagitan ng pagbago sa naturang sistema.

Tinuligsa rin ng kampanya niya ang rasismo, xenophobia at Islamophobia ng kampanya ni Trump, pero hindi tinumbok ang pang-ekonomiyang kalagayan ng mamamayang Amerikano na siyang dahilan kung bakit may kagat ang mga ito.

Democratic Party. Kaakibat at dagdag sa lahat ng ito ang pagiging mayorya ng Republican Party sa parehong Kongreso at Senado ng US.

Imperialism. Sa dulo, si Trump na ang pangulo ng imperyalismong US. Naging pangulo siya ng US sa panahong binabayo ito ng iba’t ibang krisis. Sabi ng isang komentarista, “Ang Amerika ay isang bansang imperyal, at maaaring nakikita na ngayon ang pagkabulok nito. Ang kapangyarihan na naghatid ng napakaraming pakinabang sa bansa – para sa mga Puti – ay kinakapos ngayon ng kakayahang ibigay ang naturang mga pakinabang sa mga Puti.”

Anuman ang kanyang mga ipinangako para manalo sa eleksyon, tiyak na mas papasunurin siya ng kalakarang pang-ekonomiya at pampulitika ng imperyalismo. Mas malamang, babalewalain niya ang mga positibong pangako niya sa mga mamamayang Amerikano, habang isinusulong ang reaksyunaryong interes ng imperyalismo, katuwang ang kanyang rasismo, xenophobia, Islamophobia at sexismo.

Left organizing. Sa harap ng panalo ni Trump, malakas ang panawagan ng mga maka-Kaliwa sa US na isulong ang iba’t ibang laban ng mga manggagawa at mamamayang Amerikano at palakasin ang pag-oorganisa sa hanay nila. Matagal na ring pinupuna ang mga progresibong grupo sa US dahil sa kanilang pagpapailalim at pagbuntot sa Democratic Party, lalo na nang maging pangulo si Obama.

Sa pagiging pangulo ni Trump, lantad at kagyat na ang banta, at lalong wala nang ilusyon para hindi ibayong mag-organisa ang Kaliwa at lumaban ang mga manggagawa at mamamayan ng Amerika.

14 Oktubre 2016

Galing dito ang mga larawan.

Advertisements

Topak Obama

The hottest spot north of Havana…
– Barry Manilow

Bukod sa natalo ang Democratic Party ni Presidente Barack Obama sa Republican Party, na isang datos, nagkakasundo sa limang bagay, sa minimum, ang mga nabasa kong pagsusuri sa kakatapos na eleksyong mid-term sa US. Una, naging referendum ang eleksyon sa dalawang-taong panunungkulan ni Obama bilang pangulo. Ikalawa, lumaki ang suporta ng Republicans habang kumitid naman ang sa Democrats. Ikatlo, sentral na usapin sa pagboto ng mga mamamayang Amerikano sa eleksyong ito ang ekonomiya. Ikaapat, malaki-laki ang papel ng Tea Party sa naging takbo at resulta nito. At ikalima, mapagpasya ang resulta sa magiging mga hakbangin ng rehimeng Obama.

Mabigat talaga ang kalaban ng rehimeng Obama sa eleksyong ito – hindi pa ang Republicans, kundi ang pinakamatinding krisis pang-ekonomiya na tumama sa US at iba pang imperyalistang bansa simula noong Matinding Depresyon ng dekada 1930. Sinasabing walang kaparis ang kawalang-trabaho sa US ngayon. Dapat palawakin, gayunman, ang pagsuri sa mga ugat ng krisis lampas sa sisihan sa antas ng propaganda ng mga paksyon ng naghaharing uri sa US – na kesyo ang rehimeng W. Bush talaga ang maysala at iba pa. Krisis ito ng mismong pandaigdigang sistemang kapitalista na US ang nasa sentro, at naging instrumento lamang ang maraming rehimen sa takbo nito.

Tila malinaw ang pagkakahati ng mga komentarista sa paghusga sa mga nagawa ng rehimeng Obama sa dalawang taong pagharap sa krisis. Ang mga maka-Kanan, nagsasabing masyadong marami ang nagawa nito. Ang ibang maka-Kaliwa naman, syempre pa, ang kabaligtaran: masyadong kaunti ang nagawa nito. (Kakatwang sa una bumabagsak ang isang komentaryong lumabas sa Philippine Daily Inquirer.) Tugma ang una sa retorika ng “Amerikanong paraan ng pamumuhay” na ginamit ng mga kalaban ni Obama. Tumuturol naman ang ikalawa sa retorika ng “pagbabago” na ipinangako niya noong eleksyon – at, walang duda, ang siyang dahilan ng pagkapanalo niya noon.

Makikita ito sa mga pahayag ni Obama mismo. Kwento ni Tariq Ali, noong nasa harap si Obama ng mga liberal na manonood ng The Daily Show ni Jon Stewart, inamin nitong “Noong ipinangako namin ang ‘pagbabagong pwede ninyong paniwalaan,’ hindi ito ‘pagbabagong pwede ninyong paniwalaan sa loob ng 18 buwan’.” Ang “Yes, we can” pala ay “Yes we can but…” Matapos naman ang eleksyon, sa harap ng pagkatalo ng kanyang partido, yumukod siya: “Sa tingin ko, may mga panahong sinabi lang natin na gawin natin ang isang bagay, sa halip na mag-alala kung paano natin ito ginagawa. At sa tingin ko’y isang problema ito. Nagbabayad ako ngayon sa pulitika dahil dito.”

Sa kongkreto, ganito: sa harap ng napakatinding krisis pang-ekonomiya, maraming ginawa si Obama pabor sa mga naghaharing uri at sa sistemang kapitalista sa US. Kasama rito ang hindi pagtupad sa mga ipinangako noong eleksyong 2008, tampok ang pagtigil sa mga gerang inilunsad ng rehimeng W. Bush. Sinagpang ng Republicans ang mga kakaibang hakbangin niya para pasamain siya, ilarawan ang rehimen niya bilang “sosyalista” o, sa salita niya, “klasikal, tradisyunal na malaking gobyernong liberal.” Pero ito lang ang naging porma ng pagkadisilusyon ng mga mamamayan dahil hindi “nalutas” ng mga hakbangin niya ang krisis – dahil din maka-kapitalista ang mga ito.

Sa pagkadisilusyong ito pinakilos ng Republicans ang kanilang abanteng base, na ang isang tampok na porma ay ang Tea Party – “isang popular na kilusang sangkot sa (kalakha’y) di-marahas na pakikitunggaling makauri. Tinig ito ng bulnerableng Kristiyanong puting mga uring nakakababa at panggitna. Nasa krisis ang mundo nila, gumuguho sa paligid nila. Ang dating kinaiinggitang pribilehiyong panlipunan nila na nakabatay sa lahi (race) ay hindi na nagbibigay ng proteksyon sa pagpapahirap ng kapitalismong corporate. Bilang tugon, nagkuta sila sa ligtas na muog ng galit at humanay sa absolutismong ideolohikal at moral… ng mga paksyon ng super-yaman…”

Ang problema, sa kasaysayan, napakahalaga pala ng mga eleksyong mid-term para sa mga presidente ng US: ito ang nagtatakda ng magagawa nila sa natitirang panahon sa termino. Ayon kay John Nichols, naitulak lang ni Franklin Delano Roosevelt ang New Deal bilang tugon sa Matinding Depresyon noong dekada 1930 matapos manalo ang mga kapartido niyang Democrats. Todong naipatupad naman ni George W. Bush ang mga mapandigma at militaristang patakaran niya matapos manalo ang kapwa- Republicans. Waring naprenuhan naman ang mga gustong gawin nina Ronald Reagan at Bill Clinton sa kani-kanyang termino noong natalo ang mga kapartido nila.

Kaya nga mapapaisip ka tuloy: hindi kaya sinadya ni Obama at ng rehimen niya na matalo sa eleksyong ito at hindi tuparin ang mga ipinangako? Tutal, sabi ni Alexander Cockburn, “Hindi siya naglatag ng nakakakumbinsing temang pampulitika, hindi naglunsad ng epektibong opensa, sumandig sa team ng mga tagapayo na kaduda-duda ang kakayahan, at kinapos na ng hangin. Siya mismo, sinubukang mangampanya pabor at kontra sa epektibong papel ng gobyerno, ginawa ang pambatang paghahalintulad sa pambahay at pampederal na badyet, naghatid ng sali-saliwang mga mensahe, nilustay ang tiwala ng mga kabataan at ng mahalagang bahagi ng mga independyente.”

“Kung gusto, may paraan; kung ayaw palaging mayroong dahilan.” Ito ang iginigiit ni Richard Anderson-Connolly. Sa kabila aniya ng tagumpay ni Obama sa eleksyong 2008, nangako ang huli ng “bipartisanship” at binigyang-halaga ang mga manghaharang sa mga ipinangakong reporma. Ayon sa manunulat, mas “makatwirang” interpretasyon sa mga nangyari na “nilayon ni Obama na isabotahe ang kanyang repormistang adyenda o, mas tiyak, walang gayong adyenda si Obama at gumamit lang siya ng retorikang repormista.” Baka naman talagang naipit lang si Obama sa matinding krisis? O baka talagang naipit siya sa matinding krisis kaya ganito na lang ang ginawa niya?

Hindi ko alam kung ano ang wastong maka-Kaliwang taktika sa eleksyon sa US, kung ano ang mas papakinabangan ng mga mamamayang Amerikano at ng kilusang Kaliwa sa matagalan: Ang todo-todong paglalantad-pagmumulat na walang pagkakaiba ang mga Democrats at Republicans at bulok ang eleksyon sa sistemang kapitalista? O ang pumasok sa argumentong “lesser evil” tuwing may eleksyon – gaya ng tinutuligsa ni Anderson-Connolly sa mga liberal na may “antas ng pagiging utu-uto” para maniwalang talagang may adyendang repormista si Obama? Ang hinala ko, ang una ang pangunahin at maaaring pumasok sa ikalawa kapag may konsiderasyong taktikal.

Anu’t anuman, kaawa-awa ang moda rito ng iginagalang na progresibong direktor-dokumentaristang si Michael Moore, bagamat sa kalakha’y mas marami siyang positibo kaysa negatibong nagawa para sa Kaliwa. Nasa balangkas pa rin siya ng “Itulak si Obama na maging maka-mamamayan” sa pagpapakita ng mga paraan para mailigtas ni Obama ang sarili – sa pagiging maka-mamamayan nga. Hindi kaya’t panahon na para pag-ibahin ang interes ng mga mamamayang Amerikano sa interes ni Obama at sukatin-tuligsain ang huli batay sa una? Para pawiin ang mga ilusyon at igiit na ang sama-samang pagkilos talaga ng mga mamamayan ang magluluwal ng pagbabago?

Pumatol noon sa moda ni Moore at ng iba pa si Richard Seymour, sosyalistang blogger. Batay sa isang pahayag ni Roosevelt, ito ang kongklusyon niya: “Aral ng kwento: kung gusto ninyo talagang maging katulad ni [Roosevelt] si Obama, bantaan ninyo siya ng rebolusyon.” Malinaw na mas matapang ito sa disposisyon ni Moore, pero bukas sa misinterpretasyon. Hindi naman pagtutulak sa isang rehimen ng naghaharing uri na maging maka-mamamayan ang layunin ng pagsusulong ng rebolusyon. Mas masahol: hindi makakaabante ang pagsusulong ng rebolusyon kung matatali ito sa ganitong layunin. Hindi paggamot sa sistema ang layunin ng rebolusyon, kundi pagpalit dito.

Iyan ang kaibahan ng “rebolusyon” na isinusulong ng Akbayan at ng rebolusyon ng pambansa-demokratikong Kaliwa – na lalong tumining sa ilalim ngayon ng rehimen ni Noynoy Aquino. Kung hindi sila madidisilusyon o kakalas sa malao’t madali, maisasama sila sa hukay ng rehimeng ito – bagamat ngayon pa lang ay mas malinaw nang instrumento sila ng rehimen kaysa kritiko nito. Mga tanga lang, tulad ng mga taong-midya ng rehimen, ang magsasabing walang batayang ikumpara si Obama kay Noynoy. Nasa delikado talaga ang lagay ng mga naghaharing rehimen dahil sa krisis pandaigdig. At ang nagbibigay ng pag-asang hungkag, mas masaklap ang lagapak.

09 Nobyembre 2010

Galing ang napakagagandang larawan sa itaas kay Eneko.

Ay, may ganito rin palang tuligsa si J. Ramsey sa Kasama Project kay Michael Moore. Kongkreto ang paglalarawan ni Gary Younge sa Tea Party, at naaalala raw ni Noam Chomsky sa kilusang ito ang pag-usbong ng Nazismo sa Germany. Walang kwenta ang paghuhugas-kamay ni George W. Bush sa papel niya sa paggera sa Iraq, na kesyo “dissenting voice” daw siya. Bakit, demokratikong sentralismo ba ang prinsipyo nila sa White House? Tapos, binigyang-katwiran naman niya ang gera.

May komentaryo si Ninotchka Rosca sa dalawang Pinay, at ang isa ay ang notoryus na si Mai Mislang. Sang-ayon si Mike Ely sa kritisismo ni Alain Badiou kay Slavoj Zizek tungkol sa pagsipi ng huli sa mga paninira kay Mao. Hindi lang mga rasistang komento ang patunay ng rasismo sa US, ayon kay Mark Lance. Magandang pagsusuri sa inabot ng welgang bayan sa France.

“Kung nagmamahal ka, kailangan mong lumaban sa kawalang-katarungan,” sabi ni Ina Silverio-Gargar kaugnay ng mga desaparecido.  “Ang mga manggagawa ang lumilikha ng yaman, pero hindi sila nagiging mayaman,” sabi ni Victor Villanueva kaugnay ng nagbabantang welga sa Philippine Airlines. “Kaya kung gusto nating maibasura ang budget cuts, kinakailangan nating aabutin ang pinaka-antas ng protesta na inabot natin nung nakaraang semestre…at higitan pa ito,” sabi naman ni Anton Dulce tungkol sa kaltas sa badyet sa edukasyon.